- Startsubsidies voor ondernemingen: een regionale bevoegdheid
- Startsubsidies voor ondernemingen in Wallonië
- Startsubsidies voor ondernemingen in Brussel
- Niet-financiële steun: begeleiding en opleiding
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenStartsubsidies voor ondernemingen: de complete gids om van start te gaan


Heb je een ondernemingsplan en zoek je hoe je het kunt financieren? In België bestaan er tal van steunmaatregelen voor starters. Premies, subsidies, terugvorderbare voorschotten of begeleiding: elke regio heeft haar eigen instrumenten ontwikkeld om toekomstige zelfstandigen te ondersteunen.
- De steunmaatregelen voor starters zijn regionaal georganiseerd: Wallonië, Brussel-Hoofdstad en Vlaanderen hebben elk hun eigen instrumenten;
- De steun kan financieel zijn (premies, subsidies), in natura (begeleiding, consultancy) of in de vorm van voordelige leningen;
- Sommige maatregelen zijn cumuleerbaar, waardoor je de ontvangen steun kunt maximaliseren;
- De voorwaarden hangen af van je profiel, je sector en je regio;
- De meeste aanvragen moeten worden ingediend vóór of kort na de start van de activiteit.
Startsubsidies voor ondernemingen: een regionale bevoegdheid
In België zijn economisch beleid en werkgelegenheid regionale bevoegdheden. Dit betekent dat de steunmaatregelen voor starters verschillen naargelang je je vestigt in Wallonië, Brussel of Vlaanderen.
Deze organisatie heeft een concreet voordeel: de instrumenten zijn afgestemd op de lokale economische realiteit. Als keerzijde moet je goed nagaan welke bevoegde instanties voor jouw situatie relevant zijn.
Hier volgt een overzicht van de voornaamste beschikbare steunmaatregelen per regio.
| Gewest | Referentie-instantie | Belangrijkste steunmaatregelen |
|---|---|---|
| Wallonië | Le Forem, Wallonie Entreprendre | Airbag, Chèques-Entreprises |
| Brussel-Hoofdstad | Actiris, hub.info | Zelfstandigenpremie, Coworkingpremie |
| Vlaanderen | VLAIO | KMO-portefeuille |
Startsubsidies voor ondernemingen in Wallonië
Wallonië biedt verschillende goed uitgebouwde instrumenten om starters te begeleiden.
De Airbag-stimulans: tot 12.500 € over twee jaar
De Airbag-stimulans is een tegemoetkoming van de Forem voor personen die overstappen naar het statuut van zelfstandige in hoofdberoep. Het gaat om een aanvulling op het inkomen, uitbetaald in vier schijven over twee jaar, voor een maximumbedrag van 12.500 €.
Drie profielen komen in aanmerking:
- zelfstandigen in bijberoep gedurende minstens drie jaar die willen overstappen naar hoofdberoep;
- personen die voor het eerst als zelfstandige in hoofdberoep starten;
- wie na een eerste mislukking opnieuw een onderneming wil starten.
De aanvraag moet worden ingediend vóór je aansluiting bij een sociaalverzekeringsfonds, of uiterlijk binnen de maand erna. De Airbag is cumuleerbaar met andere Waalse steunmaatregelen.
De Ondernemingscheques: financiering van je consultancy
De Ondernemingscheques laten toe om tussen 50% en 75% van de consultancykosten bij erkende experts te financieren. Ze dekken uiteenlopende thema’s: oprichting van een activiteit, digitalisering, circulaire economie, internationale ontwikkeling.
De Ondernemingscheques zijn toegankelijk voor zelfstandigen en Waalse kmo’s. Ze zijn al bruikbaar in de opstartfase, zonder ondernemingsnummer, als je project minder dan drie jaar oud is.
De begeleiding via deze cheques gaat veel verder dan louter financiering. Ze stellen je in staat om je project samen met een expert te structureren, wat ook je dossier voor andere steunmaatregelen versterkt.
De Créashop-premie: voor handelszaken in het stadscentrum
De Créashop-premie richt zich op ondernemers die een handelszaak willen openen in een stadscentrum in Wallonië. Ze bedraagt tot 60% van de inrichtingskosten, met een plafond van 6.000 €.
Deze steunmaatregel beantwoordt aan een specifiek doel: de revitalisering van stadskernens. Ze is dan ook hoofdzakelijk bestemd voor commerciële activiteiten met rechtstreeks klantencontact.
Startsubsidies voor ondernemingen in Brussel
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest biedt meer dan honderd financiële steunmaatregelen voor ondernemers. Het portaal hub.info centraliseert deze bronnen en laat toe om snel de voor jouw profiel toegankelijke instrumenten te identificeren.
De zelfstandigenpremie van Actiris: tot 4.000 €
Actiris biedt een degressieve premie tot 4.000 € over de eerste zes maanden van de activiteit. Ze is bestemd voor ingeschreven werkzoekenden die als zelfstandige in hoofdberoep starten.
Deze starterstegemoetkoming gaat gepaard met een persoonlijke begeleiding gedurende zes maanden. Dat is een dubbel voordeel: financiële steun én praktische begeleiding op het terrein.
Thomas is ingeschreven als werkzoekende bij Actiris. Hij wil een adviesactiviteit in communicatie opstarten. Hij ontvangt een opportuniteitsadvies van een erkende begeleidingsstructuur en dient vervolgens zijn premieaanvraag in binnen de drie maanden. Hij ontvangt 4.000 € gespreid over zes maanden, aangevuld met professionele begeleiding.
Om deze steun te ontvangen, moet de aanvraag worden ingediend binnen drie maanden na het verkrijgen van het opportuniteitsadvies van een erkende begeleidingsstructuur.
De coworkingpremie en de starterstegemoetkoming
Nog twee Brusselse instrumenten verdienen aandacht:
- de coworkingpremie, geplafonneerd op 450 €, voor zelfstandigen die zich vestigen in een erkende coworkingruimte;
- de starterstegemoetkoming, die kan oplopen tot 7.500 € voor projectdragers begeleid door een erkende structuur.
Deze tegemoetkomingen spelen in op de concrete behoeften van zelfstandigen in de opstartfase.
Niet-financiële steun: begeleiding en opleiding
Naast premies nemen starterstegemoetkomingen ook de vorm aan van gratis of sterk gesubsidieerde begeleiding.
Wie kan je begeleiden bij je project?
Verschillende publieke instanties bieden begeleiding bij het starten van een onderneming:
- IFAPME in Wallonië met zijn programma “Je monte ma boîte”;
- de SAACE (Structures d’Accompagnement à l’Autocréation d’Emploi), actief in beide gewesten;
- UCM en haar dienst voor economische ontwikkeling;
- de Ondernemingsloketten, die je doorverwijzen naar de juiste contactpersonen.
Deze begeleidingen zijn vaak gratis of zeer goedkoop dankzij de Ondernemingscheques of de Opleidingscheques.
Je activiteit uittesten vóór je officieel start
Er bestaan ook instrumenten om je project uit te proberen met beperkt risico. De maatregel Tremplin-Indépendants laat bepaalde werkzoekenden toe hun activiteit te testen terwijl ze gedurende een bepaalde periode hun werkloosheidsuitkeringen behouden.
De maatregel Tremplin-Indépendants laat je toe een activiteit op proef te starten terwijl je je uitkeringen behoudt. Zo kan je je project valideren voordat je je volledig engageert als zelfstandige.
Hoe vergroot je je kansen op steun?
Startsubsidies voor ondernemingen aanvragen vraagt voorbereiding. Enkele belangrijke aandachtspunten:
- informeer je over de voorwaarden vóór je je activiteit opstart;
- ga na welke tegemoetkomingen cumuleerbaar zijn om je steun te optimaliseren;
- stel een solide financieel plan op, dat vaak vereist is bij de aanvraagdossiers;
- respecteer de indieningstermijnen van de aanvragen, die vaak erg kort zijn.
Wil je een overzicht van de beschikbare steunmaatregelen voor jouw project? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij helpen je graag verder 💬


