Rekening 15 betreft de kapitaalsubsidie: een steunmaatregel van de overheid ter ondersteuning van een investering. Deze rekening maakt deel uit van klasse 1 van het MAR, die het eigen vermogen en de langlopende schulden groepeert.

Samenvatting
  • Rekening 15 registreert de kapitaalsubsidies van de overheid in verband met investeringen in vaste activa;
  • De subsidie moet worden geboekt zodra de beslissing wordt meegedeeld, niet bij ontvangst van de middelen;
  • Ze wordt geleidelijk in het resultaat opgenomen, in hetzelfde tempo als de afschrijvingen van het gesubsidieerde actief;
  • Gewestelijke subsidies toegekend vanaf 1 januari 2016 zijn vrijgesteld van belasting; Europese, provinciale of gemeentelijke subsidies blijven belastbaar;
  • Bij vervreemding of herziening van de subsidie zijn specifieke correctieboekingen vereist.

 

Rekening 15 – kapitaalsubsidie: definitie en toepassingsgebied

 

Wat is een kapitaalsubsidie?

Een kapitaalsubsidie is een overheidstussenkomst die wordt toegekend zonder financiële tegenprestatie. Ze is gekoppeld aan een investering in vaste activa: aankoop van machines, een gebouw, een octrooi of kosten voor onderzoek en ontwikkeling.

Deze subsidie staat aan de passiefzijde van de balans, onder het eigen vermogen, in rubriek V van de balans. Het gaat niet om een onmiddellijke opbrengst: de impact op het resultaat wordt gespreid in de tijd.

Goed om te weten
Een exploitatiesubsidie (gekoppeld aan de omzet of de lopende kosten) wordt niet via rekening 15 geboekt. Ze wordt rechtstreeks als bedrijfsopbrengst (rekening I.D) geboekt in het betrokken boekjaar.

 

Welke investeringen geven recht op een kapitaalsubsidie?

Verschillende soorten activa kunnen in aanmerking komen:

  • materiële vaste activa (gebouwen, machines, uitrusting);
  • immateriële vaste activa (octrooien, O&O-kosten);
  • afschrijfbare activa zoals gebouwen, maar ook terreinen met een onbeperkte gebruiksduur.

Bepalde subsidies toegekend door de RVA of Actiris voor personeelsopleiding kunnen eveneens als kapitaalsubsidie worden behandeld, op voorwaarde dat deze opleiding als een investering wordt geboekt en dat er een vermelding in de toelichting staat.

Verwis een investeringssubsidie niet met een rentesubsidie. Die laatste dekt een deel van de kosten van een investeringskrediet. Wanneer ze in één keer wordt uitbetaald voor een investering die over meerdere jaren gespreid is, moet ze parallel met de betrokken interesten in het resultaat worden verwerkt.

 

Boeking van rekening 15: stap voor stap

 

Wanneer boek je de kennisgeving van de subsidie?

De kapitaalsubsidie moet worden geboekt zodra de subsidiërende overheid haar beslissing heeft meegedeeld. Je hoeft de effectieve betaling niet af te wachten. Het moment waarop het recht op verkrijging zeker en evalueerbaar wordt, is bepalend.

De basisboeking bij kennisgeving is als volgt:

Rekeningnr.OmschrijvingDebetCredit
4141Te ontvangen subsidies80.000 €
1500Kapitaalsubsidies80.000 €

 

Belangrijk
Als de toekenning van de subsidie afhankelijk is van een opschortende voorwaarde (bijvoorbeeld het handhaven van een bepaald tewerkstellingsniveau), kan de subsidie nog niet worden geboekt. Een ontbindende voorwaarde verhindert de boeking echter niet.

 

Vrijgestelde of belastbare subsidie: wat is het verschil?

Sinds 1 januari 2016 zijn kapitaalsubsidies toegekend door de gewesten in het kader van de wetgeving op de economische expansie vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Ze leiden dus niet langer tot te boeken uitgestelde belastingen.

Subsidies toegekend door andere instanties (Europese Unie, provincies, gemeenten) blijven belastbaar. In dat geval moet een deel van het bedrag als uitgestelde belastingen worden geboekt. Het toepasselijke tarief is het belastingtarief dat van kracht is op het moment van de kennisgeving: in de regel 25%, of 20% op de eerste schijf als de vennootschap geniet van het verlaagd tarief.

Rekeningnr.OmschrijvingDebetCredit
4141Te ontvangen subsidies80.000 €
1500Kapitaalsubsidies60.000 €
1680Uitgestelde belastingen met betrekking tot kapitaalsubsidies20.000 €

 

Voorbeeld

Je vennootschap ontvangt een gewestelijke subsidie van 100.000 € voor de aankoop van een machine. De beslissing wordt in maart meegedeeld. Je boekt onmiddellijk 100.000 € in het krediet van rekening 1500 en 100.000 € in het debet van rekening 4141. Er zijn geen uitgestelde belastingen nodig, omdat het een gewestelijke subsidie betreft die na 1 januari 2016 is toegekend.

 

Gebruik van rekening 15: opname in het resultaat

 

Hoe spreid je de subsidie in de tijd?

De kapitaalsubsidie mag niet in één keer in het resultaat worden opgenomen. Ze moet geleidelijk worden toegerekend, in hetzelfde tempo als de afschrijvingen van het gesubsidieerde actief. Deze toerekening gebeurt via rekening 7530 (Kapitaal- en rentesubsidies).

Voor een actief dat over 10 jaar wordt afgeschreven, met een subsidie van 80.000 €, bedraagt de jaarlijkse resultaatopname 8.000 €:

Rekeningnr.OmschrijvingDebetCredit
1500Kapitaalsubsidies8.000 €
7530Kapitaal- en interestsubsidies8.000 €

 

Wist je dat?
Als de investering al was afgeschreven vóór de toekenning van de subsidie, is een inhaalbeweging nodig. Bij de eerste boeking wordt het deel dat overeenstemt met de reeds geboekte afschrijvingen onmiddellijk gedebiteerd op rekening 1500 en gecrediteerd op rekening 7530.

 

Wat gebeurt er bij herziening of vervreemding?

De subsidiërende overheid kan haar beslissing neerwaarts herzien, bijvoorbeeld na een controle. In dat geval wordt rekening 1500 gedebiteerd en rekening 4141 gecrediteerd voor het verminderde bedrag. De tabel voor de resultaatopname moet dienovereenkomstig worden aangepast.

Als het gesubsidieerde actief wordt verkocht of buiten gebruik gesteld, moet de subsidiërende overheid onverwijld worden verwittigd. Afhankelijk van haar beslissing zijn drie scenario’s mogelijk:

  • ze handhaaft de subsidie: geen correctieboeking;
  • ze vermindert het bedrag: boekhoudkundige aanpassing zoals bij herziening;
  • ze annuleert de subsidie: volledige terugbetaling, inclusief het reeds in het resultaat opgenomen deel.

Voor terreinen is de situatie bijzonder. Een terrein wordt niet afgeschreven. De subsidie blijft dus geboekt op rekening 15 zolang het terrein tot het vermogen van de vennootschap behoort. Ze wordt pas in het resultaat opgenomen bij de verkoop van het terrein, of pro rata van een eventuele minwaarde.

Het is aangeraden een gebruiksplan voor de subsidies op te stellen, gekoppeld aan het afschrijvingsplan van de betrokken vaste activa. Dit document vergemakkelijkt de opvolging en eventuele controles.

 

Een strikte opvolging van rekening 15 stelt je in staat de impact van je overheidssteun op je resultaat te optimaliseren en in overeenstemming te blijven met de vereisten van de subsidiërende overheid. Heb je vragen over de boeking van een subsidie of over jouw specifieke situatie? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, ze helpen je graag verder 💬