Als zelfstandige heb je geen vergelijkbaar vangnet als een werknemer. Als ziekte of een ongeval je verhindert te werken, dalen je inkomsten snel terwijl je vaste kosten gewoon doorlopen. In het kader van de aftrekbaarheid van je professionele verzekeringskosten neemt de verzekering gewaarborgd inkomen een centrale plaats in. Dit artikel legt uit hoe ze werkt, wat ze dekt en hoe je ze optimaliseert op basis van je statuut.

Samenvatting
  • De verzekering gewaarborgd inkomen keert een maandelijkse rente uit bij arbeidsongeschiktheid door ziekte of ongeval;
  • De wettelijke dekking van het RIZIV is beperkt en dekt je beroepskosten niet;
  • Als natuurlijk persoon verzeker je je persoonlijke inkomsten; via een vennootschap kan je ook de omzet van je onderneming beschermen;
  • De premies zijn aftrekbaar als beroepskosten onder bepaalde voorwaarden;
  • Je kan deze verzekering combineren met een VAPZ of IBP voor een volledige bescherming.

 

Waarom de verzekering gewaarborgd inkomen onmisbaar is voor een zelfstandige

Bij arbeidsongeschiktheid keert het RIZIV een forfaitaire vergoeding uit. Anders dan een werknemer die doorgaans 60% van zijn brutoloon ontvangt, val je als zelfstandige veel harder. Je vaste kosten blijven intussen gewoon doorlopen.

De verzekering gewaarborgd inkomen overbrugt dat verschil. Ze keert een maandelijkse rente uit van zodra de wachttijd die je zelf gekozen hebt verstreken is, zolang je arbeidsongeschiktheid duurt.

Goed om te weten
De RIZIV-vergoeding voor een zelfstandige is forfaitair en varieert naargelang je gezinssituatie. Als je arbeidsongeschiktheid meer dan 7 dagen duurt, word je vergoed vanaf de eerste dag. Duurt ze minder dan 8 dagen, dan ontvang je geen vergoeding.

Je verzekering gewaarborgd inkomen neemt het over waar de overheid stopt. Ze stelt je in staat je levensstandaard te handhaven, je leningen te blijven aflossen en je kosten te dragen terwijl je herstelt.

 

Wat de verzekering gewaarborgd inkomen concreet dekt

 

Arbeidsongeschiktheid door ziekte of ongeval

De verzekering grijpt in wanneer je je beroepsactiviteit niet meer (volledig of gedeeltelijk) kan uitoefenen. De meeste contracten dekken zowel ziekte als ongeval. Sommige dekken enkel ziekte, aan een lagere premie.

De interventiedrempel ligt doorgaans bij een verlies van minstens 25% arbeidscapaciteit. Daaronder grijpt de verzekeraar niet in.

 

Het verzekerd bedrag en de wachttijd

Je kiest zelf het bedrag van de maandelijkse rente, tot maximaal 80% van je brutoinkomsten. Dit plafond wordt berekend rekening houdend met de wettelijke vergoedingen die je al ontvangt.

Je stelt ook zelf je wachttijd in: 30, 60, 90, 180 dagen of meer. Hoe langer de wachttijd, hoe lager de premie. Als je een financiële reserve hebt om een paar maanden te overbruggen, verlaagt een langere wachttijd de kost van je verzekering aanzienlijk.

Tips
Kies een wachttijd van 30 dagen als je geen financieel vangnet hebt. Als je trésorerie twee à drie maanden zonder inkomsten kan opvangen, verlaagt een wachttijd van 90 dagen je premie merkbaar.

 

De gebruikelijke uitsluitingen

Sommige situaties geven geen recht op tussenkomst van de verzekeraar. De voornaamste uitsluitingen zijn:

  • een zelfmoordpoging of een vooraf bestaande aandoening die bij de onderschrijving werd aangegeven;
  • cosmetische chirurgie die medisch niet noodzakelijk is;
  • arbeidsongeschiktheid lager dan 25% verlies van arbeidscapaciteit;
  • arbeidsongeschiktheid gerelateerd aan alcoholisme.

Lees de bijzondere voorwaarden van je contract aandachtig door vóór je onderschrijft.

Goed om te weten
De dekking voor moederschapsverlof verschilt per verzekeraar. Sommige contracten sluiten dit volledig uit, andere grijpen in bij medisch vastgestelde complicaties. Controleer dit punt uitdrukkelijk bij de onderschrijving.

 

Zelfstandige als natuurlijk persoon: je persoonlijke inkomsten beschermen

Als je als eenmanszaak werkt, dekt de verzekering gewaarborgd inkomen je netto-beroepsinkomsten. Ze keert een maandelijkse rente uit wanneer je arbeidsongeschikt bent.

De premies die je betaalt zijn aftrekbaar als beroepskosten in de personenbelasting (PB). De rente die je bij een schadegeval ontvangt, wordt belast als vervangingsinkomen.

Voorbeeld

Thomas is zelfstandig IT-consultant als eenmanszaak. Zijn jaarlijks netto-inkomen bedraagt 60.000 €. Hij sluit een verzekering gewaarborgd inkomen af met een rente van 3.000 € per maand en een wachttijd van 30 dagen. Na een langdurige burn-out is hij zes maanden arbeidsongeschikt. Vanaf de 31e dag ontvangt hij zijn maandelijkse rente. Hij kan al zijn premies aftrekken van zijn beroepsinkomsten. De ontvangen rente wordt belast als vervangingsinkomen in de PB, met bedrijfsvoorheffing ingehouden aan de bron door de verzekeraar.

 

Zelfstandige via een vennootschap: twee beschermingsniveaus

Als je via een vennootschap werkt, is de situatie complexer. Je kan twee afzonderlijke zaken beschermen: je inkomen als bestuurder en de omzet van je vennootschap.

 

De inkomsten van de bestuurder beschermen

Als zaakvoerder of bestuurder ontvang je een beloning van je vennootschap. Bij arbeidsongeschiktheid kan die beloning wegvallen of verminderen. De klassieke verzekering gewaarborgd inkomen, afgesloten door jezelf of door je vennootschap voor jouw rekening, dekt dit risico.

Wanneer de vennootschap de premie voor de bestuurder betaalt, zijn die premies aftrekbaar als beroepskosten in de vennootschapsbelasting (Ven.B.). De fiscale modaliteiten in hoofde van de bestuurder hangen af van de gekozen structuur: je verzekeraar kan je begeleiden naar de meest voordelige formule.

 

De omzet van de vennootschap beschermen

Dit is de specificiteit van zelfstandigen via een vennootschap: jouw afwezigheid kan het voortbestaan van de onderneming zelf bedreigen. Vaste kosten, lonen van werknemers, huur… alles loopt door terwijl je geen inkomsten meer genereert.

Een verzekering gewaarborgd inkomen gericht op de bescherming van de omzet stelt de vennootschap in staat een rente te ontvangen als je arbeidsongeschikt wordt. De vennootschap is dan verzekeringsnemer én begunstigde van het contract.

Sommige verzekeraars kunnen specifieke criteria opleggen, waaronder:

  • dat de vennootschap minstens drie jaar bestaat;
  • dat de bestuurder nagenoeg de volledige omzet van de vennootschap genereert.

Deze criteria verschillen per verzekeraar, sector en profiel van de bestuurder. Informeer je bij je makelaar naar de voorwaarden die op jouw situatie van toepassing zijn.

De berekeningsbasis voor de rente is de brutobezoldiging van de bestuurder, niet de omzet rechtstreeks. De omzet dient als risicoanalyseelement voor de verzekeraar. De 80%-regel is van toepassing op de bezoldiging, rekening houdend met de ontvangen wettelijke vergoedingen. De premies zijn aftrekbaar als beroepskosten in de Ven.B. De rente die de vennootschap bij een schadegeval ontvangt, wordt opgenomen in de winst en onderworpen aan de vennootschapsbelasting.

Voorbeelden

Sophie is zelfstandig grafisch ontwerper via haar bv. Ze genereert als enige de volledige omzet en kent zichzelf een maandelijkse brutobezoldiging van 3.500 € toe. Bij een langdurige ziekenhuisopname blijft haar vennootschap haar professionele huur en haar boekhouder betalen, dankzij de maandelijkse rente van de verzekeraar. De rente wordt berekend op haar bestuurdersbezoldiging, tot maximaal 80% daarvan. De premie wordt volledig afgetrokken van de belastbare winst van de vennootschap.

Marc is zaakvoerder van een kmo met twee werknemers. Hij genereert 60% van de omzet. Zijn profiel voldoet niet aan de gebruikelijke criteria die de meeste verzekeraars stellen voor een omzetdekking. Hij kiest dus voor een verzekering op zijn persoonlijke bestuurdersinkomsten, afgesloten door zijn vennootschap, met een rente berekend op zijn brutobezoldiging.

 

Welke formule past bij jouw situatie?

 

Zelfstandige als natuurlijk persoon

Het antwoord is eenvoudig: je verzekert je persoonlijke inkomsten. Er is geen ander beschermingsniveau nodig.

 

Bestuurder via een vennootschap, enige omzetgenerator

Een combinatie van beide beschermingsniveaus is sterk aanbevolen. De verzekering op je bestuurdersinkomsten dekt je privékosten. De omzetverzekering stelt de vennootschap in staat te blijven functioneren en je te blijven vergoeden tijdens je afwezigheid.

 

Bestuurder via een vennootschap met andere medewerkers

Als je vennootschap andere medewerkers telt die een aanzienlijk deel van de omzet genereren, wordt het criterium van 95% niet gehaald. In dat geval is enkel de verzekering op je persoonlijke bestuurdersinkomsten toegankelijk.

 

Bestuurder met een bewust beperkte bezoldiging

Als je jezelf om fiscale redenen een beperkt loon uitkeert, kan de dekking van enkel je bestuurdersinkomsten onvoldoende zijn. De bescherming van de omzet van de vennootschap is dan des te zinvoller: ze behoudt de capaciteit om je te vergoeden tijdens je arbeidsongeschiktheid, je wagen te betalen, …

Tips
Om het te verzekeren bedrag te bepalen, vertrek je van je onvermijdbare kosten: huur of hypothecair krediet, autoleasing, schoolkosten, boekhouder, verplichte verzekeringen. Dit zijn de uitgaven die blijven doorlopen ook als je niet werkt. Je rente moet minimaal deze kosten dekken, na aftrek van de RIZIV-vergoeding.

 

Verzekering gewaarborgd inkomen, VAPZ en IBP: kan je combineren?

Ja, en het wordt zelfs aanbevolen. De verzekering gewaarborgd inkomen is een aparte bescherming ten opzichte van pensioeninstrumenten. Maar deze instrumenten kunnen elkaar aanvullen.

 

Het sociaal VAPZ bevat al een beperkte arbeidsongeschiktheidsdekking

Het VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen) in zijn sociale versie voorziet in een solidariteitsluik. Dit luik dekt onder meer arbeidsongeschiktheid, moederschap of overlijden. Minstens 10% van de premies van het sociaal VAPZ wordt aan deze waarborgen besteed.

Deze dekking blijft echter zeer beperkt. De uitgekeerde bedragen zijn laag, de voorwaarden strikt omlijnd, en je hebt geen vrijheid om parameters in te stellen. Ze vervangt een toegewijde verzekering gewaarborgd inkomen absoluut niet, waarbij je zelf het bedrag, de wachttijd en de voorwaarden kiest.

 

Het gewaarborgd inkomen integreren in een VAPZ of IBP

Je kan een arbeidsongeschiktheidswaarborg opnemen in je VAPZ of je IBP, als aanvullende dekking. Je makelaar of verzekeraar kan je deze optie voorstellen bij de onderschrijving.

Deze combinatie biedt een concreet voordeel: het integreren van een waarborg gewaarborgd inkomen in een VAPZ of IBP kan een premievermindering van tot 30% opleveren ten opzichte van een afzonderlijk contract. Ze vereenvoudigt ook het administratieve beheer van je contracten.

Belangrijk
Deze optie is niet systematisch optimaal voor elk profiel. Voor een bestuurder via een vennootschap kan het integreren van het gewaarborgd inkomen in zijn VAPZ ongunstige fiscale gevolgen hebben. Een analyse geval per geval met je makelaar wordt aanbevolen vóór je deze keuze maakt.

Via een vennootschap kan je een VAPZ, een IBP en een verzekering gewaarborgd inkomen voor je omzet cumuleren. Deze drie instrumenten vervangen elkaar niet: ze dekken verschillende risico’s en vullen elkaar aan voor een optimale bescherming.

 

Aandachtspunten vóór je onderschrijft

Houd deze elementen in gedachten vóór je je contract afrondt:

  • De maximale onderschrijvingsleeftijd: de meeste verzekeraars stellen deze grens op 55 of 56 jaar. Daarna wordt onderschrijven onmogelijk of zeer duur. Onderneem tijdig actie.
  • De medische vragenlijst: afhankelijk van je leeftijd en het verzekerd bedrag kan de verzekeraar een medisch onderzoek vragen. Vooraf bestaande aandoeningen kunnen leiden tot uitsluitingen of een toeslag.
  • De indexering: voeg een indexeringsclausule toe als je wil dat je rente de prijsontwikkeling volgt. Zonder indexering daalt de reële waarde van je rente met de tijd.
  • De looptijd van de dekking: sommige contracten dekken tot 65 jaar, andere tot 67 jaar. Controleer of dit aansluit bij je geplande pensioenleeftijd.

 

Een goede bescherming begint met een analyse van je situatie. Maak een (gratis) afspraak met onze experten, zij begeleiden je bij het integreren van de verzekering gewaarborgd inkomen in je fiscale strategie. 💬