Btw-handelingen: leveringen, diensten en internationale stromen

In het kader van de btw in België zijn niet alle transacties gelijk. Of je nu een goed verkoopt, een dienst factureert of een goed invoert: de btw-regels verschillen. Inzicht in de verschillende btw-handelingen helpt je correct te factureren en aangifte-fouten te vermijden. Deze gids geeft een volledig overzicht van alle btw-handelingen.

Wat zijn de vier grote categorieën van btw-handelingen?

Het Belgische btw-wetboek onderscheidt vier soorten belastbare handelingen. Deze btw-handelingen vormen de basis van de volledige indirecte fiscaliteit die van toepassing is op jouw activiteit als zelfstandige of vennootschap.

De eerste categorie omvat de leveringen van goederen. Het gaat om elke overdracht van de macht om als eigenaar over een roerend of onroerend goed te beschikken. Concreet: je verkoopt iets — een handelsgoed, materiaal of producten. De btw is verschuldigd zodra de levering plaatsvindt in België.

De tweede categorie betreft de diensten. Elke handeling die geen levering van een goed is, valt in deze categorie. Consultants, architecten, advocaten, ontwikkelaars en vastgoedmakelaars verrichten allemaal diensten in de zin van de btw. In principe is de btw verschuldigd daar waar de dienstverrichter gevestigd is voor particuliere klanten, en daar waar de klant gevestigd is voor belastingplichtige klanten.

De derde categorie is de invoer. Je voert goederen in wanneer je een goed vanuit een land buiten de Europese Unie België binnenhaalt. Je betaalt de btw op het moment van de inklaring. Ben je een belastingplichtige met recht op aftrek, dan recupereer je die btw vervolgens via je aangifte.

De vierde categorie omvat de intracommunautaire verwervingen. Je koopt een goed bij een leverancier gevestigd in een andere EU-lidstaat. De btw is in België verschuldigd via het mechanisme van de verlegging van heffing.

Leveringen van goederen en diensten in België

Hoe bepaal je de plaats van een Belgische btw-handeling?

Opdat een btw-handeling belastbaar is in België, moet ze plaatsvinden op het Belgische grondgebied. De plaats van de handeling hangt af van het type transactie.

Voor een levering van goederen is de plaats in principe daar waar het goed zich bevindt op het moment dat het ter beschikking wordt gesteld van de koper. Bij vervoer is het de plaats waar het vervoer aanvangt die de plaats van levering bepaalt.

Voor een dienst tussen ondernemingen (B2B) is de btw verschuldigd daar waar de belastingplichtige klant gevestigd is. Voor een dienst aan een particulier (B2C) is de btw verschuldigd daar waar de dienstverrichter gevestigd is. Er bestaan afwijkende regels naargelang de aard van de dienst: onroerende werken, vervoer, catering, toegang tot evenementen, enz.

Welke handelingen worden gelijkgesteld met leveringen of diensten?

Het btw-wetboek stelt bepaalde interne handelingen gelijk aan leveringen van goederen of diensten, ook zonder klassieke verkoop. Dat is het geval bij onttrekkingen: wanneer je een goed uit je beroepsvoorraad haalt voor privégebruik, word je btw-plichtig. Je hebt immers de btw bij aankoop afgetrokken, en dit privégebruik doorbreekt dat recht.

Ook voordelen van alle aard (VAA) geven aanleiding tot btw wanneer een vennootschap goederen ter beschikking stelt van haar personeel voor privégebruik (voertuig, telefoon, pc) en zij een recht op aftrek heeft uitgeoefend op die goederen.

De overdracht van een handelszaak is echter vrijgesteld van btw. Het btw-wetboek behandelt dit als een algemeenheid van goederen. Er is geen btw verschuldigd, op voorwaarde dat de overnemer de activiteit verderzet.

Intracommunautaire handelingen: verkopen en aankopen binnen de EU

Intracommunautaire leveringen en verwervingen: het principe van verlegging van heffing

Wanneer je een goed verkoopt aan een belastingplichtige klant gevestigd in een andere EU-lidstaat, verricht je een intracommunautaire levering. Je past geen Belgische btw toe. Om van deze vrijstelling te genieten, gelden twee voorwaarden: je koper moet beschikken over een geldig btw-nummer in zijn land, en je moet het vervoer van het goed kunnen aantonen.

Je registreert deze handeling in rooster 46 van je periodieke btw-aangifte en in de opgave van intracommunautaire handelingen.

Omgekeerd, wanneer je een goed aankoopt bij een EU-leverancier, verricht je een intracommunautaire verwerving. Als Belgische belastingplichtige met recht op aftrek pas je de verlegging van heffing toe. Concreet: je geeft de te betalen btw en de aftrekbare btw aan in dezelfde periodieke aangifte.

Intracommunautaire diensten: wie betaalt de btw?

Voor diensten tussen ondernemingen (B2B) verleend aan een klant gevestigd in een andere lidstaat, is de btw verschuldigd in het land van de afnemer van de dienst. Je factureert dus zonder Belgische btw, met vermelding van “verlegging van heffing” op je factuur. Je vermeldt de handeling in rooster 44 van je aangifte.

Voor diensten aan particulieren (B2C) gevestigd in een andere lidstaat, is de btw in principe verschuldigd in België.

Er bestaan uitzonderingen naargelang de aard van de dienst: werken aan een in het buitenland gelegen onroerend goed, personenvervoer, catering aan boord van vervoermiddelen, enz. Deze bijzondere gevallen worden behandeld op een specifieke pagina over intracommunautaire diensten.

Invoer en uitvoer: handelingen buiten de EU

Invoer: btw bij binnenkomst in de EU

Onder invoer verstaat men het binnenbrengen in België van een goed afkomstig uit een land buiten de EU. Je betaalt de btw op het moment van de inklaring. In de praktijk betaal je die aan de douane. Je kunt ook opteren voor de regeling inzake uitstel van betaling. In dat geval verwerk je de btw in je periodieke aangifte zonder liquiditeitsinspanning.

Ben je een belastingplichtige met recht op aftrek, dan recupereer je die btw vervolgens via je aangifte.

Uitvoer: een vrijstelling met recht op aftrek

Alle uitvoer naar landen buiten de EU is vrijgesteld van btw. Je factureert zonder btw. Bovendien behoud je je recht op aftrek voor de aankopen die je hebt gedaan om het uitgevoerde goed te produceren. Je moet wel het bewijs van uitvoer kunnen voorleggen (enkel administratief document, vervoersdocument, …).

Onroerende handelingen en de verkoop van voertuigen

Twee sectoren verdienen bijzondere aandacht binnen de btw-handelingen.

De verkoop van onroerend goed valt enkel onder de btw voor nieuwe gebouwen. Een gebouw blijft nieuw tot 31 december van het tweede jaar na de eerste ingebruikneming. Na die termijn neemt het registratierecht het over. De verhuur van onroerend goed is in principe vrijgesteld van btw. Er bestaan uitzonderingen: hotels, verhuur met diensten, parkeerplaatsen, enz.

Voor de verkoop van voertuigen geldt de winstmargeregeling voor tweedehands voertuigen die je aankoopt bij personen zonder recht op aftrek. Je berekent de btw dan enkel op je winstmarge, niet op de volledige verkoopprijs.

Overzicht van btw-handelingen in België

Heb je twijfels over de kwalificatie van je transacties of over je aangifteverplichtingen? Onze erkende boekhouders helpen je graag verder. Maak een (gratis) afspraak met onze experts 💬