Boekhouding
- Rekening 100: definitie en rol in het eigen vermogen
- Inschrijving en volstorting van de inbrengen: de boekhoudkundige boekingen
- Verhoging van rekening 100: welke vormen zijn mogelijk?
- Vermindering van rekening 100: voorwaarden en boekingen
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenRekening 100: alles over het geplaatst kapitaal in een vennootschap
Rekening 100 is een rekening voor geplaatst kapitaal. Ze maakt deel uit van klasse 1 van het minimaal genormaliseerd rekeningenstelsel. Deze rekening betreft uitsluitend de boekhouding van vennootschappen van het type naamloze vennootschap (nv). Lees in dit artikel hoe je de bewegingen van het geplaatst kapitaal inboekt en opvolgt.
- Rekening 100 “Geplaatst kapitaal” registreert de inbrengen van de vennoten bij de oprichting of bij een kapitaalverhoging;
- Ze kan worden bewogen door een verhoging (inbreng in geld, in natura, incorporatie van reserves) of door een verlaging (terugbetaling, aanzuivering van verliezen);
- Elke wijziging moet worden vastgesteld in een authentieke akte;
- Een kapitaalvermindering mag het saldo niet onder het wettelijk minimum van 61.500 € brengen;
- De bewegingen van rekening 100 hebben belangrijke fiscale gevolgen, met name via de roerende voorheffing.
Rekening 100: definitie en rol in het eigen vermogen
Rekening 100 “Geplaatst kapitaal” vertegenwoordigt de totale waarde van de inbrengen die de vennoten samenbrachten om de vennootschap op te richten. Overeenkomstig het KB van 29 april 2019 omvat ze de inbreng van de aandeelhouders, de geïncorporeerde uitgiftepremies, de geboekte herwaarderingsmeerwaarden en de nog niet terugbetaalde geïncorporeerde reserves.
Bij de oprichting bepaalt de oprichtingsakte dit bedrag. De inbrengen moeten worden volgestort ten belope van 61.500 € bij de oprichting, en voor minimaal een kwart voor het surplus (art. 7:11 WVV). Een bankattest moet bij de notariële akte worden gevoegd om de terbeschikkingstelling van de gelden te bewijzen.
À retenir
Inbrengen in natura moeten volledig worden volgestort binnen de vijf jaar na de oprichting van de vennootschap (art. 7:11 WVV).
Rekening 100 registreert vervolgens alle latere wijzigingen: kapitaalverhogingen en -verminderingen die optreden in de loop van het vennootschapsleven.
Inschrijving en volstorting van de inbrengen: de boekhoudkundige boekingen
Bij de oprichting van een nv met een inbreng in geld van 61.500 € worden de volgende boekingen geregistreerd.
Bij ontvangst van de gelden op de bankrekening:
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 5500 | Lopende bankrekening | 61 500,00 | |
| 4891 | aan Ontvangen voorschotten op het kapitaal of de inbreng | 61 500,00 | |
| Bewijsstuk: Bankattest |
Bij het verlijden van de oprichtingsakte:
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 4100 | Opgevraagd, niet-gestort kapitaal of inbreng | 61 500,00 | |
| 1000 | aan Ingeschreven kapitaal | 61 500,00 | |
| Bewijsstuk: Oprichtingsakte van de vennootschap |
Als er inbrengen in natura bijkomen (voorbeeld: gebouw voor 200.000 € en machines voor 20.000 €), verwerkt een aanvullende tabel de volstorting via de betrokken immobilisatierekeningen (2210, 2310, enz.).
À savoir
Voor inbrengen in natura bestaat er geen voorkeurrecht bij een kapitaalverhoging (art. 7:191 tot 7:194 WVV). Dit recht bestaat alleen voor inbrengen in geld.
Verhoging van rekening 100: welke vormen zijn mogelijk?
Rekening 100 kan op verschillende manieren worden verhoogd in de loop van het vennootschapsleven. Advies 121/3 van de CBN preciseert dat interne bewegingen van het eigen vermogen die het globale bedrag ervan niet beïnvloeden, rechtstreeks worden toegerekend aan de betrokken rubrieken.
Een kapitaalverhoging kan plaatsvinden:
- door nieuwe inbrengen in geld of in natura;
- door incorporatie van uitgiftepremies of reserves in het kapitaal;
- door incorporatie van herwaarderingsmeerwaarden, na aftrek van de geraamde belasting;
- door de omzetting van converteerbare obligaties in aandelen.
De buitengewone algemene vergadering (BAV) beslist over de verhoging. Ze moet een aanwezigheidsquorum van de helft van het kapitaal halen (art. 7:153 WVV) en drie vierde van de uitgebrachte stemmen verzamelen. Het bestuursorgaan kan ook beslissen binnen de grenzen van het toegestaan kapitaal (art. 7:177 WVV).
Voorbeeld
Kapitaalverhoging door inbreng in geld van 100.000 €.
Bij ontvangst van de gelden:
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 5500 | Bankrekening-courant | 100 000,00 | |
| 4891 | aan Ontvangen voorschotten op het kapitaal | 100 000,00 | |
| Bewijsstuk: Bankattest |
Bij de akte van kapitaalverhoging:
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 4100 | Geroepen, niet-gestort kapitaal of inbreng | 100 000,00 | |
| 1000 | aan Geplaatst kapitaal | 100 000,00 | |
| Bewijsstuk: Akte van kapitaalverhoging |
Voor een verhoging door incorporatie van reserves van 50.000 € is de boeking als volgt:
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 1300 | Beschikbare reserves | 50 000,00 | |
| 1000 | aan Geplaatst kapitaal | 50 000,00 | |
| Bewijsstuk: Akte van kapitaalverhoging |
Vermindering van rekening 100: voorwaarden en boekingen
De vermindering van het geplaatst kapitaal kan plaatsvinden om aandeelhouders terug te betalen of om verliezen aan te zuiveren. Ze mag het saldo van rekening 100 niet onder het wettelijk minimum van 61.500 € brengen.
De beslissing behoort toe aan de BAV. Ze moet de wijze vermelden waarop de vermindering zal worden doorgevoerd (art. 7:208 al. 2 WVV). Als de helft van het kapitaal niet vertegenwoordigd is, kan een tweede BAV worden bijeengeroepen zonder quorumvereiste.
Terugbetaling aan de aandeelhouders
Bij een terugbetaling (voorbeeld: vermindering van 150.000 € op 01/06/202X) wordt de beslissing van de AV eerst geboekt:
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 1000 | Geplaatst kapitaal | 150 000,00 | |
| 4890 | aan Overige diverse schulden – Niet-uitkeerbare kapitaalvermindering | 150 000,00 | |
| Bewijsstuk: Akte van kapitaalvermindering |
De effectieve terugbetaling vindt pas plaats na de termijn van twee maanden bepaald door artikel 7:209 WVV, of wanneer de schuldeisers voldoening hebben gekregen. De vennootschap moet gedurende deze periode de schuldvordering op de aandeelhouders in haar activa handhaven.
Important
De vermindering van rekening 100 heeft fiscale gevolgen. De toerekening wordt berekend naar rato van het volgestorte kapitaal, de belaste reserves en de vrijgestelde reserves die in het kapitaal zijn geïncorporeerd (Advies CBN 2019/13). Het gedeelte toegerekend aan de belaste en vrijgestelde reserves is onderworpen aan de roerende voorheffing.
Aanzuivering van verliezen
Een kapitaalvermindering ter aanzuivering van verliezen betaalt niets terug aan de aandeelhouders. Ze laat toe de overgedragen verliezen weg te werken. Artikel 7:210 al. 3 WVV preciseert dat deze vermindering het bedrag van het eigen vermogen niet beïnvloedt.
Voorbeeld
Nv met een kapitaal van 61.500 €, een wettelijke reserve van 8.000 € en een overgedragen verlies van 30.000 €. De BAV beslist het verlies aan te zuiveren via de wettelijke reserve (8.000 €) en via het kapitaal (22.000 €).
| Rekeningnr. | Omschrijving | Debet | Credit |
|---|---|---|---|
| 1000 | Geplaatst kapitaal | 22.000,00 | |
| 1300 | Wettelijke reserve | 8.000,00 | |
| 7910 | aan Onttrekkingen aan de inbreng | 22.000,00 | |
| 7920 | aan Onttrekkingen aan reserves | 8.000,00 | |
| Bewijsstuk: Akte van kapitaalvermindering |
Aangezien het kapitaal wordt teruggebracht tot 39.500 €, moet het met minstens 22.000 € worden verhoogd om het wettelijk minimum te bereiken.
Overzicht van de bewegingen van rekening 100
De volgende tabel geeft een overzicht van de typische bewegingen van rekening 100 – Geplaatst kapitaal:
| Debet (verminderingen) | Credit (verhogingen) |
|---|---|
| Vermindering van het kapitaal | Inschrijving op het kapitaal |
| Terugbetaling van het kapitaal | Verhoging van het kapitaal |
Rekening 100 beheersen is onmisbaar voor een nauwkeurige en conforme boekhouding. Heb je vragen over de boekhoudkundige verwerking van je kapitaal of over de fiscale gevolgen van een kapitaalvermindering? Maak een (gratis) afspraak met onze experts 💬
