Boekhouding
| Vennootschap
- Rekening 27 van het PCMN: waarvoor dient ze?
- Vaste activa gerealiseerd door derden: boeking
- Vaste activa gerealiseerd door de onderneming voor eigen rekening
- Betaalde voorschotten op materiële vaste activa: werking
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenRekening 27: materiële vaste activa in uitvoering en betaalde voorschotten
Bij het boekhouden van een onderneming zijn bepaalde investeringen nog niet afgerond op de afsluitingsdatum van het boekjaar. Precies daar komt rekening 27 van het Belgische PCMN om de hoek kijken: deze rekening is bestemd voor materiële vaste activa in uitvoering en betaalde voorschotten. Dit artikel maakt deel uit van de bespreking van de klasse 2-rekeningen voor vaste activa, samen met rekeningen 22 tot 26 die de voltooide materiële vaste activa behandelen.
- Rekening 27 registreert materiële vaste activa die op de afsluitingsdatum van het boekjaar nog niet voltooid zijn;
- Ze dekt twee afzonderlijke situaties: activa in uitvoering (rekening 270) en betaalde voorschotten op bestellingen (rekening 271);
- De waardering gebeurt tegen aanschaffingsprijs of kostprijs;
- Zodra het goed in gebruik wordt genomen, wordt het saldo overgeboekt naar de definitieve vaste-activarekening (rekeningen 22 tot 26);
- De afschrijving kan starten vanaf de boeking op rekening 27 of bij ingebruikname, afhankelijk van de keuze van de onderneming.
Rekening 27 van het PCMN: waarvoor dient ze?
Rekening 27 groepeert de materiële vaste activa die op de afsluitingsdatum van het boekjaar nog niet voltooid of nog niet geleverd zijn. Het doel is om de waarde van lopende investeringen correct in de balans weer te geven, ook als de goederen nog niet operationeel zijn.
Het PCMN onderscheidt twee hoofdrubrieken:
- 270 – Materiële vaste activa in uitvoering: voor nog niet voltooide werken (constructies, installaties, machines in fabricage);
- 271 – Betaalde voorschotten op vaste activa in uitvoering: voor voorschotten en aanbetaling betaald aan een leverancier vóór de levering van het goed.
Deze twee rekeningen staan aan de activazijde van de balans, onder de materiële vaste activa.
Welke vaste activa komen op rekening 27?
Alle categorieën van materiële vaste activa kunnen via deze rekening lopen: constructies, machines, gereedschap, meubilair, rollend materieel en andere materiële vaste activa. Het kenmerk is dat ze op de afsluitingsdatum nog niet voltooid zijn.
Zodra ze afgewerkt en in gebruik genomen zijn, worden ze overgeboekt naar de passende rekening (rekeningen 22 tot 26).
Goed om te weten
Betaalde voorschotten onderscheiden zich van gewone schulden. Volgens advies CNC 132/6 geven ze geen aanleiding tot latere kasstromen: ze worden opgenomen in de aanschaffingswaarde van het goed bij ontvangst.
Vaste activa gerealiseerd door derden: boeking
Wanneer een onderneming de fabricage of constructie van een goed uitbesteedt aan een externe leverancier, wordt elke ontvangen factuur tijdens het project gedebiteerd op rekening 270.
Voorbeeld
Een vennootschap bestelt een machine en ontvangt een eerste factuur van 15.000 € excl. btw (btw 21%). De machine is nog in fabricage.
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 270 | Materiële vaste activa in aanbouw | 15 000 | |
| 411 | Te recupereren btw | 3 150 | |
| 440 | Leveranciers | 18 150 |
Bij ontvangst van elke tussentijdse factuur geldt hetzelfde schema. De bedragen worden opgebouwd op rekening 270 totdat het goed volledig in gebruik is genomen.
Wat gebeurt er bij ingebruikname?
Zodra het vaste actief voltooid en in gebruik genomen is, boekt de onderneming het gecumuleerde saldo van rekening 27 over naar de overeenkomstige vaste-activarekening.
Voorbeeld
Vervolg op het vorige voorbeeld. Stel dat nog eens 35.000 € excl. btw geboekt werd op rekening 270. De machine is nu operationeel. De overboeking gebeurt als volgt:
| N° compte | Libellé | Débit | Crédit |
|---|---|---|---|
| 230 | Installations, machines et outillage | 50 000 | |
| 270 | Immobilisations corporelles en cours | 50 000 |
Vanaf dit moment kunnen de afschrijvingen officieel starten in de exploitatierekeningen.
Vaste activa gerealiseerd door de onderneming voor eigen rekening
Een onderneming kan ook zelf een materieel vast actief produceren, met eigen middelen (materialen, intern personeel, gedeeltelijke onderaanneming). In dat geval worden de gemaakte kosten eerst als lasten geboekt en vervolgens geneutraliseerd via rekening 720 – Geproduceerde vaste activa.
Voorbeeld
Een onderneming vervaardigt zelf een machine voor eigen gebruik. De gemaakte kosten tijdens het boekjaar bedragen 12.000 € excl. btw (btw 21%).
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 270 | Materiële vaste activa in uitvoering | 12 000 | |
| 411 | Te recupereren btw | 2 520 | |
| 451 | Te betalen btw | 2 520 | |
| 720 | Geproduceerde vaste activa | 12 000 |
Deze methode garandeert de fiscale neutraliteit van de verrichting: de productie van een vast actief voor eigen gebruik heeft geen invloed op het resultaat van het boekjaar.
Belangrijk
Bij levering aan zichzelf (intracommunautaire handeling) wordt de btw verlegd: ze staat tegelijk geboekt als terug te vorderen btw (411) en als te betalen btw (451), zonder nettogevolg voor de kaspositie. De recupereerbaarheid van deze btw hangt af van het recht op aftrek van de belastingplichtige.
Betaalde voorschotten op materiële vaste activa: werking
In bepaalde sectoren (bouw, zware industrie, gespecialiseerde uitrusting) vragen leveranciers aanzienlijke voorschotten voordat de werken starten. Deze bedragen worden gedebiteerd op rekening 271 – Betaalde voorschotten.
Voorbeeld
Ontvangst van een voorschotfactuur van 8.000 € voor de aankoop van een industriële machine (btw 21%).
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 271 | Betaalde voorschotten op materiële vaste activa | 8 000,00 | |
| 411 | Te recupereren btw | 1 680,00 | |
| 440 | Leveranciers | 9 680,00 |
Wanneer is de btw opeisbaar op voorschotten?
De btw wordt opeisbaar op de vroegste van volgende data: de ontvangst van de betaling van het voorschot of het uitreiken van de voorschotfactuur. De voorschotfactuur moet uiterlijk op de 15de dag van de maand volgend op de ontvangst van de betaling worden uitgereikt.
Ze moet ofwel de vermoedelijke of uiterste betalingsdatum vermelden, ofwel de vermoedelijke opeisbaarheidsdatum (leveringsdatum of datum van voltooiing van de dienst).
Goed om te onthouden
De voorschotfactuur is niet verplicht vóór de betaling. Toch vergemakkelijkt het uitreiken van de factuur vóór ontvangst van de betaling de administratieve opvolging en het opstellen van de periodieke btw-aangifte.
Afschrijvingen van vaste activa in uitvoering: wat zegt de CNC?
Dit is een veelgestelde praktische vraag: kan een goed dat nog niet operationeel is, worden afgeschreven?
Strikt boekhoudkundig gezien heeft een vast actief dat nog niet in gebruik is genomen, nog geen productieve waarde. In principe zou het dan ook niet afgeschreven mogen worden. Toch laat advies CNC 2017/18 twee benaderingen toe:
- Uitgestelde afschrijving: de onderneming wacht tot de volledige ingebruikname om de globale afschrijving van het goed te starten;
- Vervroegde afschrijving: de onderneming schrijft het reeds gefactureerde gedeelte af vanaf de boeking op rekening 27.
Kiest de onderneming voor vervroegde afschrijving, dan moet dit vermeld worden in de toelichting bij de jaarrekening, bij de waarderingsregels.
Hoe worden investeringssubsidies behandeld?
Wanneer een investeringssubsidie een vast actief gedeeltelijk financiert, wordt de verwerking in het resultaat afgestemd op het ritme van de afschrijvingen. Als werken geboekt worden op rekening 27 vóór het einde van het project, wordt de verwerking van het subsidie in het resultaat proportioneel bepaald op basis van het bedrag op rekening 27 ten opzichte van de totale investeringskost.
Deze logica zorgt ervoor dat het subsidie nooit sneller in het resultaat wordt opgenomen dan het actief waarop het betrekking heeft.
Overzicht van de bewegingen op rekening 27
De onderstaande tabel vat de stromen samen die rekening 27 voeden of afsluiten:
| Debet | Credit |
|---|---|
| Ontvangst van een factuur (voorschot of werkfacturen) | Overdracht naar de definitieve vaste-activarekening (22 tot 26) |
| Opname van fabricagekosten tegen kostprijs |
Een goed beheer van rekening 27 vermijdt twee veelvoorkomende valkuilen: bedragen onbeperkt laten staan zonder overboeking naar de definitieve rekeningen, en vergeten de afschrijvingen op het juiste moment te starten.
Heb je vragen over de boeking van je investeringen of het beheer van je vaste activa? Maak een gratis afspraak met onze experts, zij helpen je graag verder 💬
