Bij het oprichten van je onderneming is de keuze van de naam een stap die vaak wordt onderschat. Toch bepaalt die keuze je imago en identiteit op lange termijn. Dit artikel loodst je door de regels die gelden voor het kiezen van je ondernemingsnaam, of je nu start als natuurlijk persoon of als vennootschap.

Samenvatting
  • Als natuurlijk persoon is een handelsnaam optioneel maar aanbevolen om je te onderscheiden;
  • Als vennootschap is de maatschappelijke benaming verplicht en moet ze uniek zijn in België;
  • De beschikbaarheid van de naam controleer je via de KBO en het Belgisch Staatsblad;
  • Het recht op een handelsnaam ontstaat vanaf het eerste publieke gebruik;
  • Het recht op de maatschappelijke benaming wordt verworven bij de neerlegging ter griffie.

 

Natuurlijk persoon: handelsnaam of familienaam?

Als je start als zelfstandige in hoofdberoep als natuurlijk persoon, is je maatschappelijke benaming automatisch je familienaam. Je bent dus niet verplicht om een andere naam te kiezen voor je activiteit.

Je kunt echter wel kiezen voor een handelsnaam. Dat is de benaming waaronder je je activiteit uitoefent en waaronder je klanten je kennen. Die keuze is vrij: je kunt je voornaam gebruiken, een fantasienaam of een combinatie van beide.

Voorbeeld:

Julie Lambert is kinesitherapeute. Ze kan haar activiteit uitoefenen onder de naam “Julie Lambert” of kiezen voor een handelsnaam zoals “Lambert Kinesitherapie”.

 

Goed om te weten
De handelsnaam geef je door bij je inschrijving bij de KBO. Die verschijnt vervolgens op je facturen, bestelformulieren en professionele documenten. Voor natuurlijke personen is dit geen wettelijke verplichting, maar het geeft je wel een echt concurrentievoordeel.

 

Wanneer is een handelsnaam nuttig als natuurlijk persoon?

Je activiteit uitoefenen onder je eigen naam werkt goed voor bepaalde vrije beroepen. Toch biedt een handelsnaam een aparte identiteit die makkelijker te onthouden en te promoten is.

Voorbeelden:

Thomas Laurent, communicatieconsultant, kiest voor de handelsnaam “Clarté Consulting”. Die naam sluit perfect aan bij zijn activiteit.

Luc Mouland is orthopedisch chirurg. Hij oefent zijn activiteit uit onder zijn familienaam, omdat zijn beroep en reputatie nauw verbonden zijn met zijn persoon.

 

Vennootschap: maatschappelijke benaming en handelsnaam, wat is het verschil?

Voor een vennootschap (bv, nv, …) bestaan er twee verschillende begrippen naast elkaar: de maatschappelijke benaming en de handelsnaam.

De maatschappelijke benaming is de officiële naam van je vennootschap. Ze staat in je statuten en wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Op al je officiële documenten moet je er verplicht de vermelding van je rechtsvorm aan toevoegen (bv, nv, …).

De handelsnaam is de benaming waaronder je vennootschap dagelijks bekend is bij haar klanten. Die kan identiek zijn aan je maatschappelijke benaming, wat voor kleine ondernemingen de meest gangbare praktijk is.

Voorbeeld:

Emilie Dupond heeft een kledingwinkel. Ze oefent haar activiteit uit via de vennootschap “Dupond bv”. Haar winkel heet echter “Clothes & more”. Ze heeft dus een maatschappelijke benaming (Dupond bv) en een handelsnaam (Clothes & more).

 

Tips
Je kunt dezelfde naam perfect gebruiken als maatschappelijke benaming én als handelsnaam. Dat vereenvoudigt je visuele identiteit en vermijdt verwarring op je documenten. De meeste zelfstandigen met een vennootschap kiezen voor deze oplossing.

 

Regels voor de keuze van je ondernemingsnaam

Of je nu natuurlijk persoon bent of een vennootschap hebt, de basisregel is dezelfde: je naam mag geen afbreuk doen aan een eerder recht van een andere onderneming.

Voor een vennootschap gelden nog strengere regels. Het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) bepaalt dat een vennootschap geen naam mag gebruiken die al door een andere vennootschap wordt gebruikt. De eerste die zijn maatschappelijke benaming neerlegt ter griffie, verwerft een exclusief recht op die naam voor heel België.

Bij een inbreuk kan een vennootschap verplicht worden haar naam te wijzigen en schadevergoeding te betalen.

 

Hoe controleer je of de naam van je onderneming beschikbaar is?

Voordat je je vastlegt op een ondernemingsnaam, controleer je of die beschikbaar is. Verschillende tools helpen je daarbij, op een aanvullende manier.

Dit zijn de stappen die je in volgorde uitvoert:

  • Zoeken in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen): controleer de actieve ondernemingen in België;
  • Raadpleging van het Belgisch Staatsblad: voor gepubliceerde maatschappelijke benamingen;
  • Zoeken via zoekmachines: om effectief gebruik van de naam in de handel op te sporen.
Belangrijk
Zelfs als een naam niet als merk is geregistreerd, kan eerder commercieel gebruik ervan je blootstellen aan een geschil. Een zoekopdracht via zoekmachines blijft dus onmisbaar, als aanvulling op de officiële databanken.

Voor vennootschappen neemt de notaris deze controles doorgaans op zich vóór de oprichting. Voor natuurlijke personen ligt deze stap rechtstreeks bij jou.

 

Bescherming van de naam van je onderneming

Het recht op een handelsnaam ontstaat vanaf het eerste publieke gebruik ervan. De inschrijving bij de KBO vormt op zich geen absolute bescherming, maar kan als bewijs dienen bij een geschil.

De bescherming van de handelsnaam is evenredig met de geografische bekendheid ervan. Een naam die enkel in één stad wordt gebruikt, is minder beschermd dan een naam die op nationaal niveau bekend is.

Voor een vennootschap is de bescherming van de maatschappelijke benaming steviger. Ze wordt verworven bij de neerlegging ter griffie en dekt het hele Belgische grondgebied, ongeacht de activiteit of het handelsgebied.

 

En het merk dan?

Een merk is iets anders dan een handelsnaam. Het dient om je producten of diensten te onderscheiden, niet je onderneming zelf. Een merk dat is ingeschreven bij het BOIP biedt exclusieve bescherming op het Benelux-grondgebied.

Je kunt hetzelfde teken gebruiken als maatschappelijke benaming, handelsnaam én merk. Dat is trouwens de meest coherente strategie voor ondernemingen die maximale bescherming willen.

 

Heb je vragen over de administratieve stappen bij het starten van je activiteit? Maak een afspraak (gratis) met onze experts, zij begeleiden je stap voor stap. 💬