Financieel plan: hoe stel je het stap voor stap op?

Of je nu een onderneming wilt starten of een bestaande activiteit wilt uitbreiden in België, het opstellen van een financieel plan is een onmisbare stap.

Een financieel plan vertaalt je project in cijfers en stelt je in staat om de financiële situatie van je onderneming tijdens de eerste jaren te anticiperen. Het helpt je na te gaan of je project levensvatbaar, rendabel en financieel gezond is, nog vóór je van start gaat.

Een financieel plan is niet alleen een wettelijke verplichting bij de oprichting van een vennootschap, het is ook een echt instrument voor beheer en besluitvorming. Het helpt je je investeringen, kosten, omzet en financieringsbehoeften in te schatten.

Het is eveneens onmisbaar als je je project moet voorstellen aan een bank, een investeerder of een ondersteunende instantie.

Het financieel plan: de financiële visie op je activiteit

Je financieel plan is een cijfermatige vertaling van je ondernemingsproject, doorgaans voor de eerste twee jaar van je activiteit.

Het doel is om de rentabiliteit en levensvatbaarheid van je activiteit te garanderen. Het stelt je in staat na te gaan of je over de nodige middelen beschikt voor een goede werking van je onderneming.

Je financieel plan maakt deel uit van je businessplan. Dat businessplan biedt een bredere visie op je activiteit, waarbij ook commerciële en operationele aspecten worden geïntegreerd.

Wettelijke verplichting voor vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (bv)

In België ben je wettelijk verplicht een financieel plan op te stellen wanneer je een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid opricht: een naamloze vennootschap (nv), een besloten vennootschap (bv) of een coöperatieve vennootschap (cv).

Via je financieel plan moet je aantonen dat je voldoende startkapitaal hebt verzameld om de continuïteit van je onderneming over twee jaar te waarborgen. Dit plan wordt bij de oprichting van je vennootschap neergelegd bij de notaris.

Het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) legt de inhoud van het financieel plan vast. Dit is trouwens de structuur die we hieronder toelichten.

De verplichting geldt enkel bij de oprichting van je vennootschap. Je bent nadien dus niet verplicht het up-to-date te houden.

Het financieel plan stap voor stap

1. Bepaal je opstartbehoeften

Het opstellen van je financieel plan begint met het inventariseren van je behoeften. Het gaat erom alle elementen op te lijsten die nodig zijn voor de exploitatie van je activiteit.

Verdeel je behoeften in meerdere categorieën:

• Materiaal: voertuigen, machines, informatica- en kantoormateriaal, gebouw
• Handelsgoederen: beginvoorraad om je eerste klanten te bevoorraden
• Liquide middelen: het bedrag dat je op de bank of in kas wilt aanhouden om je opstart te garanderen

Zodra je je behoeften hebt geïnventariseerd, kan je overgaan tot de waardering: hoeveel gaan deze opstartinvesteringen je kosten?

Stel een tabel op met al je behoeften en hun waarde:

2. Identificeer je financieringsbronnen

Nu je je behoeften kent en becijferd hebt, moet je financiële middelen verzamelen.

Je financieringsbronnen zijn van verschillende aard:

• je eigen middelen die je inbrengt in de activiteit, ook inbreng genoemd
• de financiering verkregen van banken
• de subsidies van overheidsinstanties of andere organisaties
• de betalingstermijnen die je leveranciers je toestaan

Zorg ervoor dat je voldoende middelen hebt om al je behoeften te dekken.

Stel ook je financieringsbronnen voor in een tabel:

3. Stel je openingsbalans op

Je kan nu de voorlopige balans bij de start van je onderneming opmaken.

Het gaat er eenvoudigweg om al je behoeften (= actief) en je financieringen (= passief) in een tabel samen te brengen.

Deze stap stelt je in staat te controleren of je over de nodige middelen beschikt om je activiteit op te starten.

4. Schat je omzet en kosten in

Nu je je behoeften gepland hebt en de nodige middelen voor de start van je project hebt verzameld, is het tijd om je activiteit in cijfers te vatten.

Stel je omzet- en kostenramingen op voor een periode van minimaal twee jaar.

Begin met het ramen van je omzet (je verkopen). Dat is uiteraard de basis van je activiteit: besteed voldoende aandacht aan je prognoses!

Zodra je inkomsten zijn geraamd, stel je je kosten op.

We raden je aan ze onder te verdelen in 3 categorieën:

1. Opstartkosten: Je draagt deze enkel in het eerste jaar van je activiteit. Ze houden verband met de stappen om je activiteit op te starten (marktonderzoek, notariskosten, inschrijving bij de KBO, …). In de daaropvolgende jaren zijn deze kosten dus nihil.
2. Vaste kosten: Deze kosten variëren niet naargelang je activiteitsvolume. Ze blijven gelijk, ongeacht je activiteitsniveau. Denk bijvoorbeeld aan de huur van je gebouw, het honorarium van je boekhouder of het onderhoud van je wagen.
3. Variabele kosten: In tegenstelling tot vaste kosten zijn variabele kosten evenredig aan het activiteitsvolume. Als je activiteit verdubbelt, verdubbelen ook de variabele kosten. Je aankoop van handelsgoederen vormt je voornaamste variabele kost.

5. Stel je resultatenrekening op

Je omzet en kosten worden samengevat in een resultatenrekening.

Voorbeeld van een gestructureerde voorlopige resultatenrekening:

Het verschil tussen je omzet en je kosten geeft je het resultaat van je activiteit. Dankzij deze prognoses kan je nagaan of je activiteit rendabel is.

Op basis van de resultatenrekening kan je bepaalde indicatoren berekenen, zoals het break-evenpunt of de brutomarge.

6. Stel je liquiditeitsplan op

Een positief resultaat wijst erop dat je project rendabel is. Maar om ook levensvatbaar te zijn, moet je ook beschikken over voldoende liquide middelen om al je betalingsverplichtingen na te komen.

Een van de voornaamste oorzaken van faillissement is immers een tekort aan liquide middelen, waardoor schulden niet meer terugbetaald kunnen worden.

Je liquiditeitsplan is een prognose van al je inkomsten en uitgaven over een periode van minimaal twee jaar.

Dit plan kan je helpen tijdelijke extra liquiditeitsbehoeften te identificeren en te anticiperen. Je kan het dan aan je bankier voorleggen om deze problemen op te vangen!

7. Schrijf je financieel plan

Je beschikt nu over alle vereiste elementen om je financieel plan op te stellen!

Je financieel plan moet de volgende onderdelen bevatten:

• een beschrijving van je activiteit
• de financieringsbronnen bij de start van je activiteit
• de voorlopige balansen bij de opstart (behoeften en financieringsbronnen), alsook na de eerste twee jaar activiteit
• een resultatenrekening over twee jaar
• een liquiditeitsplan over twee jaar
• een beschrijving van de werkhypothesen die zijn gebruikt om de omzet te begroten

Je kan je financieel plan zelf opstellen, bijvoorbeeld via een Excel-bestand of een daartoe bestemd softwarepakket. Een erkend boekhouder biedt echter een garantie op betrouwbaarheid en conformiteit, zeker voor vennootschappen die aan de wettelijke verplichting zijn onderworpen. Hij zorgt ervoor dat je hypothesen realistisch zijn, dat je cijfers coherent zijn en dat het document verdedigbaar is tegenover een notaris, een bank of een investeerder.

Een solide financieel plan opstellen is jezelf de beste kansen geven van bij het begin. Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij begeleiden je van A tot Z bij het opstellen van je financieel plan. 💬