Levering van goederen in België: btw en toepasselijke regels

In het kader van handelingen onderworpen aan de btw, neemt de levering van goederen een centrale plaats in bij de btw-handelingen. Ze omvat de overdracht van de macht om als eigenaar over een goed te beschikken, of het nu gaat om een verkoop, een ruil of een daarmee gelijkgestelde handeling. Als zelfstandige of bedrijfsleider van een kleine onderneming is het essentieel om de regels rond de levering van goederen in België te kennen om correct te factureren en je btw-aangifte in te dienen.

Wat is een levering van goederen in België?

Het Btw-Wetboek (art. 9 tot 17) definieert de levering van goederen als de overdracht van de macht om als eigenaar over een lichamelijk goed te beschikken. Concreet stelt de verkoper een goed ter beschikking van de koper in uitvoering van een overeenkomst onder bezwarende titel. Verkoop is het meest voorkomende voorbeeld. Ook ruil en bepaalde gelijkgestelde handelingen vallen onder deze categorie.

Onder “goed” verstaat het Btw-Wetboek lichamelijke goederen, dat wil zeggen goederen met een materieel bestaan. De wetgever stelt ook gelijk met lichamelijke goederen: elektriciteit, gas, warmte en koude, evenals bepaalde zakelijke rechten (vruchtgebruik, recht van opstal, erfpacht).

Welke handelingen worden gelijkgesteld met een levering van goederen?

Het Btw-Wetboek stelt bepaalde handelingen die buiten een overeenkomst onder bezwarende titel worden verricht gelijk met leveringen van goederen. Dat is onder meer het geval bij het privégebruik van een bedrijfsgoed waarvoor de belastingplichtige een recht op aftrek heeft uitgeoefend. Ook de overbrenging van een goed naar een andere lidstaat voor de behoeften van de onderneming valt onder deze categorie. Ons artikel over de btw-onttrekking behandelt deze situaties in detail.

Voorwaarden voor de toepassing van de btw

Een levering van goederen valt onder de Belgische btw wanneer drie voorwaarden vervuld zijn:

• de handeling vormt een levering van goederen in de zin van het Btw-Wetboek;
• de levering geschiedt onder bezwarende titel, dat wil zeggen tegen een tegenprestatie (betaling in geld of een ander goed bij ruil);
• een belastingplichtige die als zodanig handelt verricht de levering.

Bovendien moet de levering plaatsvinden in België. Als aan deze voorwaarden is voldaan, is de btw in beginsel van toepassing. Een specifieke vrijstelling kan deze belasting evenwel uitsluiten.

Waar vindt de levering van goederen plaats?

Het bepalen van de plaats van levering van goederen is essentieel. Het maakt duidelijk of de Belgische btw al dan niet van toepassing is.

In de regel is de plaats van levering de plaats waar het goed zich bevindt op het moment dat het ter beschikking van de koper wordt gesteld. Bij verzending of vervoer geldt de plaats waar het vervoer aanvangt als referentiepunt. Het maakt niet uit of de verkoper of de koper instaat voor het vervoer.

Wanneer wordt de btw opeisbaar?

Het belastbare feit voor de btw doet zich voor op het moment van de levering van de goederen, dat wil zeggen wanneer de koper over het goed beschikt. Het tijdstip van opeisbaarheid kan echter variëren naargelang de omstandigheden.

De algemene regels voor opeisbaarheid

In de praktijk zijn er drie situaties te onderscheiden:

• als je een factuur uitreikt vóór of na de levering, wordt de btw opeisbaar op de datum van uitreiking, ten belope van het gefactureerde bedrag;
• bij gebrek aan factuur wordt de btw ten laatste opeisbaar op de 15e dag van de maand die volgt op het belastbare feit;
• als je vóór de levering een voorschot ontvangt, wordt de btw opeisbaar bij ontvangst van dat voorschot, ten belope van het ontvangen bedrag.

Het geval van leveringen met opeenvolgende afrekeningen

Wanneer een levering aanleiding geeft tot opeenvolgende afrekeningen of betalingen, vormt elke betrokken periode een afzonderlijk belastbaar feit. De btw wordt dus opeisbaar bij het verstrijken van elke periode.

Leveringen van goederen vrijgesteld van btw

Niet alle leveringen van goederen zijn belastbaar. Sommige genieten een btw-vrijstelling. Er zijn twee soorten vrijstellingen te onderscheiden.

Vrijstellingen met behoud van het recht op aftrek omvatten onder meer uitvoer (leveringen naar een land buiten de EU) en intracommunautaire leveringen (naar een belastingplichtige geïdentificeerd in een andere lidstaat). In deze gevallen reken je geen btw aan je klant aan. Je behoudt echter wel het recht om de eerder betaalde btw af te trekken.

Vrijstellingen zonder recht op aftrek zijn van toepassing op bepaalde activiteiten van sociale of culturele aard (artsen, onderwijs, enz.). Ze brengen het verlies van het recht op aftrek met zich mee.

Hoe geef je een levering van goederen aan in je btw-aangifte?

Een belaste levering van goederen neem je op in de periodieke aangifte via de volgende roosters:

Heb je vragen over de kwalificatie van een handeling of de toe te passen btw-behandeling? Maak een afspraak (gratis) met onze experts, ze helpen je graag verder 💬