Als zelfstandige die onderworpen is aan de btw, moet je het juiste tarief toepassen op elk van je facturen. Het verkeerde btw-tarief hanteren kan leiden tot regularisaties, boetes en complicaties bij een controle. Deze gids bespreekt de vier geldende btw-tarieven, de betrokken categorieën van goederen en diensten, en de belangrijke wijzigingen van 2026.

Samenvatting
  • Er zijn vier btw-tarieven: 0%, 6%, 12% en 21%. Het tarief hangt af van het verkochte goed of de dienst, niet van je statuut;
  • Factureren aan 0%, verlegging van heffing of vrijstelling zijn drie verschillende situaties met elk andere gevolgen voor je recht op aftrek;
  • Sinds 1 maart 2026 zijn twee tarieven gewijzigd: hotels en campings (6% → 12%), fytofarmaceutische producten (12% → 21%); maaltijden om mee te nemen, sport en cultuur blijven op 6% (verhoging opgeschort na advies van de Raad van State);
  • Warmtepompen in woningen jonger dan 10 jaar genieten opnieuw het tarief van 6% voor de periode 2026-2030;

 

Welk btw-tarief toepassen: het basisprincipe

Het btw-tarief hangt uitsluitend af van het goed of de dienst die je verkoopt. Je rechtsvorm (natuurlijke persoon of vennootschap) speelt geen rol. Het type klant evenmin (particulier of professioneel).

In de praktijk is de redenering eenvoudig. Je past standaard het tarief van 21% toe. Je wijkt daar alleen van af als het goed of de dienst voorkomt op een wettelijke lijst met een verlaagd tarief. Deze lijsten vloeien voort uit het Koninklijk Besluit nr. 20 en worden regelmatig bijgewerkt via politieke of budgettaire beslissingen.

Onthoud
Het juiste btw-tarief is het tarief dat overeenkomt met het gefactureerde goed of de gefactureerde dienst, niet met je algemene sector. Een it-consultant factureert 21%, ook als hij werkt voor een klant in de horeca.

 

Btw-tarief 0%: nultarief, verlegging van heffing en vrijstelling

Een factuur zonder btw kan het gevolg zijn van drie afzonderlijke mechanismen. Het is nuttig om ze niet door elkaar te halen, want hun gevolgen verschillen.

Het tarief van 0% is een echt btw-tarief. Het geldt voor specifieke categorieën zoals dagbladen of schroot. Het is ook het tarief dat van toepassing is op BJB-vergoedingen van advocaten (juridische bijstand van de tweede lijn, pro deo).

Onthoud
Een factuur opstellen met 0% btw is niet hetzelfde als een factuur zonder btw uitreiken. Je moet de belastbare grondslag vermelden in je aangifte, je blijft btw-plichtig en behoudt je recht op aftrek.

De verlegging van heffing (medecontractantenstelsel voor onroerende werken, of intra-communautaire facturatie) is anders. Het gaat niet om een tarief van 0%: het is een overdracht van de btw-last naar de klant. Je vermeldt geen tarief op de factuur, maar de btw bestaat wel degelijk. Het is gewoon de klant die haar aangeeft en betaalt. De pagina’s over het medecontractantentarief en buitenlandse tarieven lichten deze gevallen toe.

De vrijstelling (artikel 44 van het Btw-Wetboek) werkt anders. Het betekent een volledige uitsluiting van het btw-systeem. Ze geldt voor bepaalde beroepen zoals zorgverleners. Een vrijgestelde rekent geen btw aan, maar kan deze ook niet aftrekken op zijn aankopen.

 

Btw-tarief 6%: goederen en diensten van eerste noodzaak

Het verlaagde tarief van 6% geldt voor producten en diensten die als essentieel worden beschouwd. Het dekt een brede waaier aan categorieën.

 

Welke goederen vallen onder het tarief van 6%?

De belangrijkste betrokken categorieën zijn:

  • Voeding (vlees, vis, groenten, fruit, zuivelproducten, oliën, koffie, thee, enz.), met uitzondering van alcoholische dranken met meer dan 1,2%;
  • Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen;
  • Dagbladen, tijdschriften en boeken (inclusief digitale);
  • Waterdistributie, levering van elektriciteit, aardgas;
  • Personenvervoer;
  • Auteursrechten;
  • Renovatiewerken aan privégebouwen ouder dan 10 jaar (onder voorwaarden, zie de desbetreffende pagina);
  • Installatie van warmtepompen in woningen jonger dan 10 jaar (tarief opnieuw ingevoerd vanaf 2026 voor een periode van 5 jaar);

 

Hervorming van 2026: wat er effectief is veranderd

Het koninklijk besluit van 14 februari 2026 tot wijziging van het koninklijk besluit nr. 20 heeft verschillende tariefwijzigingen per 1 maart 2026 officieel gemaakt. De initiële hervorming was ambitieuzer. De Raad van State bracht echter een negatief advies uit over de onderdelen met betrekking tot maaltijden om mee te nemen, sport en cultuur. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen:

CategorieOud tariefNieuw tariefDatum wijziging
Hotels en campings6 %12 %01/03/2026
Gewasbeschermingsmiddelen12 %21 %01/03/2026
Meststoffen gemengd met gewasbeschermingsmiddelen12 %21 %01/03/2026
Warmtepompen (woningen < 10 jaar)21 % (in 2025)6 % (2026-2030)01/01/2026
Ketels op fossiele brandstoffen (renovatie)6 %21 % (vanaf juli 2025)29/07/2026

Voor logies geldt een overgangsregeling. Verblijven geboekt vóór 1 maart 2026 en uitgevoerd vóór 1 juli 2026 blijven onderworpen aan het tarief van 6%. Daarna geldt het tarief van 12% volledig.

Voorbeeld

Een klant boekt op 15 februari 2026 een hotelkamer voor een verblijf in mei 2026. Hoewel het verblijf plaatsvindt na 1 maart, dateert de reservering van vóór die datum: het tarief van 6% is van toepassing. Een klant die op 5 maart 2026 boekt voor een verblijf in april betaalt daarentegen het nieuwe tarief van 12%, omdat de reservering na 1 maart valt. Vanaf 1 juli 2026 geldt het tarief van 12% voor alle verblijven, ongeacht de datum van de reservering.

 

Belangrijk
Maaltijden om mee te nemen, sport en cultuur blijven voorlopig op 6%. De geplande verhoging naar 12% is opgeschort na het advies van de Raad van State. Ben je actief in deze sectoren, blijf dan alert: een nieuwe versie van de hervorming kan de komende maanden worden voorgesteld.

 

Btw-tarief 12%: het tussentarief of “parkeertarief”

Het tarief van 12% bestrijkt van oudsher een beperkt aantal categorieën: margarine, banden voor landbouwmachines, steenkool en derivaten, of sociale woningbouw.

Sinds 1 maart 2026 heeft toeristische logies (hotels, campings) zich hierbij gevoegd. Fytofarmaceutische producten vallen voortaan onder het normale tarief van 21%. Maaltijden om mee te nemen, sport en cultuur blijven op 6% na het intrekken van dat deel van de hervorming. Het is dan ook het tarief dat de meeste evoluties doormaakt bij politieke aanpassingen.

Goed om te weten
Het tarief van 12% wordt het “parkeertarief” genoemd omdat het historisch diende als overgangstarief voor EU-lidstaten die een verlaagd tarief toepasten op categorieën die niet waren toegestaan door de btw-richtlijn. België gebruikt het vandaag voor een groeiend aantal goederen en diensten.

 

Btw-tarief 21%: het standaardtarief

Het tarief van 21% is het standaardtarief. Het geldt voor alle goederen en diensten die niet voorkomen op de lijsten met verlaagde tarieven. Concreet is dit het tarief dat de meeste zelfstandigen in consultancy, intellectuele diensten en vrije beroepen hanteren.

 

Wie past het tarief van 21% systematisch toe?

Tot de activiteiten die doorgaans onder het standaardtarief vallen, behoren onder meer:

  • Adviesverlening in marketing, boekhouding, management, informatica, copywriting, grafisch ontwerp;
  • Kapper- en schoonheidsdiensten;
  • Verkoop van kleding, meubelen, elektronische producten;
  • Nieuwe personenwagens;
  • Nieuwbouwwerken;
Voorbeelden

Een zelfstandige webontwikkelaar factureert zijn prestaties aan 21%. Een bedrijfscoach past eveneens 21% toe. Een architect die een nieuwbouwproject ontwerpt, factureert 21%, ook al vallen renovatiewerken aan een oudere woning onder het tarief van 6%.

 

Hoe pas je het juiste btw-tarief toe?

De wet voorziet geen uitzondering voor vergissingen te goeder trouw. Bij een btw-controle moet het juiste tarief dus op je facturen staan. Hier zijn enkele praktische richtlijnen.

Eerst en vooral geldt het tarief regel per regel. Eenzelfde factuur kan meerdere verschillende tarieven bevatten als je producten uit verschillende categorieën verkoopt.

Voor onroerende werken zijn de regels bijzonder complex. Het tarief kan variëren tussen 0% en 21% naargelang de aard van de werken, de leeftijd van het gebouw en het profiel van de klant. De pagina’s over het verlaagde tarief van 6% bij renovatie en het medecontractantenstelsel gaan dieper in op deze gevallen.

Voor internationale transacties gelden andere regels (verlegging van heffing, tarief van het land van de klant, enz.). Onze pagina over buitenlandse tarieven behandelt dit onderwerp in detail.

 

Twijfel je over je activiteit? Onze erkende boekhouders helpen je snel verder. Maak een afspraak (gratis) met onze experts, ze helpen je graag verder 💬