Rekening 111: niet-beschikbare inbreng buiten kapitaal in een bv

In het kader van de boekhouding van Belgische vennootschappen structureren de rekeningen van klasse 1 het eigen vermogen volgens strikte regels. Een van deze rekeningen is rekening 111, die betrekking heeft op de niet-beschikbare inbreng buiten kapitaal. Ze is voornamelijk van toepassing op besloten vennootschappen (bv) en coöperatieve vennootschappen (cv). Dit artikel legt uit hoe deze rekening werkt, in welke gevallen je ze gebruikt en hoe je de bijbehorende boekingen registreert.

Rekening 111: definitie en toepassingsgebied

Rekening 111 maakt deel uit van de subklasse 11 van het MAR, die de inbrengen buiten kapitaal groepeert. Meer bepaald registreert ze de inbrengen die de oprichters niet-beschikbaar stellen, hetzij door een expliciete beslissing, hetzij van rechtswege op grond van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV).

In tegenstelling tot de beschikbare inbrengen (rekening 110) kunnen de bedragen op rekening 111 niet worden uitgekeerd aan de aandeelhouders. Enkel een notariële akte heft deze niet-beschikbaarheid op.

In de praktijk heeft deze rekening betrekking op bv’s, cv’s en elke vennootschap zonder kapitaal die inbrengen heeft gedaan bij de oprichting of bij een latere kapitaalverhoging.

Wat zijn de subrekeningen van rekening 111?

Rekening 111 is onderverdeeld in twee hoofdsubrekeningen naargelang de aard van de inbreng.

Rekening 1110: niet-beschikbare uitgiftepremie

Deze subrekening registreert de uitgiftepremies die door de statuten niet-beschikbaar worden gesteld. De werking ervan is identiek aan die van rekening 1100 (beschikbare uitgiftepremie). Het enige verschil is dat de bedragen niet kunnen worden uitgekeerd.

Rekening 1119: andere niet-beschikbare inbrengen buiten kapitaal

Deze subrekening groepeert de inbrengen gedaan bij de oprichting of bij een verhoging van de inbrengen van de vennootschap, die door de oprichters of inbrengers niet-beschikbaar worden gesteld. Ze omvat ook het vroegere kapitaal van de BVBA’s en het vaste gedeelte van het kapitaal van de vroegere cv’s, omgezet op 1 januari 2020.

Ze is op haar beurt onderverdeeld in twee rekeningen:

• rekening 111900, die de opgevraagde en volgestorte niet-beschikbare inbreng registreert;
• rekening 111901, die de nog niet-opgevraagde niet-beschikbare inbreng registreert.

Inbreng in geld: welke boekhoudkundige boekingen?

Oprichting of verhoging met volledige volstorting

Wanneer een bv een inbreng in geld van 5.000 € ontvangt, registreer je de boekingen in twee stappen.

Eerst, bij ontvangst van de gelden op de bankrekening:

Vervolgens, bij het verlijden van de oprichtingsakte of de akte van verhoging:

Gedeeltelijke volstorting van de inbreng

De inbreng wordt niet altijd volledig volgestort bij de oprichting. Als 2.000 € niet volgestort zijn, registreer je de volgende boeking:

Vervolgens, bij de effectieve volstorting:

Inbreng in natura op rekening 111: hoe ga je te werk?

Wanneer de inbrengers goederen inbrengen in plaats van gelden (gebouwen, machines, installaties), debiteer je de overeenkomstige activa en crediteer je rekening 111 voor het totale bedrag.

Voor inbrengen in natura wordt de waarde van de ingebrachte goederen doorgaans beoordeeld door een bedrijfsrevisor, die hierover een verslag opstelt. Deze waardering wordt vervolgens opgenomen in de oprichtingsakte of de akte van verhoging.

Wat gebeurt er met rekening 111 tijdens het leven van de vennootschap?

Eenmaal geconstitueerd kan het saldo van rekening 111 evolueren in twee hoofdsituaties.

Opheffing van de niet-beschikbaarheid

In dit geval beslist een notariële akte om de inbreng beschikbaar te stellen. Je boekt het saldo dan over naar rekening 110 (beschikbare inbreng buiten kapitaal). Deze verrichting genereert geen kasstromen: het gaat om een eenvoudige herclassificatie tussen rubrieken van het eigen vermogen.

Terugbetaling van de inbreng aan de vennoten

Vóór elke terugbetaling moet je eerst de niet-beschikbaarheid opheffen. Een rechtstreekse terugbetaling vanuit rekening 111 is immers niet mogelijk zonder voorafgaande notariële akte.

Rekening 111 beheersen is onmisbaar om de structuur van het eigen vermogen van je vennootschap correct weer te geven. Heb je vragen over de boekhoudkundige verwerking van je inbrengen of over de gevolgen van een opheffing van de niet-beschikbaarheid? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, ze helpen je graag verder 💬