Verkoop je goederen aan klanten buiten de Europese Unie? Dan verricht je uitvoer in de zin van de btw. Binnen de btw-handelingen nemen uitvoertransacties een bijzondere plaats in: ze geven recht op een volledige btw-vrijstelling, terwijl je je recht op aftrek behoudt. In deze gids lees je aan welke voorwaarden je moet voldoen, welke bewijzen je moet bewaren en hoe je deze handelingen in je aangifte verwerkt.

Samenvatting
  • Elke uitvoer van goederen naar een land buiten de EU is vrijgesteld van btw;
  • Je behoudt echter je recht op aftrek voor aankopen die verband houden met deze verkopen;
  • Het uitvoerbewijs is verplicht: het enig administratief document (EAD) is onmisbaar;
  • De belastbare grondslag (vrijgesteld) wordt vermeld in vak 47 van je periodieke aangifte;
  • Zonder bewijs wordt de btw opnieuw verschuldigd door de verkoper.

 

Uitvoer en btw: waarover gaat het precies?

Uitvoer in de zin van de btw is het fysiek vervoer van een roerend goed vanuit België naar een land buiten de Europese Unie. Concreet verlaat het goed het douanegebied van de EU: het passeert de grens van een lidstaat en gaat naar een derde land.

Dit onderscheid is belangrijk, want het verschilt van een intracommunautaire levering. Als je een goed verkoopt aan een klant in Frankrijk, Nederland of Duitsland, verricht je een intracommunautaire levering en geen uitvoer. Uitvoer in de zin van de btw heeft uitsluitend betrekking op verkopen aan landen zoals de Verenigde Staten, Canada, Zwitserland, Marokko of Japan.

Voorbeelden

Een ambachtelijke meubelmaker verstuurt een bestelling naar een klant in Californië: hij verricht een van btw vrijgestelde uitvoer.

Een consultant verkoopt een online opleiding aan een Zwitsers bedrijf: op basis van de lokalisatieregels voor diensten gelden andere regels dan voor goederen. Voor fysieke goederen die buiten de EU worden verzonden, geldt de uitvoervrijstelling.

 

Waarom is uitvoer vrijgesteld van btw?

Alle uitvoer van goederen is vrijgesteld van btw. Deze regel is gebaseerd op een fundamenteel principe: btw wordt geheven in het land van verbruik. Omdat het goed de Europese Unie verlaat, is de Belgische btw niet van toepassing.

Het gaat om een vrijstelling met behoud van het recht op aftrek. Dat betekent dat je geen btw aanrekent aan je buitenlandse klant, maar dat je de btw die je op je aankopen hebt betaald voor de productie of levering van het goed, wél kan terugvorderen. Dit is een reëel voordeel voor exporterende ondernemingen.

À retenir
In tegenstelling tot een vrijstelling op basis van artikel 44 (artsen, therapeuten…) ontzegt de uitvoervrijstelling je het recht op aftrek niet. Je bevindt je dus in de meest voordelige situatie: geen btw aan te rekenen, maar wel btw terug te vorderen op voorliggende aankopen.

Vermeld op je factuur de wettelijke verwijzing: « Vrijstelling van btw overeenkomstig artikel 39 van het Btw-Wetboek ».

 

Wat is het bewijs van uitvoer voor de btw?

 

Het EAD: het onmisbare document

Een beroep doen op uitvoer om geen btw aan te rekenen, volstaat niet. Je moet het bewijs leveren. Het centrale document is het enig administratief document (EAD), opgesteld door het douanekantoor van uitgang uit de EU. Dat kantoor kan zich in België bevinden (haven van Zeebrugge, luchthaven van Luik) of in een andere lidstaat (haven van Rotterdam, luchthaven Parijs-CDG).

Je naam moet verplicht op het EAD vermeld staan als exporteur. Zonder deze vermelding kan het bewijs worden betwist.

Sinds circulaire 2020/C/87 maakt een elektronische procedure het mogelijk om de werkelijkheid van de uitvoer rechtstreeks via het douanesysteem te bevestigen, wat je dossier extra beveiligt.

 

Andere aanvaarde documenten

Het EAD is onmisbaar, maar niet noodzakelijk voldoende op zich. Andere documenten versterken je dossier:

  • vervoersdocumenten (vrachtbrief, cognossement, luchtvrachtbrief);
  • ontvangstbevestigingen ondertekend door de klant;
  • bestelorders met een leveringsadres buiten de EU;
  • bewijzen van internationale betalingen.
À savoir
Als je verkoopt aan een particulier die beweert de goederen zelf uit te voeren, wees dan voorzichtig. Er is geen garantie dat de uitvoer daadwerkelijk zal plaatsvinden. Reken in dat geval eerst btw aan en crediteer die zodra je de effectieve uitvoerbewijzen ontvangt.

 

Wat gebeurt er zonder bewijs?

Zonder uitvoerbewijs wordt de btw opnieuw verschuldigd. De verkoper is dan de btw-schuldenaar en kan zich eventueel verhalen op zijn klant. Dit risico rechtvaardigt het aanleggen van een degelijk documentatiedossier voor elke uitvoertransactie.

 

Hoe geef je uitvoer aan in je btw-aangifte?

 

Vak 47 in de periodieke aangifte

Ook al zijn ze vrijgesteld, je uitvoertransacties moeten worden opgenomen in je periodieke btw-aangifte. Je vermeldt de belastbare grondslag (zonder btw) in vak 47, in de rubriek van de vrijgestelde handelingen. Deze vermelding is verplicht: ze stelt de fiscale administratie in staat je uitvoerstromen op te volgen.

VerrichtingRoosterBTW aangerekend
Uitvoer buiten de EU47Nee (vrijgesteld)
Intracommunautaire levering46Nee (vrijgesteld)
Lokale verkoop onderworpen aan BTW03Ja

 

Btw-tegoed en terugbetaling

Als exporteur inning je geen btw op je verkopen. Toch betaal je btw op je aankopen. Je aangifte geeft daardoor vaak een btw-tegoed. Dat tegoed is terugvorderbaar. Vanaf 1 januari 2025 worden btw-tegoeden terugbetaald op het einde van de tweede maand na de aangifteperiode.

Voorbeeld

Een Belgische cosmeticafabrikant exporteert zijn volledige productie naar de Verenigde Staten en Japan. Hij int geen btw op zijn verkopen. Wel betaalt hij btw op zijn grondstoffen en verpakkingen. Zijn aangifte vertoont systematisch een btw-tegoed dat hij elk kwartaal terugvordert.

 

Bijzondere gevallen: handelingen gelijkgesteld met uitvoer

Naast klassieke uitvoertransacties genieten ook bepaalde andere handelingen van de btw-vrijstelling door gelijkstelling:

  • internationale zee- en luchttransporten van personen;
  • leveringen van schepen en vliegtuigen bestemd voor commercieel vervoer;
  • leveringen aan erkende organisaties die uitvoeren in het kader van humanitaire, charitatieve of educatieve activiteiten, via een E-Certificaat;
  • leveringen in het kader van diplomatieke en consulaire betrekkingen (ambassades, consulaten, NAVO, Europese instellingen…).

Deze gevallen zijn zeldzaam voor een zelfstandige of kmo, maar het is nuttig ze te kennen als je activiteit je in contact brengt met dit soort klanten.

 

Heb je vragen over je aangifteverplichtingen of het beheer van je internationale stromen? Maak een (gratis) afspraak met onze experts 💬