Oprichting
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenBerekening van het marktaandeel: methode en interpretatie
In het kader van het starten van je onderneming is een marktonderzoek een essentieel onderdeel bij het opstellen van je businessplan. Het helpt je om je concurrentiële omgeving te begrijpen en je positie op de markt te bepalen. Zo kun je concrete doelstellingen vastleggen voor je marktaandeel.
- Het marktaandeel meet het gewicht van een onderneming op haar markt.
- Je berekent het door je omzet (of volume) te delen door die van de totale markt.
- Je interpreteert het altijd in vergelijking met de concurrentie.
- Het kan worden berekend in waarde of in volume, afhankelijk van de beschikbare gegevens.
Wat is een marktaandeel?
Het marktaandeel vertegenwoordigt het deel van een markt dat een onderneming bezit ten opzichte van alle spelers samen. Het wordt uitgedrukt als een percentage.
Er zijn twee hoofdtypen marktaandelen:
- In waarde: het marktaandeel is gebaseerd op de omzetcijfers.
- In volume: de berekeningen zijn gebaseerd op de verkochte hoeveelheden.
Deze twee indicatoren kunnen verschillende resultaten geven. Een onderneming kan minder verkopen in volume, maar toch een hoge omzet realiseren dankzij hogere prijzen.
Goed om te weten
De keuze tussen marktaandeel in waarde of in volume hangt af van je sector. In de dienstensector geeft men vaak de voorkeur aan waarde. In de distributiesector is volume doorgaans meer informatief.
Hoe bereken je het marktaandeel?
De basisformule
De berekening van het marktaandeel is gebaseerd op een eenvoudige formule:
Marktaandeel in waarde = omzet van je onderneming / totale omzet van de markt x 100
Marktaandeel in volume = door je onderneming verkochte hoeveelheden / totale hoeveelheden van de markt x 100
Om deze formule toe te passen, heb je twee gegevens nodig:
- Je eigen geraamde of werkelijke omzet;
- De totale omvang van de markt waarop je actief bent.
Voorbeeld:
Je raamt je omzet op 275.000 €. De markt die je beoogt genereert een jaarlijkse omzet van 9 miljoen €. Je marktaandeel bedraagt ongeveer 3% (275.000 / 9.000.000 x 100).
Waar vind je de omvang van je markt?
Dit is het moeilijkst te verkrijgen gegeven. Verschillende bronnen zijn nuttig:
- Sectorrapportages (beroepsfederaties, Statbel, NBB)
- Online beschikbare marktonderzoeken
- Gepubliceerde gegevens van beursgenoteerde concurrenten
Relatief marktaandeel: een stap verder
Het relatieve marktaandeel vergelijkt jouw positie met die van je belangrijkste concurrent, en niet met de hele markt.
Relatief marktaandeel = omzet van je onderneming / omzet van je belangrijkste concurrent
Een resultaat groter dan 1 betekent dat je marktleider bent. Een resultaat kleiner dan 1 geeft aan dat je concurrent voor je ligt.
Samenvatting
| Soort berekening | Formule | Nut |
|---|---|---|
| Marktaandeel in waarde | Omzet van jouw onderneming / Totale marktomzet × 100 | Jouw financieel gewicht meten |
| Marktaandeel in volume | Door jouw onderneming verkochte hoeveelheid / Totale marktvolume × 100 | Jouw fysieke aanwezigheid meten |
| Relatief marktaandeel | Omzet van jouw onderneming / Omzet van jouw belangrijkste concurrent | Jezelf positioneren ten opzichte van de concurrentie |
Waarom neem je deze berekening op in je businessplan?
Een geloofwaardigheidsindicator voor investeerders
Een businessplan zonder berekening van het marktaandeel mist een concrete onderbouwing. Investeerders en banken verwachten cijfermatige en realistische projecties.
Een marktaandeel van 0,5% aankondigingen op een nichemarkt is veel geloofwaardiger dan al in het eerste jaar 30% nastreven. Bescheiden cijfers stellen gerust, op voorwaarde dat ze goed onderbouwd zijn.
Belangrijk
Vermijd het overschatten van je beoogd marktaandeel. Een te ambitieuze projectie ondermijnt je volledige businessplan en schaadt je geloofwaardigheid bij toekomstige financiële partners.
Een sturingsinstrument op lange termijn
De berekening van het marktaandeel is niet alleen nuttig bij de oprichting. Het is ook een opvolgingsindicator zodra je activiteit van start gaat.
Door je marktaandeel van jaar tot jaar te vergelijken, meet je je vooruitgang. Je identificeert ook de periodes waarin de concurrentie terrein wint.
Zo kun je je commerciële strategie, je prijzen of je marketinginvesteringen bijsturen.
Hoe interpreteer je je marktaandeel?
De drempelwaarden per markttype
Er bestaat geen “ideaal” marktaandeel. Alles hangt af van de structuur van de markt:
- Op een gefragmenteerde markt (veel kleine spelers) kan 2 à 5% al een sterke positie vertegenwoordigen.
- Op een geconcentreerde markt (enkele grote spelers) kan zelfs 1% moeilijk haalbaar zijn voor een nieuwe speler.
- Op een nichemarkt is 10 à 20% op middellange termijn een realistischere doelstelling.
Het marktaandeel combineren met andere analyses
De berekening van het marktaandeel krijgt pas echt betekenis wanneer het gecombineerd wordt met andere instrumenten. De SWOT-analyse identificeert je interne sterktes en zwaktes. De PESTEL-analyse onderzoekt de macro-economische factoren. Het marktonderzoek kwantificeert de globale vraag.
Samen vormen deze elementen een coherent beeld van je positionering.
Wist je dat?
Een dalend marktaandeel betekent niet noodzakelijk dat je omzet daalt. Als de totale markt snel groeit, kan je aandeel teruglopen terwijl je verkopen toenemen. Analyseer beide indicatoren altijd samen.
Wil je je businessplan laten valideren voor je van start gaat? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij begeleiden je bij de structurering van je project 💬
