Zelfstandige in bijberoep in België: voorwaarden, voor- en nadelen

Je hebt al een job als werknemer en wil daarnaast een eigen activiteit opstarten? Het statuut van zelfstandige in bijberoep laat je toe een project te testen zonder je huidige job op te geven. Dit artikel beschrijft de toegangsvoorwaarden voor dit statuut, de verschuldigde sociale bijdragen en de verschillen met de andere statuten.

Wat is een zelfstandige in bijberoep?

Een zelfstandige in bijberoep ontwikkelt een zelfstandige activiteit naast een hoofdactiviteit. Die hoofdactiviteit kan een contract als werknemer of ambtenaar zijn. Je sociale bescherming blijft gewaarborgd door deze hoofdactiviteit.

Concreet financieren je bijdragen als zelfstandige in bijberoep geen nieuwe sociale rechten. Ze blijven evenredig aan de inkomsten die je bijactiviteit genereert. Dit mechanisme maakt het statuut toegankelijk om een project tegen lagere kosten te testen.

Wat zijn de voorwaarden om zelfstandige in bijberoep te worden?

Drie voorwaarden geven toegang tot het statuut van zelfstandige in bijberoep:

• een hoofdactiviteit uitoefenen van minstens een halftijdse betrekking, of ongeveer 19 uur per week;
• je aansluiten bij een erkend sociaal verzekeringsfonds vóór de start van de activiteit;
• je inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen via een ondernemingsloket.

Als je activiteit het vereist, moet je je ook identificeren voor de btw. Je past dan btw toe op je verkoopfacturen en dient periodiek aangiften in. Als je jaarlijkse omzet echter niet meer bedraagt dan 25.000 €, kan je opteren voor de vrijstellingsregeling. In dat geval reken je geen btw aan op je facturen en ben je vrijgesteld van het indienen van aangiften.

Bij bepaalde gereglementeerde beroepen is bovendien een diploma of specifieke vergunning vereist, zoals voor toegang tot het beroep in de bouwsector. Controleer deze voorwaarde altijd vóór je je activiteit opstart.

Zelfstandige in bijberoep of zelfstandige in hoofdberoep?

Het onderscheid tussen beide statuten hangt af van het gewicht van de zelfstandige activiteit in je professionele situatie. De zelfstandige in hoofdberoep maakt van zijn activiteit zijn belangrijkste bron van inkomsten en sociale bescherming.

De zelfstandige in bijberoep behoudt zijn job als werknemer als basis voor zijn sociale bescherming. Zijn bijdragen blijven daardoor lager, in tegenstelling tot die van een zelfstandige in hoofdberoep, die onderworpen is aan een vaste minimumbijdrage, zelfs zonder inkomen.

Als je arbeidstijd als werknemer onder het halftijdse zakt, herkwalificeert je sociaal verzekeringsfonds je automatisch als zelfstandige in hoofdberoep. Je valt dan onder de hogere bijdragenschaal.

Zelfstandige in bijberoep of werknemer: wat zijn de verschillen?

Een werknemer ontvangt een vast loon, geniet van een opzeggingstermijn en betaalt automatisch bijdragen via zijn werkgever. Een zelfstandige in bijberoep factureert zijn prestaties zelf en beheert alleen zijn administratieve en fiscale verplichtingen.

Je bijkomende inkomsten worden opgeteld bij je loon in je aangifte personenbelasting. Ze worden belast aan je marginaal tarief, wat het nettodeel van dit bijkomend inkomen kan verlagen.

De sociale bijdragen van een zelfstandige in bijberoep

Het bedrag van je sociale bijdragen hangt rechtstreeks af van je belastbaar netto-inkomen.

Deze bijdragen zijn voorlopig. Je sociaal verzekeringsfonds herberekent ze twee tot drie jaar later op basis van je werkelijke inkomen.

Wat gebeurt er als je je job als werknemer verliest?

Als je je job als werknemer verliest en werkloosheidsuitkeringen ontvangt, mag je je bijactiviteit als zelfstandige verderzetten.

Daarvoor moet je aan de volgende voorwaarden voldoen:

• Je bijactiviteit moet minstens 3 maanden vóór de uitkeringsaanvraag zijn uitgeoefend. De bijactiviteit mag niet beginnen na de werkloosheid.
• De activiteit moet worden aangegeven bij de uitbetalingsinstelling op het moment van de uitkeringsaanvraag. Je vult hiervoor het formulier C1A in.
• De activiteit mag niet overdag tijdens de week worden uitgeoefend (van 7u tot 18u).

Bovendien zijn bepaalde activiteiten verboden:

• Activiteiten die van nature uitsluitend ’s avonds plaatsvinden;
• Bepaalde werken in de bouwsector (zie de wet van 6 april 1960 betreffende de uitvoering van bouwwerken);
• Activiteiten in de horeca of de entertainmentsector;
• Verkoop aan huis of op markten;
• Verzekeringsbemiddeling of -makelaarij.

De voor- en nadelen van het statuut

Het statuut van zelfstandige in bijberoep biedt verschillende voordelen om rustig van start te gaan:

• sociale bijdragen die evenredig zijn aan de werkelijke inkomsten, zonder opgelegde minimum;
• een sociale bescherming die al gewaarborgd is door de hoofdactiviteit;
• een geleidelijke overgang naar een hoofdstatuut als de activiteit groeit.

Er zijn ook beperkingen om rekening mee te houden: belasting aan je marginaal tarief, een administratieve last die gelijk is aan die van een zelfstandige in hoofdberoep en automatische herkwalificatie bij een verlaging van de arbeidstijd als werknemer.

Het statuut van zelfstandige in bijberoep blijft een toegankelijke instap om een project te realiseren zonder de zekerheid van een job op te geven. Wil je meer duidelijkheid over je bijdragen of je belastingaangifte? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij helpen je graag verder 💬