Statuut
| Zelfstandige
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenDe voordelen en nadelen van de zelfstandige als natuurlijke persoon
Overweeg je om zelfstandige in natuurlijke persoon te worden? Dit statuut is vaak de eerste keuze om van start te gaan, en dat is niet zonder reden. Voordat je de stap zet, is het nuttig om de voor- en nadelen van de zelfstandige natuurlijke persoon goed te kennen. Twijfel je nog tussen dit statuut en de oprichting van een vennootschap? Dit artikel geeft je de nodige inzichten om een weloverwogen keuze te maken.
- Het statuut van zelfstandige als natuurlijke persoon is eenvoudig en snel op te starten, zonder kapitaal of notariële akte;
- De aansprakelijkheid is onbeperkt: je persoonlijke bezittingen kunnen worden aangesproken bij schulden;
- Je winst wordt belast via de personenbelasting (PB), met tarieven die kunnen oplopen tot 50%;
- Een gedeeltelijke bescherming van de gezinswoning is mogelijk via een verklaring van niet-beslagbaarheid;
- Dit statuut is bijzonder geschikt om een activiteit op te starten met beperkt financieel risico.
Voordelen van de zelfstandige als natuurlijke persoon
Snel en goedkoop van start
Dit is één van de grote troeven van dit statuut. Je hebt geen notariële akte, geen financieel plan en geen minimumkapitaal nodig. Inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) volstaat, en een btw-identificatie is enkel vereist als je activiteit dat vraagt.
De administratieve formaliteiten zijn tot een minimum beperkt. Geen algemene vergadering, geen aandeelhouders, geen bedrijfsrevisor. Je start je activiteit op in een paar dagen, terwijl de oprichting van een vennootschap meerdere weken in beslag kan nemen.
Vereenvoudigde boekhouding
De boekhoudkundige verplichtingen zijn aanzienlijk lichter dan bij een vennootschap. Afhankelijk van je omzet volstaat in veel gevallen een vereenvoudigde boekhouding. Dat beperkt de beheerskosten en laat je toe je te focussen op je eigenlijke activiteit.
Goed om te weten
Bepaalde vennootschapsvormen (bv, cv, nv) vereisen de benoeming van een bedrijfsrevisor en een langdurige, kostelijke ontbindingsprocedure. Als eenmanszaak is stopzetten eenvoudig, snel en goedkoop.
Volledige beslissingsautonomie
Als zelfstandige in natuurlijke persoon ben jij de enige die aan het roer staat. Geen enkele beslissing moet worden voorgelegd aan een raad van bestuur of vennoten. Die autonomie is waardevol om snel te kunnen schakelen en je activiteit naar eigen inzicht te sturen.
Nadelen van de zelfstandige als natuurlijke persoon
Onbeperkte aansprakelijkheid: het grootste risico
Dit is het voornaamste nadeel. Als natuurlijke persoon bestaat er geen onderscheid tussen je privévermogen en je beroepsvermogen. Indien je activiteit schulden genereert, kunnen je persoonlijke bezittingen door schuldeisers worden aangeslagen.
Werken meerdere zelfstandigen samen onder dit statuut, dan is de aansprakelijkheid hoofdelijk. Ieder van hen kan aansprakelijk worden gesteld voor het geheel van de schulden die voortvloeien uit de gemeenschappelijke activiteit.
Voorbeeld
Een zelfstandig consultant loopt leveranciersschulden op na een mislukt project. Zijn schuldeisers kunnen terugbetaling eisen op zijn persoonlijke spaargeld of zelfs op zijn voertuig.
De verklaring van niet-beslagbaarheid: een gedeeltelijke bescherming
De wet van 25 april 2007 biedt elke zelfstandige in hoofdberoep de mogelijkheid om zijn gezinswoning te beschermen tegen beroepsschuldeisers. Deze bescherming wordt verkregen via een notariële akte, de zogenaamde verklaring van niet-beslagbaarheid.
Ze geldt uitsluitend voor beroepsschulden die ontstaan zijn na de verklaring. Een aantal regels zijn van toepassing:
- wordt minder dan 30% van de oppervlakte van het pand voor beroepsdoeleinden gebruikt, dan geldt de bescherming voor het volledige onroerend goed;
- wordt 30% of meer beroepsmatig gebruikt, dan is enkel het woondeel beschermd;
- bij verkoop verschuift de bescherming naar het bedrag dat binnen het jaar opnieuw wordt geïnvesteerd in een nieuwe gezinswoning.
Belangrijk
De verklaring van niet-beslagbaarheid biedt geen bescherming tegen privéschulden, noch tegen schulden die dateren van vóór de verklaring. Ze moet worden opgesteld via een notariële akte en vereist de toestemming van de echtgeno(o)t(e) als je getrouwd bent.
Zwaardere fiscaliteit bij hogere inkomsten
Als natuurlijke persoon worden je nettobedrijfswinsten belast via de personenbelasting (PB). De progressieve tarieven variëren van 25% tot 50%. Naarmate je inkomsten stijgen, neemt de fiscale druk snel toe.
Bij een vennootschap is het tarief van de vennootschapsbelasting (Ven.B.) begrensd op 25% (en zelfs 20% voor kmo’s op de eerste schijf). Dit verschil wordt significant vanaf een bepaald inkomensniveau.
| Criterium | Zelfstandige natuurlijke persoon | Vennootschap (bv/nv) |
|---|---|---|
| Opstartkosten | Laag (KBO + btw) | Hoog (notaris, financieel plan) |
| Minimumkapitaal | Geen | Voldoende middelen (bv/cv/nv) |
| Aansprakelijkheid | Onbeperkt | Beperkt (bv, nv) |
| Boekhoudkundige verplichtingen | Beperkt | Uitgebreider |
| Stopzetting van de activiteit | Eenvoudig en snel | Liquidatieformaliteiten |
| Belastingtarief | PB: 25% tot 50% | Ven.B.: max. 25% |
| Beslissingsbevoegdheid | Volledig | Beperkt door de organen |
Wanneer overweeg je de overstap naar een vennootschap?
Het statuut van zelfstandige in natuurlijke persoon is ideaal om mee te starten. Naarmate je activiteit groeit, kunnen bepaalde signalen erop wijzen dat de oprichting van een vennootschap het overwegen waard is:
- je nettobedrijfswinst overschrijdt regelmatig 50.000 à 60.000 € per jaar;
- je wil je privévermogen beter beschermen;
- je activiteit brengt aanzienlijke contractuele of financiële risico’s met zich mee.
Wist je dat?
De overstap naar een vennootschap is niet onomkeerbaar. Sommige zelfstandigen starten als natuurlijke persoon, testen hun activiteit uit en richten pas een bv op zodra hun model bewezen is. Dat is een courante en ten zeerste aanbevolen strategie.
Voordelen en nadelen van de zelfstandige natuurlijke persoon: balans
De voor- en nadelen van de zelfstandige in natuurlijke persoon schetsen een laagdrempelige toegang tot het ondernemerschap. Weinig administratieve verplichtingen en volledige vrijheid, maar die eenvoud heeft een prijs: persoonlijke blootstelling bij moeilijkheden en een fiscaliteit die zwaar kan wegen naarmate je groeit.
Je risico’s van bij het begin goed inschatten, stelt je in staat het statuut te kiezen dat het best aansluit bij jouw situatie en ambities.
Wil je jouw situatie doorlichten vóór je de stap zet? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij helpen je de meest geschikte structuur voor jouw project te kiezen. 💬
