Bij de analyse van je passief neemt het eigen vermogen een centrale plaats in. Het vertegenwoordigt het deel van de financiering dat werkelijk aan je onderneming toebehoort, zonder terugbetalingsverplichting tegenover derden. Inzicht in de samenstelling en de interpretatie ervan helpt je de financiële soliditeit van je activiteit te beoordelen.

Samenvatting
  • Het eigen vermogen omvat het kapitaal, de reserves en de overgedragen resultaten;
  • het meet de zelffinancieringscapaciteit van je onderneming;
  • een hoog eigen vermogen versterkt de geloofwaardigheid bij banken en leveranciers;
  • verschillende ratio’s laten toe de financiële soliditeit van je vennootschap snel te beoordelen;
  • een financiële autonomieratio van meer dan 30 % wordt doorgaans als gezond beschouwd.

 

Wat is eigen vermogen?

Het eigen vermogen, ook wel eigen middelen genoemd, zijn de eigen financieringsmiddelen van de onderneming. In tegenstelling tot schulden hoeven ze niet op een vastgesteld tijdstip te worden terugbetaald.

Ze staan aan de passiefzijde van de balans omdat ze een schuld van de onderneming tegenover haar vennoten vertegenwoordigen, maar een schuld zonder onmiddellijke opeisbaarheid.

Het eigen vermogen bestaat uit verschillende elementen: het kapitaal, de reserves en de overgedragen resultaten van het ene boekjaar naar het andere.

Goed om te weten
Een negatief eigen vermogen geeft aan dat de geaccumuleerde verliezen de inbrengen van de vennoten overstijgen. Dit is een zorgwekkende situatie die een alarmbelprocedure kan uitlokken.

 

Kapitaal: de initiële inbreng van de vennoten

Het kapitaal vertegenwoordigt de bedragen die de vennoten hebben ingebracht bij de oprichting van de vennootschap, of bij latere kapitaalverhogingen.

Goed om te weten
Men spreekt van kapitaal bij naamloze vennootschappen (nv) en van inbreng bij besloten vennootschappen (bv).

De inbrengen kunnen in geld (cash) of in natura (materiaal, voertuig, octrooi) worden gedaan.

Voorbeeld:

Jan en Luc richten samen een bv op.

Jan brengt 25.000 € in, die hij onmiddellijk op de bankrekening van de vennootschap stort. Luc brengt een voorraad goederen van 5.000 € en een bestelwagen ter waarde van 30.000 € in.

De totale inbreng van de vennootschap bedraagt dan 60.000 €.

Bij een bv is er geen wettelijk minimumbedrag voor de inbreng. Het financieel plan dat aan de notaris wordt voorgelegd, moet echter aantonen dat de beschikbare middelen voldoende zijn voor de eerste twee jaar van de activiteit.

Bij een nv moet het kapitaal minimaal 61.500 € bedragen.

 

Geplaatst en gestort kapitaal: wat is het verschil?

Het geplaatste kapitaal is het totale bedrag dat de vennoten zich hebben verbonden in te brengen. Het gestorte kapitaal is het deel dat effectief aan de vennootschap is betaald bij de oprichting of nadien.

Bij een bv kunnen de statuten bepalen dat de vennoten bij de oprichting slechts een deel van hun inbreng storten en het saldo later bevrijden.

Bij een nv moet het bij de oprichting gestorte deel altijd minimaal 61.500 € bedragen.

Voorbeeld:

Twee vennoten schrijven elk 10.000 € in, wat een geplaatst kapitaal van 20.000 € geeft. Bij de oprichting stort elk van hen 7.000 €. Het op de balans ingeschreven gestorte kapitaal bedraagt dus 14.000 €. De resterende 6.000 € worden later bevrijdigd, volgens de in de statuten voorziene modaliteiten. Dit is het niet-opgevraagde kapitaal.

Het is altijd het gestorte kapitaal dat aan de passiefzijde van de balans verschijnt. Het kapitaal verandert niet van het ene boekjaar op het andere, tenzij de vennoten een formele beslissing nemen. Een kapitaalverhoging of -verlaging vereist een notariële akte.

 

Reserves en overgedragen resultaten: de zelffinanciering van de onderneming

De reserves en overgedragen resultaten zijn de twee posten die de capaciteit van je onderneming weerspiegelen om zichzelf te financieren met eigen middelen, zonder een beroep te doen op externe leningen.

 

De reserves

Ze komen overeen met vroegere winsten die de algemene vergadering heeft besloten in de vennootschap te houden, door ze toe te wijzen aan een specifieke post.

Men onderscheidt onder meer:

  • de wettelijke reserve, verplicht voor nv’s (5 % van de nettowinst tot 10 % van het kapitaal is bereikt);
  • de statutaire reserves, voorzien in de statuten van de vennootschap;
  • de beschikbare reserves, vrij gevormd op beslissing van de vennoten.

 

De overgedragen resultaten

De overgedragen resultaten zijn de optelsom van winsten of verliezen uit vorige boekjaren die niet werden uitgekeerd. Elk jaar wordt het resultaat van het boekjaar erbij opgeteld of ervan afgetrokken, afhankelijk van de beslissing van de algemene vergadering.

Voorbeeld:

Je vennootschap realiseert een nettowinst van 15.000 € in jaar N. De algemene vergadering beslist een dividend van 5.000 € uit te keren en het saldo over te dragen. De 10.000 € saldo worden toegevoegd aan de overgedragen resultaten.

Het jaar daarop lijdt de vennootschap een verlies van 5.000 €. Dit verlies wordt overgedragen. De overgedragen resultaten dalen dan met 5.000 €.

Tips
Positieve en jaar na jaar groeiende overgedragen resultaten zijn een teken van financiële gezondheid. Ze tonen aan dat je vennootschap winst genereert die ze herinvesteert in haar groei, in plaats van die stelselmatig uit te keren.

 

Ratio’s berekend op basis van het eigen vermogen

Het eigen vermogen vormt de basis voor verschillende financiële ratio’s. Met deze indicatoren kun je snel de financieringsstructuur van je onderneming beoordelen en vergelijken met andere spelers in je sector.

 

Financiële autonomieratio: hoe onafhankelijk ben je van schuldeisers?

De financiële autonomieratio meet het aandeel van de eigen middelen in het totaal van de financieringsmiddelen van de onderneming.

Formule:

Financiële autonomieratio = Eigen vermogen / Totaal passief × 100

Een hoge ratio geeft aan dat de onderneming zich voornamelijk met eigen middelen financiert. Een lage ratio wijst op een grote afhankelijkheid van leningen en externe schulden.

RatioInterpretatie
Minder dan 20 %Kwetsbare situatie, sterke afhankelijkheid van schuldeisers
Tussen 20 % en 40 %Aanvaardbare situatie, verdient opvolging
Meer dan 40 %Goede financiële autonomie

 

Voorbeeld:

Je balans toont 60.000 € eigen vermogen tegenover een totaal passief van 150.000 €. Je financiële autonomieratio bedraagt 40 %. 40 % van de middelen behoren toe aan de onderneming. Dat is een gezonde situatie.

 

Rentabiliteit van het eigen vermogen (ROE): wat levert elke geïnvesteerde euro op?

De ROE (Return on Equity) meet de rentabiliteit van de door de vennoten geïnvesteerde middelen.

Formule:

ROE = Nettoresultaat / Eigen vermogen × 100

Een ROE van 15 % betekent dat elke 100 € eigen vermogen 15 € nettowinst genereert. Het is een van de meest gevolgde indicatoren door investeerders om de prestaties van een vennootschap te beoordelen.

 

Eigen vermogen en netto-actief: twee verwante maar verschillende begrippen

Het eigen vermogen wordt soms verward met het netto-actief. Beide begrippen liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet identiek.

Het netto-actief is het verschil tussen het totaal van de activa en het totaal van de schulden. In de meeste gevallen is het gelijk aan het eigen vermogen. Bepaalde boekhoudkundige herclassificaties kunnen echter kleine verschillen veroorzaken, afhankelijk van de toegepaste methode.

In elk geval convergeren beide indicatoren naar hetzelfde idee: meten wat er werkelijk overblijft voor de onderneming nadat al haar schulden zijn afgetrokken.

 

Wil je het eigen vermogen van je vennootschap analyseren met een professional? Maak een afspraak (gratis) met onze experts, ze helpen je graag verder 💬