Welke waarborgen voor een professioneel krediet?

Wanneer je een krediet aanvraagt om de oprichting of de groei van je onderneming te financieren, beoordeelt de bank twee zaken: je terugbetalingscapaciteit en de waarborgen die je kunt bieden. Kredietwaarborgen geven de kredietverstrekker zekerheid bij wanbetaling. Inzicht in de verschillende soorten beschikbare waarborgen helpt je je financieringsdossier beter voor te bereiden.

Waarom vraagt de bank waarborgen voor een krediet?

Wanneer een kredietinstelling een lening toestaat, neemt zij een risico. Als je onderneming in moeilijkheden komt en niet meer kan terugbetalen, moet de bank de geleende middelen geheel of gedeeltelijk kunnen recupereren. Kredietwaarborgen vormen dat veiligheidsnet.

Het niveau van de gevraagde waarborg hangt af van meerdere factoren: het kredietbedrag, de terugbetalingsduur, de financiële soliditeit van je project en je bankgeschiedenis. Hoe hoger het gepercipieerde risico, hoe zwaarder de gevraagde waarborgen.

Zakelijke zekerheden: hypotheek, pand en inpandgeving

Zakelijke zekerheden zijn gekoppeld aan een specifiek goed. Bij wanbetaling kan de bank dat goed laten verkopen om de verschuldigde bedragen te recupereren. Ze bieden de kredietverstrekker een sterke zekerheid.

De hypotheek op een onroerend goed

De hypotheek is de meest bekende zakelijke zekerheid. Ze slaat op een onroerend goed: een kantoor, een handelspand of zelfs je privéwoning. Als je je krediet niet meer terugbetaalt, kan de bank het goed laten verkopen om zichzelf terug te betalen.

Een hypotheek moet verplicht worden gevestigd via notariële akte, wat kosten meebrengt (registratierechten, notariskosten). Ze blijft ingeschreven gedurende 30 jaar. Om ze vroeger te doorhalen, is een doorhaling noodzakelijk, waarvoor bijkomende kosten verschuldigd zijn.

In de praktijk gebruiken banken de hypotheek soms om diverse kredietlijnen te dekken, niet alleen het krediet dat gekoppeld is aan het gefinancierde goed. Controleer altijd of de hypotheek “voor alle sommen” geldt of beperkt is tot een specifiek krediet.

Het hypothecair mandaat: een goedkoper alternatief

Het hypothecair mandaat is een soepelere variant. Je geeft de bank de bevoegdheid om een hypotheek op je goed te nemen, maar ze schrijft die niet onmiddellijk in. De inschrijving gebeurt pas als je stopt met terugbetalen.

Het belangrijkste voordeel is de lagere kost bij het afsluiten. Je vermijdt de registratierechten zolang de bank het mandaat niet activeert. Als ze dat toch moet doen, komen de kosten bovenop die van het oorspronkelijke mandaat.

Het pand op roerende goederen

Het pand slaat op roerende goederen: professioneel materiaal, een voertuig, voorraden of effecten (aandelen, titels). De schuldeiser heeft een voorrangsrecht op deze goederen bij wanbetaling.

Het pand op handelsfonds is gangbaar bij professionele kredieten. Het dekt alle elementen die het handelsfonds samenstellen: het cliënteel, het uithangbord, het huurrecht, het meubilair en het gereedschap. Om tegenwerpelijk te zijn aan derden, moet het pand worden ingeschreven in het nationaal pandregister. De inschrijving is geldig voor 10 jaar en is verlengbaar.

Persoonlijke zekerheden: borgstelling en medeschuldenaarschap

Persoonlijke zekerheden verbinden het vermogen van een natuurlijke persoon, los van de lenende vennootschap. Ze slaan niet op een specifiek goed, maar op het volledige vermogen van de borg.

De borgstelling: een begrensbaar engagement

Bij een borgstelling verbindt een persoon (de borg) zich ertoe de schuld terug te betalen als de kredietnemer dat niet meer kan. Anders dan bij medeschuldenaarschap kan de borgstelling worden beperkt in bedrag en in tijd.

Er zijn twee hoofdvormen. De eenvoudige borgstelling laat de borg toe te eisen dat de bank eerst alle verhaalsmiddelen tegen de hoofdkredietnemer uitput. De hoofdelijke borgstelling, die in de praktijk vaker voorkomt, laat de bank toe zich rechtstreeks tot de borg te wenden, zonder via de kredietnemer te gaan.

Het medeschuldenaarschap: het zwaarste engagement

Het medeschuldenaarschap gaat verder dan de borgstelling. De medeschuldenaar verbindt zich op dezelfde manier als de hoofdkredietnemer, op al zijn roerende en onroerende goederen, huidig en toekomstig.

De bank vraagt dit type kredietwaarborgstelling vaak aan bedrijfsleiders van kmo’s. De bedoeling is aan te tonen dat de bedrijfsleider vertrouwen heeft in zijn project. Wanneer de medeschuldenaars hoofdelijk verbonden zijn, kan de bank het volledige schuldsaldo opeisen bij elk van hen afzonderlijk.

Wees voorzichtig als je echtgenoot of wettelijk samenwonende partner wordt gevraagd als medeschuldenaar te tekenen. Dit engagement brengt het persoonlijk vermogen én het gemeenschappelijk vermogen van het koppel in gevaar, ook al heeft de partner geen enkele band met de onderneming.

Publieke waarborgen: steun via een gewestelijke instelling

Heb je onvoldoende waarborgen om je bank te overtuigen? Regionale publieke instanties kunnen tussenkomen als gedeeltelijke borg voor je professioneel krediet. Deze mechanismen vergemakkelijken de toegang tot krediet, vooral voor starters en kleine ondernemingen.

In Wallonië: Wallonie Entreprendre

Wallonie Entreprendre (voorheen Sowalfin) biedt waarborgen die een deel van het bankkrediet dekken. De instelling treedt op als aanvulling op de bank, niet als vervanging. Waalse kmo’s, zelfstandigen en vrije beroepen kunnen hiervan gebruik maken.

Wallonie Entreprendre biedt ook achtergestelde leningen aan als aanvulling op het bankkrediet, wat de financiële structuur van je dossier versterkt.

In Brussel: finance&invest.brussels

Het Brussels Waarborgfonds, beheerd door finance&invest.brussels, dekt tot 65 % van een investeringskrediet en tot 50 % van een kaskredieten. De waarborg kan oplopen tot 80 % voor ondernemingen die uitmunten op sociaal of milieuvlak.

De aanvraag loopt verplicht via je bank. Je kunt dit bespreken met je bankier bij de partnerbanken van het netwerk (Belfius, BNP Paribas Fortis, ING, KBC, Beobank, Banque Van Breda).

In Vlaanderen: PMV/z (ParticipatieMaatschappij Vlaanderen)

Het Vlaamse equivalent (ParticipatieMaatschappij Vlaanderen) biedt gelijkaardige waarborgmechanismen voor ondernemers en kmo’s in Vlaanderen.

Hoe kies je de juiste kredietwaarborgen?

De keuze van de waarborg hangt af van je persoonlijke situatie, het type krediet en het geleende bedrag. Hier zijn enkele richtlijnen om je op weg te helpen.

Voor een onroerend investeringskrediet is een hypotheek doorgaans onvermijdelijk. Als je financieel profiel sterk is, kan een hypothecair mandaat volstaan en de initiële kosten beperken.

Voor een krediet op korte of middellange termijn (materiaal, voertuig, thesaurie) zijn het pand op handelsfonds of de persoonlijke borgstelling de meest voorkomende waarborgen. Als je een vennootschap opricht, vraagt de bank vaak een medeschuldenaarschap van de bedrijfsleiders.

Geef in alle gevallen de voorkeur aan professionele waarborgen boven privéwaarborgen wanneer dat mogelijk is. Je persoonlijk vermogen inzetten voor beroepsschulden brengt een groot risico mee, zeker als je partner daarbij betrokken is.

Je boekhouder of financieel adviseur kan je helpen de meest geschikte waarborgen voor je project te bepalen. Een goed voorbereid dossier met een degelijk financieel plan vermindert de eisen van de bank op het vlak van kredietwaarborgen.

Heb je vragen over de financiering van je project of over de waarborgen die je bank vraagt? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, ze helpen je graag verder 💬