Het fiscale regime van je autokosten hangt af van verschillende criteria, maar de besteldatum van de wagen is het vertrekpunt. Die datum bepaalt of je nog onder de oude CO2-berekeningsformule valt, of dat je overgaat naar het vergroening­sregime. In de praktijk zijn er echter situaties die deze vraag bemoeilijken. Aankoop vóór de start van je activiteit, leasing overgenomen door een vennootschap, wagen van een naaste of gedeeld gebruik: elk geval heeft zijn eigen logica. Dit artikel helpt je, situatie per situatie, de juiste datum te bepalen.

Samenvatting
  • De datum van de bestelbon bepaalt het regime bij een klassieke aankoop, ook voor een tweedehands wagen;
  • De datum van het leasing- of rentingcontract primeert op de besteldatum door de leasingmaatschappij;
  • Een aanhangsel aan het leasingcontract kan een nieuwe referentiedatum creëren;
  • De overname van een wagen door je vennootschap geldt als een nieuwe verwerving, met een eigen datum;
  • Voor een wagen van een naaste of een gedeelde wagen wordt de aankoopdatum door de eigenaar als referentie gehanteerd.

 

De besteldatum van je wagen bepaalt je fiscale regime

Het aftrekbaarheidsregime van je wagen hangt af van een aantal scharniermomenten. Voor thermische en hybride wagens geldt de omschakeling op 1 juli 2023, gevolgd door de volledige afschaffing van de aftrek op 1 januari 2026. Voor elektrische wagens situeert de omschakeling zich op 1 januari 2027.

Wat hier telt, is niet het aftrekpercentage zelf, maar de datum die bepaalt onder welk regime je valt. Bij een aankoop gaat het om de besteldatum van de wagen, dus de datum waarop je de bestelbon ondertekent. Bij een leasing of renting is de datum van ondertekening van het contract bepalend.

 

Wagen aangekocht vóór de start als zelfstandige: de oorspronkelijke aankoopdatum blijft geldig

Mogelijk heb je je wagen als particulier aangekocht, vóór de start van je zelfstandige activiteit. In dat geval blijft de besteldatum die van de oorspronkelijke aankoop, niet die van de start van je activiteit. Een wagen besteld vóór 1 juli 2023 behoudt dus het oude regime, ook als je hem pas later voor je activiteit gebruikt.

Het feit dat je je activiteit later start, brengt je wagen dus niet onder een nieuw regime. Alleen de datum van je oorspronkelijke bestelbon telt, ongeacht wanneer je de wagen voor je beroepsactiviteit inzet.

Attention
Als je je activiteit in vennootschapsvorm uitoefent en je persoonlijke wagen aan de vennootschap verkoopt, verandert de regel. De datum van verwerving door de vennootschap wordt dan bepalend, niet je oorspronkelijke aankoopdatum.

 

Tweedehands wagen: jouw aankoopdatum is bepalend

Voor een tweedehands wagen geldt dezelfde logica als bij een nieuwe aankoop. De bepalende datum is die van jouw eigen aankoop, niet die van de eerste eigenaar. Een tweedehands thermische wagen aangekocht tussen 1 juli 2023 en 31 december 2025 volgt het geldende degressieve plafond. Aangekocht vanaf 1 januari 2026 verliest hij elke aftrekbaarheid, ongeacht de werkelijke ouderdom van het voertuig.

Voorbeeld
Je koopt in 2026 een tweedehands thermische wagen die in 2019 in omloop werd gebracht. De fiscus houdt rekening met jouw aankoopdatum in 2026, niet met het jaar van eerste ingebruikneming. Omdat deze bestelling plaatsvindt na 1 januari 2026, is je aftrek nul, ondanks de ouderdom van het voertuig.

 

Leasing en renting: de contractdatum, tenzij er wijzigingen zijn

Bij een leasing of renting is de bepalende datum niet die van de bestelling van het voertuig. De datum van ondertekening van het contract is doorslaggevend. Een vonnis van de rechtbank van Hasselt van 12 februari 2026 bevestigt dit principe. Wanneer de wagen eerst besteld wordt en daarna in leasing gegeven, telt alleen de datum van het leasingcontract voor het fiscale regime.

 

Zonder aanhangsel: de datum van het oorspronkelijke contract is van toepassing, ook bij uitoefening van de aankoopoptie

Zolang je het contract uitvoert zoals het ondertekend werd, zonder aanhangsel of heronderhandeling, blijft die datum je referentie. Dat geldt ook wanneer je een aankoopoptie licht die al in het oorspronkelijke contract was voorzien. De prijs en de voorwaarden moeten dan al bij de ondertekening vastgelegd zijn, zonder dat een nieuw akkoord nodig is om de optie uit te oefenen.

 

Met aanhangsel of heronderhandelde optielichting: een nieuwe datum is van toepassing

Elke wijziging van de oorspronkelijke contractvoorwaarden creëert in principe een nieuwe referentiedatum. Dat is het geval als je de terugkoopprijs, de looptijd of een andere modaliteit heronderhandelt die nog niet bij de ondertekening vastgelegd was. De optielichting volgt dan hetzelfde lot als een aanhangsel: ze wordt behandeld als een nieuw contract, gedateerd op de dag van het akkoord.

À savoir
Lees de optieclausule van je leasingcontract goed na. Als de terugkoopprijs en de voorwaarden al bij de ondertekening vastlagen, behoud je de oorspronkelijke datum.

Bewaar altijd een gedateerde kopie van je contract; dat is je beste bewijs bij een fiscale controle.

 

Overgang naar een vennootschap: welke datum hanteren voor leasing of overname?

 

Overname van een leasingcontract door de vennootschap

Wanneer je vennootschap een bestaand leasingcontract overneemt via een aanhangsel, creëert dat aanhangsel in principe een nieuwe contractpartij. De datum van dat aanhangsel wordt dan de nieuwe referentiedatum voor het toepasselijke regime. Dit geldt zelfs als het oorspronkelijke contract dateert van vóór 1 juli 2023.

 

Overname van de wagen door de vennootschap

Als je vennootschap de wagen die jij in eigendom had overneemt, gaat het om een afzonderlijke verwerving. De datum van dat verkoopcontract bepaalt het regime voor de vennootschap, ongeacht je oorspronkelijke aankoopdatum als particulier of als zelfstandige in eigen naam.

SituatieBepalende akteIn aanmerking te nemen datum
Overname van de leasing via aanhangselAanhangsel bij het leasingcontractDatum van het aanhangsel
Aankoop van de wagen door de vennootschapVerkoopcontract aan de vennootschapDatum van de aankoop

 

Car sharing of gebruik van de wagen van een naaste: welke datum hanteren?

In deze twee situaties beschik je zelf over geen bestelbon noch leasingcontract voor het voertuig. Circulaire 2023/C/99 bevestigt dat je onderworpen blijft aan de CO2-beperking ook als de wagen toebehoort aan een derde, maar preciseert niet welke datum in dit specifieke geval gehanteerd moet worden.

Cambio hanteert in de praktijk de aankoopdatum van het voertuig door de exploitant, die ze sinds januari 2026 per rit op de factuur vermeldt. Voor de wagen van een naaste wordt soms analoog dezelfde logica toegepast, zonder dat er een expliciet administratief standpunt over bestaat.

Le saviez-vous ?
Als je de besteldatum door de eigenaar niet kent, pas dan uit voorzichtigheid het regime toe dat vandaag geldt, alsof het voertuig aangekocht wordt op het moment dat je het gebruikt. Voor een thermische wagen betekent dit een aftrek van nul, en niet het gunstiger overgangsregime.

 

De juiste datum controleren voorkomt heel wat onaangename verrassingen bij een fiscale controle. Hulp nodig bij de analyse van jouw situatie? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, ze helpen je graag verder 💬