BTW
- Hoe bereken je btw op basis van een bedrag excl. btw?
- Hoe vind je het bedrag excl. btw terug op basis van een prijs incl. btw?
- Overzichtstabel van de btw-berekeningsformules
- Wat zijn de vier toepasselijke btw-tarieven?
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenBtw berekenen in België: de juiste formules voor zelfstandigen
Als btw-plichtige zelfstandige moet je de btw correct kunnen berekenen om je klanten juist te factureren en je aankopen foutloos in te boeken. Of je nu vertrekt van een bedrag excl. btw om een prijs incl. btw te bepalen, of de omgekeerde berekening maakt op basis van een ontvangen factuur: de formules zijn eenvoudig, maar een veelgemaakte verwarring kan je boekhouding verstoren. Dit artikel maakt deel uit van ons volledig dossier over btw en begeleidt je stap voor stap met concrete voorbeelden.
- De btw-berekening steunt op twee formules: excl. btw x (1 + tarief) voor het bedrag incl. btw, en incl. btw / (1 + tarief) om het bedrag excl. btw te berekenen
- Er zijn vier tarieven: 21 % (normaal), 12 % (tussentarief), 6 % (verlaagd) en 0 %
- De meest voorkomende fout is het tarief rechtstreeks toepassen op het bedrag incl. btw in plaats van te delen door de coëfficiënt
- Op een B2B-factuur moeten het bedrag excl. btw, het tarief en het btw-bedrag afzonderlijk vermeld worden
- Een boekhoudprogramma zoals BILLY automatiseert deze berekeningen en vermindert het risico op fouten
Hoe bereken je btw op basis van een bedrag excl. btw?
Wanneer je een verkoopfactuur opmaakt, vertrek je van je prijs exclusief btw en voeg je daar de btw aan toe. De formule voor de btw-berekening is de volgende:
Bedrag incl. btw = bedrag excl. btw x (1 + btw-tarief)
De vermenigvuldigingscoëfficiënt varieert naargelang het toepasselijke tarief: 1,21 voor 21 %, 1,12 voor 12 % en 1,06 voor 6 %. Bij het tarief van 0 % is het bedrag incl. btw gelijk aan het bedrag excl. btw.
Voorbeelden
- Je bent consultant en factureert een opdracht van 500 € excl. btw aan het tarief van 21 %. De btw bedraagt 500 x 0,21 = 105 €. Je klant betaalt dus 605 € incl. btw.
- Je bent traiteur en factureert een maaltijd van 800 € excl. btw aan het tarief van 12 %. De btw bedraagt 800 x 0,12 = 96 €. Je klant betaalt dus 896 € incl. btw.
Om uitsluitend het btw-bedrag te isoleren: btw = bedrag excl. btw x btw-tarief. Dit bedrag moet afzonderlijk op elke factuur vermeld worden.
Hoe vind je het bedrag excl. btw terug op basis van een prijs incl. btw?
Dit is de omgekeerde berekening, ook wel de omgekeerde btw-berekening genoemd. Je ontvangt een factuur en wil het btw-aandeel eruit halen. De juiste formule is:
Bedrag excl. btw = bedrag incl. btw / (1 + btw-tarief)
Voorbeeld
Sophie is interieurarchitect. Ze ontvangt een factuur van 1 210 € incl. btw voor kantoormeubelen. Om dit bedrag in haar boekhouding in te boeken, deelt ze door 1,21: 1 210 / 1,21 = 1 000 € excl. btw. De terugvorderbare btw bedraagt 210 €.
Als Sophie 1 210 x 21 % = 254,10 € had berekend, zou ze 44,10 € te veel btw hebben ingeboekt. Over een volledig kwartaal stapelen deze verschillen zich op en verstoren ze de btw-aangifte.
Belangrijk
Bereken de btw nooit door het tarief rechtstreeks toe te passen op het bedrag incl. btw. 21 % toepassen op een prijs incl. btw betekent dat je btw berekent op een bedrag dat de btw al bevat. Het resultaat zal altijd te hoog zijn.
Overzichtstabel van de btw-berekeningsformules
Deze formules werken op dezelfde manier voor de andere tarieven. Vervang 1,21 door 1,12, 1,06 of 1 naargelang het toepasselijke tarief.
| Bewerking | Formule | Voorbeeld (tarief 21 %) |
|---|---|---|
| Excl. btw naar incl. btw | Excl. btw x 1,21 | 500 x 1,21 = 605 € |
| Incl. btw naar excl. btw | Incl. btw / 1,21 | 605 / 1,21 = 500 € |
| Btw uit een incl. btw-bedrag halen | Incl. btw − (Incl. btw / 1,21) | 605 − 500 = 105 € |
| Btw berekenen op een excl. btw-bedrag | Excl. btw x 0,21 | 500 x 0,21 = 105 € |
Wat zijn de vier toepasselijke btw-tarieven?
Er zijn vier btw-tarieven, elk voorbehouden aan specifieke categorieën van goederen en diensten. Het tarief dat je toepast, hangt af van de aard van je activiteit, niet van de hoedanigheid van je klant.
| Tarief | Coëfficiënt | Voornaamste categorieën |
|---|---|---|
| 21 % | 1,21 | Meeste goederen en diensten (elektronica, kleding, advies, kapper, enz.) |
| 12 % | 1,12 | Restauratie ter plaatse (exclusief dranken), margarine, banden |
| 6 % | 1,06 | Basisvoeding, water, boeken, geneesmiddelen, vastgoedrenovatie (woning > 10 jaar) |
| 0 % | 1 | Dagbladen, bepaalde uitvoer, recuperatiematerialen |
Goed om te weten
Een verlaagd tarief toepassen terwijl het normale tarief verschuldigd is, vormt een overtreding. Raadpleeg bij twijfel de lijst van het koninklijk besluit nr. 20 of vraag advies aan je accountant.
Geïnde btw en aftrekbare btw: welk saldo moet je afdragen?
De btw-berekening stopt niet bij de factuur. Elk kwartaal (of elke maand) vergelijk je de btw die je aan je klanten hebt aangerekend (geïnde btw) met de btw die je op je beroepsaankopen hebt betaald (aftrekbare btw). Als de geïnde btw hoger is dan de aftrekbare btw, draag je het verschil af aan de FOD Financiën. In het omgekeerde geval heb je recht op een btw-tegoed.
Voorbeeld
Julien is freelance ontwikkelaar. Dit kwartaal heeft hij 5 000 € excl. btw gefactureerd, goed voor 1 050 € geïnde btw. Zijn beroepsaankopen bedragen 1 000 € excl. btw, ofwel 210 € aftrekbare btw. Zijn btw-saldo bedraagt 1 050 − 210 = 840 €, af te dragen via Intervat.
Hoe vermijd je rekenfouten bij de btw op je facturen?
Een factuur tussen btw-plichtigen (B2B) moet verplicht het bedrag excl. btw, het toepasselijke btw-tarief en het btw-bedrag afzonderlijk vermelden. Het weglaten van één van deze elementen kan leiden tot administratieve boetes. De meest voorkomende fouten zijn:
- het verkeerde btw-tarief toepassen op een goed of dienst, wat bij een controle tot een aanslag kan leiden;
- de omgekeerde btw-berekening verwarren met een eenvoudige procentuele aftrek;
- vergeten de btw uit te splitsen wanneer meerdere tarieven op eenzelfde factuur van toepassing zijn.
Tips
Een boekhoudprogramma zoals BILLY past automatisch het juiste tarief toe op elke factuurregel en verwerkt de btw-berekening zonder handmatige tussenkomst.
Bijzonder geval: de btw-vrijstellingsregeling
Voor zelfstandigen onder de btw-vrijstellingsregeling (jaarlijkse omzet onder 25 000 €) staat er geen btw op de verkoopfacturen. De btw betaalde op aankopen is evenmin terugvorderbaar: het bedrag incl. btw vormt je werkelijke kost. Bekijk ons artikel over de btw-regelingen om na te gaan of dit stelsel voor jou geschikt is.
Heb je persoonlijk advies nodig over het beheer van je btw? Maak een afspraak (gratis) met onze experts, ze helpen je graag verder 💬
