PB – Vak 6: ontvangen onderhoudsuitkeringen

Vak 6 van je aangifte personenbelasting groepeert de ontvangen onderhoudsuitkeringen, dit zijn bedragen die je ontvangt van een ex-partner, een ouder of een kind om in je basisbehoeften te voorzien. Deze inkomsten zijn de enige diverse inkomsten die in dit specifieke vak worden aangegeven. De fiscale behandeling ervan is gewijzigd na de Arizona-hervorming: de belastingtarieven veranderen geleidelijk tussen 2025 en 2027.

Welke onderhoudsuitkeringen geef je aan in vak 6?

Vak VI betreft uitsluitend de onderhoudsuitkeringen die je als begunstigde hebt ontvangen. De uitkeringen die je zelf hebt betaald, vallen onder vak VIII.

Andere diverse inkomsten (huurinkomsten, occasionele meerwaarden…) staan hier niet vermeld. Die geef je aan in deel 2 van de aangifte, in vak XV.

Dit vak groepeert drie verschillende soorten betalingen:

• periodieke uitkeringen, die regelmatig worden betaald gedurende het jaar;
• retroactieve uitkeringen, die met terugwerkende kracht worden betaald na een rechterlijke beslissing;
• kapitalen, die in één keer worden uitbetaald ter vervanging van een periodieke uitkering.

Elk type komt overeen met specifieke codes in de aangifte.

Aan welke voorwaarden moet een onderhoudsuitkering voldoen om belastbaar te zijn?

Opdat een onderhoudsuitkering belastbaar is in je aangifte, moeten de volgende voorwaarden vervuld zijn (art. 90, 3° van het WIB 1992):

• de uitkering vloeit voort uit een wettelijke verplichting op grond van het Burgerlijk Wetboek, het Gerechtelijk Wetboek of analoge buitenlandse wetgeving;
• de uitkering wordt regelmatig betaald;
• de schuldenaar maakt geen deel uit van je huishouden (feitelijk afzonderlijke woonplaats);
• je verkeert in behoeftige toestand (behalve voor minderjarige kinderen of meerderjarige kinderen die studeren, voor wie deze voorwaarde niet geldt);
• de uitkering wordt betaald in geld of, in bepaalde gevallen, in natura (terbeschikkingstelling van een woning).

Wat betekent “regelmatige betaling”?

De administratie aanvaardt dat een uitkering regelmatig wordt betaald wanneer de betaaldatum niet meer dan drie maanden na het begin van de maand waarvoor ze bestemd is, valt. Na deze termijn worden de betalingen niet meer als regelmatig beschouwd en is de uitkering niet meer aftrekbaar in hoofde van de schuldenaar.

De regel van het afzonderlijk huishouden

De begunstigde mag op het moment van de betaling geen deel uitmaken van het huishouden van de schuldenaar. Deze beoordeling gebeurt op basis van de concrete omstandigheden, en niet op 1 januari van het aanslagjaar.

Moet je een aangifte aanvragen voor het kind als begunstigde?

In de praktijk niet: als het minderjarig kind geen andere noemenswaardige inkomsten heeft, is het over het algemeen niet nodig spontaan een belastingaangifte op zijn naam aan te vragen. Wanneer de fiscale administratie van oordeel is dat de bedragen moeten worden aangegeven, stuurt ze zelf een formulier of een voorstel van aangifte op naam van het kind.

Als er geen formulier wordt opgestuurd en het kind geen andere inkomsten heeft, hoef je dus geen spontane stap te ondernemen.

Hoe vul je vak 6 concreet in?

Periodieke en retroactieve uitkeringen (codes 1192/2192 en 1193/2193)

Voor regelmatige uitkeringen vermeld je het totale bedrag dat je in het kalenderjaar daadwerkelijk hebt ontvangen bij de codes 1192/2192. Beperk dit bedrag zelf niet: de administratie past de beperking ambtshalve toe bij de berekening van de belasting.

Wanneer uitkeringen worden betaald aan twee echtgenoten of wettelijk samenwonenden die een gemeenschappelijke aangifte indienen, moet elk bedrag worden ingevuld in de kolom van degene die het ontvangt. Uitkeringen die aan beiden gezamenlijk worden betaald, worden elk voor de helft verdeeld.

Voor retroactieve uitkeringen, dat wil zeggen uitkeringen die na de belastbare periode waarop ze betrekking hebben worden betaald ter uitvoering van een rechterlijke beslissing, gebruik je de codes 1193/2193. Deze bedragen genieten een stelsel van afzonderlijke belastingheffing tegen het gemiddeld tarief, waardoor belasting in de hoogste schijven wordt vermeden.

Kapitalen (codes 1194/2194 en 1196/2196)

Wanneer een kapitaal in één keer wordt uitbetaald ter vervanging van een periodieke uitkering, is de fiscale behandeling anders. Je geeft niet het kapitaal zelf aan, maar een fictieve jaarlijkse rente. Het bedrag ervan wordt berekend door het kapitaal te vermenigvuldigen met een coëfficiënt die afhangt van je leeftijd op het moment van de betaling.

Je geeft deze fictieve rente elk jaar aan vanaf het jaar van ontvangst, en dit tot aan je overlijden (codes 1194/2194). De fictieve rente kan pro rata worden berekend in het eerste en het laatste jaar. Vervolgens past Tax-on-web zelf de beperking tot 60% toe.

Welk belastingtarief geldt voor ontvangen uitkeringen?

Periodieke onderhoudsuitkeringen, retroactieve uitkeringen en omzettingsrenten zijn belastbaar tegen het progressieve tarief van de personenbelasting (van 25% tot 50%). Toch is slechts een deel van het aangegeven bedrag effectief belastbaar. Dit percentage neemt geleidelijk af na de Arizona-hervorming.

Je geeft altijd het volledige ontvangen bedrag aan. De administratie past de beperking ambtshalve toe bij de berekening.

Retroactieve uitkeringen genieten een gunstiger stelsel. Ze worden afzonderlijk belast tegen het gemiddeld tarief dat van toepassing is op al je andere belastbare inkomsten. Dit stelsel is echter niet van toepassing op achterstallige bedragen die worden betaald in hetzelfde jaar als dat waarin de rechterlijke beslissing werd uitgesproken: die bedragen vallen dan onder de codes 1192/2192.

Uitkeringen betaald buiten de EER of Zwitserland: een nieuwe regel sinds 2026

Sinds 1 januari 2026 zijn onderhoudsuitkeringen betaald door een schuldenaar die geen inwoner is van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte noch van Zwitserland, niet meer belastbaar in België. Je geeft ze dus niet meer aan in vak VI.

Als de schuldenaar echter in een EER-land of Zwitserland woont, blijven de gebruikelijke regels van toepassing.

Onderhoudsuitkeringen en fiscaal ten laste

Het ontvangen van een onderhoudsuitkering kan van invloed zijn op je statuut als fiscaal ten laste. Volgens artikel 136 van het WIB 1992 mag een ten laste genomen persoon gedurende de belastbare periode geen netto bestaansmiddelen van meer dan 4.100 € (aanslagjaar 2026) hebben gehad.

Voor kinderen is dit plafond vastgesteld op 12.000 € (aanslagjaar 2026), ongeacht of de ouder alleenstaand is of niet. Bij de berekening van dit nettobedrag worden gewone onderhoudsuitkeringen buiten beschouwing gelaten ten belope van 4.100 € per jaar. Het resterende saldo wordt slechts in aanmerking genomen voor 80%.

Vak 6 voor ontvangen onderhoudsuitkeringen correct invullen vereist dat je het type ontvangen uitkering, de bijbehorende codes en de gegevens van de schuldenaar goed identificeert. Een fout kan leiden tot een onjuiste belastingheffing of het verlies van een fiscaal voordeel. Maak een (gratis) afspraak met onze experts, ze helpen je graag verder 💬