Statuut
| Zelfstandige
- Wat is de eerste stap om te starten als zelfstandige?
- Inschrijving via een erkend ondernemingsloket
- Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds: een verplichting vóór de start
- Een professionele bankrekening openen en BTW activeren
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenZelfstandige als natuurlijke persoon worden: belangrijkste stappen in 2026
Ben je van plan een activiteit op te starten zonder een vennootschap op te richten? Het statuut van zelfstandige als natuurlijke persoon is vaak de eerste optie die wordt onderzocht. Deze gids begeleidt je stap voor stap bij het starten als zelfstandige.
- De oprichting als natuurlijke persoon verloopt hoofdzakelijk via een erkend ondernemingsloket;
- Je moet een KBO-nummer verkrijgen, een professionele bankrekening openen en, afhankelijk van je activiteit, bepaalde vergunningen aanvragen;
- Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds is verplicht vóór de start;
- Bepaalde gereglementeerde beroepen vereisen bijkomende voorwaarden (diploma, stage, erkenning);
- Het volledige proces kan in een paar dagen afgerond zijn als de documenten goed voorbereid zijn.
Wat is de eerste stap om te starten als zelfstandige?
Bereid je dossier zorgvuldig voor, nog vóór de officiële inschrijving. Drie vragen verdienen meteen een duidelijk antwoord: wat is het precieze voorwerp van je activiteit, onder welke naam ga je werken, en beschik je over de specifieke vergunningen voor jouw sector?
Deze voorbereidingsfase vermijdt onnodige heen-en-weergeloop bij de inschrijving. Ze laat ook toe om te controleren of je activiteit geen bijzondere toegangsvoorwaarden vereist.
De toegangsvoorwaarden voor het beroep controleren
Bepaalde activiteiten zijn gereglementeerd: gezondheidsberoepen, vastgoedactiviteiten, bouwberoepen of boekhoudkundige beroepen. Dan gelden er voorwaarden vóór elke inschrijving: erkend diploma, bewezen ervaring, stage of examen. Controleer dit op voorhand, want het ontbreken van een vergunning kan het volledige proces blokkeren.
Goed om te weten
Bepaalde intellectuele beroepen (architect, advocaat, arts, erkend boekhouder…) vallen onder een beroepsorde. Aansluiting bij die orde is een voorwaarde om het beroep uit te oefenen, los van de inschrijving als zelfstandige.
Inschrijving via een erkend ondernemingsloket
De inschrijving om een activiteit als natuurlijke persoon op te starten, gebeurt bij een erkend ondernemingsloket. Deze loketten zijn gemachtigd om je in te schrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en je een ondernemingsnummer toe te kennen.
Concreet controleert het loket of je voldoet aan de wettelijke voorwaarden, verwerkt het je gegevens in de KBO en bezorgt het je een 10-cijferig nummer dat begint met 0 of 1. Dit nummer is onmisbaar om wettelijk facturen op te stellen.
Welke documenten zijn nodig?
Voor je inschrijving voorzie je doorgaans de volgende documenten:
- een geldig identiteitsbewijs;
- de nauwkeurige beschrijving van je activiteit (NACE-codes);
- de bekwaamheidsattesten als je activiteit gereglementeerd is;
- een bewijs van woonst als je maatschappelijke zetel op je persoonlijk adres is gevestigd.
De inschrijvingskosten zijn vast en relatief beperkt.
Tips
Je kiest vrij je ondernemingsloket. Tarieven en diensten verschillen licht van loket tot loket. Sommige loketten bieden ook begeleiding bij bijkomende administratieve stappen.
Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds: een verplichting vóór de start
Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds is een wettelijke verplichting. Dit moet gebeuren vóór de start van de activiteit, of uiterlijk binnen de 90 dagen na de opstart.
Je driemaandelijkse bijdragen openen rechten in de sociale zekerheid: pensioen, kinderbijslag, ziekte- en invaliditeitsverzekering en het overbruggingsrecht bij moeilijkheden.
Wat is het bedrag van de sociale bijdragen?
De berekening van de bijdragen is gebaseerd op je netto-inkomsten. Bij de start van de activiteit worden voorlopige bijdragen vastgesteld op basis van een forfait, die later worden geregulariseerd.
| Schijf van inkomsten (inkomsten 2026) | Tarief |
|---|---|
| Schijf 1 – Van 0 tot 75.024,54 € | 20,5% |
| Schijf 2 – Van 75.024,54 € tot 110.562,42 € | 14,16% |
| Schijf 3 – Boven 110.562,42 € | 0% |
Belangrijk
Wie niet op tijd aansluit, riskeert verhogingen. Je bijdrageverplichting kan ingaan vanaf de werkelijke startdatum van de activiteit, ook als die niet aangegeven werd. Twijfel je over de startdatum, meld dit dan aan je sociaal verzekeringsfonds.
Een professionele bankrekening openen en BTW activeren
Zodra je je KBO-nummer hebt, open je een bankrekening die uitsluitend bestemd is voor je activiteit. Voor een natuurlijke persoon is dit niet altijd een strikte wettelijke verplichting, maar het is een goede praktijk vanuit boekhoudkundig en fiscaal oogpunt. Een aparte rekening vereenvoudigt het opvolgen van de geldstromen, maakt de aangifte eenvoudiger en versterkt je geloofwaardigheid tegenover klanten.
BTW-identificatie: ben jij erbij betrokken?
Als je jaarlijkse omzet meer dan 25.000 € bedraagt, ben je automatisch BTW-plichtig. Onder deze drempel kun je kiezen voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen en facturen opstellen zonder BTW. De activering gebeurt via formulier 604A bij de FOD Financiën.
Bepaalde activiteiten zijn echter van rechtswege vrijgesteld van BTW, ongeacht de gerealiseerde omzet. Dit geldt onder meer voor medische en paramedische beroepen, onderwijs of bepaalde sociale activiteiten. Deze zelfstandigen rekenen geen BTW aan en hoeven geen BTW-nummer te activeren voor hun hoofdactiviteit.
Voorbeeld
Charlotte is zelfstandig kinesitherapeut. Haar activiteit is van rechtswege vrijgesteld van BTW. Ze hoeft dus geen BTW-nummer te activeren, tenzij ze ook een bijkomende BTW-plichtige activiteit uitoefent, zoals de verkoop van materiaal.
Zodra het BTW-nummer actief is, moet je periodieke aangiftes indienen (maandelijks of driemaandelijks naargelang je stelsel) en de betalingstermijnen respecteren.
Een boekhouding voeren aangepast aan de natuurlijke persoon
Een zelfstandige als natuurlijke persoon is onderworpen aan een vereenvoudigde boekhouding, tenzij de omzet meer dan 500.000 € per jaar bedraagt. Dit is een concreet voordeel ten opzichte van een vennootschap, die een dubbele boekhouding moet voeren.
De vereenvoudigde boekhouding bestaat uit twee dagboeken: een dagboek van ontvangsten en een dagboek van uitgaven. Deze documenten vormen de basis van je jaarlijkse belastingaangifte in de personenbelasting (PB).
Wist je dat?
De BILLY-app is ontworpen voor zelfstandigen als natuurlijke persoon. Ze automatiseert het vastleggen van documenten en de opvolging van ontvangsten en uitgaven verloopt volledig digitaal.
Overzicht van de stappen om te starten als zelfstandige
| Stap | Actie | Indicatieve termijn |
|---|---|---|
| 1. Voorbereiding | Toegangsvoorwaarden controleren en documenten verzamelen | Vóór inschrijving |
| 2. Inschrijving | Langsgaan bij een erkend ondernemingsloket | Dag 1 |
| 3. Sociale aansluiting | Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds | Vóór of binnen de 90 dagen |
| 4. Bankrekening | Een professionele rekening openen | Zodra het KBO-nummer is verkregen |
| 5. Btw | Het btw-nummer activeren indien nodig | Vóór de eerste factuur |
| 6. Boekhouding | Een opvolging van inkomsten en uitgaven opzetten | Vanaf de start |
Starten als zelfstandige is een toegankelijk proces, op voorwaarde dat je de stappen in de juiste volgorde volgt. Een goede voorbereiding verkort de doorlooptijd en vermijdt vergissingen die financiële of administratieve gevolgen kunnen hebben.
Onze experts begeleiden je bij je administratieve stappen en de opzet van je boekhouding. Maak een (gratis) afspraak met onze experts 💬
