Je ondernemingsplan is klaar: je hebt je activiteit bepaald, je businessplan opgesteld en je rechtsvorm gekozen. Nu is het tijd om actie te ondernemen. De administratieve stappen bij het starten van een onderneming zijn de concrete handelingen die je activiteit officieel op gang brengen. Dit artikel biedt je een volledige en overzichtelijke checklist zodat je niets over het hoofd ziet.

Samenvatting
  • Inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) is de eerste verplichte stap;
  • Activering van je BTW-nummer is vereist als je BTW-plichtig bent;
  • Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds moet gebeuren vóór de start van je activiteit;
  • Bepaalde beroepen vereisen een beroepstoegang of specifieke vergunningen;
  • Een professionele bankrekening wordt sterk aanbevolen vanaf de start.

 

1- Inschrijving bij de KBO: het verplichte startpunt

Elke zelfstandige activiteit moet worden ingeschreven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Dit is de eerste stap die je zet, nog vóór je begint met werken. De inschrijving is verplicht, of je nu als vennootschap of als natuurlijk persoon actief bent.

Bij deze inschrijving ontvang je een ondernemingsnummer van 10 cijfers. Dit nummer is jouw unieke identificatie voor alle verdere administratieve stappen. Het verschijnt op je facturen, contracten en officiële communicatie.

De inschrijving verloopt via een erkend ondernemingsloket. Zorg dat je je identiteitskaart, de gegevens van je bankrekening en, als je een vennootschap opricht, de ondertekende oprichtingsakte bij de hand hebt.

 

Welke NACE-codes aangeven bij de KBO?

Bij de inschrijving vraagt het ondernemingsloket je om je activiteiten aan te geven via NACE-BEL-codes. Deze codes beschrijven je economische activiteit nauwkeurig. Ze hebben invloed op je BTW-stelsel en bepaalde sectorale verplichtingen.

💡 Tip
Geef alle NACE-codes op die overeenkomen met je huidige én toekomstige activiteiten. Een latere wijziging is mogelijk, maar brengt extra kosten met zich mee.

 

Beroepstoegang: ben jij er aan onderworpen?

Afhankelijk van je gewest en je sector moet je mogelijk bepaalde beroepscompetenties aantonen voordat je legaal aan de slag kunt.

RegioBasiskennis bedrijfsbeheerSectorspecifieke beroepsbekwaamheid
VlaanderenNiet vereist (sinds 2018)Grotendeels afgeschaft (sinds 2019)
BrusselNiet vereist (sinds januari 2024)Vereist voor gereglementeerde beroepen
WalloniëAfgeschaft sinds oktober 2025Vereist voor gereglementeerde beroepen

 

Gereglementeerde beroepen waarvoor dit geldt zijn onder meer de bouw, de kapsalon, de bakkerij en de horeca. Het bewijs van competentie lever je aan via een diploma of voldoende beroepservaring.

 

2- Activering van je BTW-nummer

Al naargelang de activiteit die je gaat uitoefenen, moet je je mogelijk registreren als BTW-plichtige. Dit geldt voor commerciële activiteiten en bepaalde vrije beroepen. Medische en paramedische beroepen (artsen, kinesitherapeuten, logopedisten,…) zijn hier doorgaans van vrijgesteld.

Ben je BTW-plichtig? Zodra je je ondernemingsnummer hebt, moet je dit activeren als BTW-nummer bij de FOD Financiën.

Goed om te weten
Als je jaarlijkse omzet lager is dan 25.000 € excl. btw, kun je kiezen voor de btw-vrijstellingsregeling. In dat geval zijn je administratieve verplichtingen op het vlak van btw vereenvoudigd. Je moet je BTW-nummer echter wel activeren, ook onder dit stelsel.

Deze stap kan tegelijk met je KBO-inschrijving worden uitgevoerd via het ondernemingsloket. Je kunt ook formulier 604A online indienen via MyMinfin of via je accountant.

 

3- Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds

Elke zelfstandige moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds vóór de start van zijn activiteit. Deze aansluiting garandeert je sociale bescherming: pensioen, ziekte- en invaliditeitsverzekering en kinderbijslag.

Eenmaal aangesloten, betaal je elk kwartaal sociale bijdragen. Deze zijn uiterlijk op de laatste dag van elk kwartaal te betalen (maart, juni, september en december).

Belangrijk
Een laattijdige aansluiting kan leiden tot verhogingen van je fonds en een administratieve boete van het RSVZ. Sluit je zo snel mogelijk aan, bij voorkeur vóór de eerste dag van het kwartaal waarin je start. De sociale bijdragen zijn immers verschuldigd vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin je begint.

 

4- Aansluiting bij een ziekenfonds

Controleer ook je aansluiting bij een ziekenfonds. Als zelfstandige verandert je mutualistische dekking ten opzichte van je statuut als werknemer. De aanvullende terugbetalingen verschillen van fonds tot fonds.

 

5- Openen van een professionele bankrekening

Voor een natuurlijk persoon (zelfstandige in eigen naam) is het openen van een professionele bankrekening wettelijk niet verplicht. Toch wordt het sterk aanbevolen.

Je privérekening gebruiken voor professionele doeleinden stelt je persoonlijke rekening bloot aan controles van de fiscale administratie. Dit kan leiden tot de verwerping van bepaalde uitgaven als beroepskosten.

Voor vennootschappen is het openen van een rekening op naam van de vennootschap verplicht. De notaris kan de oprichting van een besloten vennootschap niet afronden zonder bankattest dat de storting van het kapitaal bevestigt.

Voorbeeld:

Sophie richt een bv op voor haar activiteit als communicatieconsultante. Vóór haar bezoek aan de notaris opent ze een rekening op naam van haar vennootschap in oprichting en stort ze er haar kapitaalinbreng op. Zonder dit bankattest kan de oprichtingsakte niet worden ondertekend.

 

6- Specifieke stappen naargelang je activiteit

Bepalde activiteiten vereisen bijkomende vergunningen of erkenningen, los van de hierboven vermelde gemeenschappelijke stappen.

Hier zijn enkele voorbeelden van situaties die extra formaliteiten vereisen:

  • Gezondheidsberoepen (artsen, kinesitherapeuten, verpleegkundigen,…) moeten zich inschrijven bij hun orde of beroepsvereniging;
  • Accountants en bedrijfsrevisoren moeten zich inschrijven bij hun Instituut, een stage doorlopen en examens afleggen;
  • Architecten en advocaten moeten eveneens ingeschreven zijn bij hun beroepsorganisatie.
Tips
Raadpleeg het ondernemingsloket vanaf het begin van je administratieve stappen. Het controleert de toegangsvoorwaarden voor je beroep, helpt je bij het bepalen van je NACE-codes en kan meerdere inschrijvingen in één bezoek combineren: KBO, BTW en sociaal verzekeringsfonds.

 

Overzicht van de administratieve stappen bij het starten van een onderneming

Hier is een duidelijk overzicht van de administratieve stappen in de logische volgorde:

StapHandelingVerplicht?
1Inschrijving bij de KBO (ondernemingsnummer)Verplicht voor iedereen
2Activering van het BTW-nummerVerplicht indien BTW-plichtig
3Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfondsVerplicht voor iedereen
4Aansluiting bij een ziekenfondsVerplicht voor iedereen
5Opening van een professionele bankrekeningVerplicht voor vennootschappen / aanbevolen voor eenmanszaken
6Specifieke vergunningenAfhankelijk van sector en gewest

 

Elke administratieve stap bij het starten van een onderneming is een essentiële bouwsteen. Door ze in de juiste volgorde uit te voeren, vermijd je vertragingen, verhogingen en onaangename administratieve verrassingen.

Wil je stap voor stap begeleid worden? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij begeleiden je van de KBO-inschrijving tot je eerste belastingaangifte. 💬