Belastingen
- Wat is een voorafbetaling van belastingen?
- Wie is betrokken bij de voorafbetalingen?
- De 4 vervaldagen voor voorafbetalingen in 2026
- Hoe worden de vermeerdering en de bonificatie berekend?
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenVoorafbetalingen belastingen 2026: data en belangrijke regels
Als zelfstandige of bedrijfsleider wordt er geen belasting ingehouden aan de bron. Je moet zelf anticiperen. In het kader van de fiscaliteit van zelfstandigen zijn voorafbetalingen (VA) een essentieel mechanisme om een belastingvermeerdering te vermijden. Deze gids legt uit hoe voorafbetalingen werken, wat de vervaldagen voor 2026 zijn en waarom het beter is om vroeg te handelen.
- Een voorafbetaling is een voorschot op de definitieve belasting: die wordt niet automatisch toegepast, je moet zelf actie ondernemen;
- Zonder VA geldt een vermeerdering: 4,5 % als natuurlijke persoon en 6,75 % als vennootschap (inkomsten 2026, aanslagjaar 2027);
- De 4 vervaldagen in 2026 zijn: 10/04, 10/07, 10/10 en 20/12;
- Hoe vroeger je betaalt, hoe hoger de bonificatie en hoe sneller de vermeerdering wordt geneutraliseerd;
- Startende zelfstandigen zijn 3 jaar vrijgesteld van vermeerdering, maar kunnen al wel een bonificatie genieten.
Wat is een voorafbetaling van belastingen?
Voor werknemers wordt de bedrijfsvoorheffing elke maand ingehouden op hun loon. Voor zelfstandigen en vennootschappen bestaat dit mechanisme niet, omdat de inkomsten op voorhand niet bekend zijn. De VA vervult die rol: het gaat om een vrijwillig voorschot op de uiteindelijk verschuldigde belasting.
Als natuurlijke persoon gaat het om de personenbelasting (PB). Als vennootschap gaat het om de vennootschapsbelasting (Ven.B.). In beide gevallen laten voorafbetalingen toe de fiscale last over het jaar te spreiden en een vermeerdering te vermijden.
Goed om te weten
Voorafbetalingen zijn niet verplicht. Maar als je ze niet doet, past de FOD Financiën automatisch een vermeerdering toe op de definitieve belasting. Voor inkomsten 2026 bedraagt die vermeerdering 4,5 % als natuurlijke persoon en 6,75 % als vennootschap.
Wie is betrokken bij de voorafbetalingen?
Iedere zelfstandige in hoofd- of bijberoep, iedere beoefenaar van een vrij beroep en iedere vennootschap is betrokken, zodra hun beroepsinkomsten niet onderworpen zijn aan een voldoende bedrijfsvoorheffing.
Er geldt een belangrijke uitzondering: tijdens de eerste drie jaar van activiteit wordt geen vermeerdering toegepast bij afwezigheid van VA. Toch zijn voorafbetalingen nuttig, ook als starter. Ze vermijden dat je een jaar later een groot bedrag in één keer moet betalen.
Belangrijk
Tijdens je eerste 3 jaar als zelfstandige natuurlijke persoon ben je vrijgesteld van vermeerdering. Vul je begindatum van activiteit correct in je aangifte PB in, deel 2: Vak XXII – Eerste vestiging als zelfstandige (code 1552). Op basis hiervan past de FOD Financiën de vrijstelling toe.
De 4 vervaldagen voor voorafbetalingen in 2026
VA worden per kwartaal gedaan. Elke betaling moet vóór de vervaldatum gecrediteerd zijn op de rekening van de FOD Financiën, en niet enkel uitgevoerd zijn. Houd rekening met bankvertragingen, zeker bij een gewone overschrijving. Als je betaalt vlak voor de vervaldatum, gebruik dan bij voorkeur een instant overschrijving om elk risico op vertraging te vermijden.
| Kwartaal | Benaming | Uiterste datum |
|---|---|---|
| K1 | VA1 | 10 april 2026 |
| K2 | VA2 | 10 juli 2026 |
| K3 | VA3 | 10 oktober 2026 |
| K4 | VA4 | 20 december 2026 |
Een betaling na de vervaldatum wordt doorgeschoven naar het volgende kwartaal. Ze verliest daardoor een deel van haar fiscaal voordeel.
In de praktijk
Je kunt betalen via MyMinfin of via bankoverschrijving met de gestructureerde mededeling die eigen is aan jouw dossier. Deze mededeling is beschikbaar op MyMinfin en in je BILLY-applicatie.
Hoe worden de vermeerdering en de bonificatie berekend?
Als je onvoldoende voorafbetalingen doet, past de FOD Financiën automatisch een vermeerdering toe op je definitieve belasting. De voorafbetalingen die je doorheen het jaar doet, leveren elk een bonificatie op. De som van die bonificaties vermindert de vermeerdering of neutraliseert ze volledig.
Berekening van de belastingvermeerdering
Het vermeerderingspercentage bedraagt 4,5 % als natuurlijke persoon en 6,75 % als vennootschap. Voor natuurlijke personen wordt de berekeningsbasis eerst verhoogd met 6 % vóór toepassing van het percentage, en vervolgens teruggebracht op 90 %. Voor vennootschappen wordt de vermeerdering rechtstreeks berekend op de belasting.
De vermeerdering wordt niet toegepast als ze lager is dan 100 € of 0,5 % van de belastinggrondslag.
De bonificatiepercentages per kwartaal
Elke voorafbetaling levert een bonificatie op die de vermeerdering compenseert. De percentages per kwartaal zijn als volgt:
| Kwartaal | Natuurlijke persoon (PB) | Vennootschap (Ven.B.) |
|---|---|---|
| VA1 | 6 % | 9 % |
| VA2 | 5 % | 7,5 % |
| VA3 | 4 % | 6 % |
| VA4 | 3 % | 4,5 % |
Hoe vroeger je betaalt, hoe groter het effect. Een VA in het eerste kwartaal weegt dubbel zo zwaar als een betaling in het vierde kwartaal, zowel voor PB als voor Ven.B.
Voorbeelden
Voor het jaar 2026 bedraagt de verschuldigde belasting 20.000 €. De PB-vermeerdering bedraagt 858,60 € (20.000 € × 106 % × 4,5 % × 90 %) en de Ven.B.-vermeerdering 1.350 € (20.000 € × 6,75 %).
Hypothese 1: Natuurlijke persoon – 4 gelijke betalingen van 5.000 €
- Bonificatie: 858,60 € (5.000 € × 6 %) + (5.000 € × 5 %) + (5.000 € × 4 %) + (5.000 € × 3 %)
- Vermeerdering: 858,60 €
De vermeerdering wordt tot op de euro geneutraliseerd. Dit is de eenvoudigste en meest evenwichtige strategie.
Hypothese 2: Vennootschap – alles in december
- Bonificatie: 900 € (20.000 € × 4,5 %)
- Vermeerdering: 1.350 €
Er blijft 450 € te betalen. Alles concentreren in het laatste kwartaal is de minst voordelige strategie.
Hypothese 3: Natuurlijke persoon – alles in april
- Bonificatie: 1.200 € (20.000 € × 6 %)
- Vermeerdering: 858,60 €
De vermeerdering wordt geneutraliseerd. Het overschot van 341,40 € wordt niet terugbetaald, behalve voor een startende zelfstandige.
Wist je dit?
Vennootschappen genieten nooit van een netto belastingvermindering via voorafbetalingen. De bonificatie laat hen enkel toe de vermeerdering te neutraliseren. Alleen startende zelfstandigen als natuurlijke persoon kunnen een terugbetaling van het overschot krijgen in de vorm van een belastingvermindering.
Lopende hervorming: afschaffing van de vermeerdering voor zelfstandige natuurlijke personen
Een wetsvoorstel tot hervorming van de PB (doc. 56-1243), ingediend in de Kamer in december 2025, bepaalt dat zelfstandige natuurlijke personen vanaf inkomsten 2026 niet langer onderworpen zouden zijn aan de vermeerdering bij afwezigheid van voorafbetalingen. Ze kunnen er echter wel nog vrijwillig gebruik van maken om een bonificatie te genieten. Er zou ook een vijfde periode voor voorafbetalingen worden ingevoerd, vóór 20 februari van het aanslagjaar.
Deze afschaffing geldt niet voor bedrijfsleiders (zaakvoerders van bv’s, bezoldigde bestuurders), die onderworpen blijven aan de vermeerdering, noch voor vennootschappen.
Opgelet
Zelfs zonder vermeerdering blijven voorafbetalingen een goede praktijk om de fiscale last te spreiden en een grote rekening op het einde van het jaar te vermijden. Zolang de wet niet gepubliceerd is in het Belgisch Staatsblad, kun je beter de gebruikelijke strategie aanhouden.
Hoe schat je het juiste bedrag in?
Je definitieve belasting is nog niet bekend tijdens het lopende jaar. Vertrek vanuit de resultaten van het vorige jaar als referentiebasis en pas die aan op basis van de verwachte evolutie van je inkomsten.
Je accountant kan je helpen om begin van het jaar een raming op te stellen en die vóór de laatste vervaldatum in december bij te sturen als je werkelijke inkomsten afwijken van de prognoses. Als je te veel hebt betaald, wordt het overschot het volgende jaar terugbetaald bij de inkohiering.
Tips
Heb je onvoldoende liquiditeiten om begin van het jaar een groot bedrag te storten? Sommige banken bieden specifieke kredieten aan om je voorafbetalingen voor te financieren. De rente op dit type financiering is volledig aftrekbaar als beroepskost. Informeer je bij je bank.
Een grondige planning van je voorafbetalingen laat je toe onaangename verrassingen op het einde van het boekjaar te vermijden. Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij begeleiden je bij de berekening en opvolging van je VA. 💬
