Als zelfstandig consultant actief in de IT, zoek je ongetwijfeld manieren om je verloning te optimaliseren. Auteursrechten IT nemen opnieuw een prominente plaats in als fiscaal instrument, en dit vanaf 1 januari 2026. Dit stelsel vereist een werkelijk originele creatie en een economisch verantwoord percentage. Dit artikel gaat ervan uit dat je via een vennootschap werkt, de meest voorkomende structuur voor dit soort opdrachten. Het beschrijft de voorwaarden waaraan je moet voldoen, de gebruikelijke percentages en de documenten die je moet bewaren.

Samenvatting
  • Computerprogramma’s vallen opnieuw onder het stelsel van auteursrechten vanaf 1 januari 2026;
  • Alleen originele creaties (software, architecturen, algoritmen) openen dit recht, niet de klassieke dienstverlening;
  • Het toegekende percentage moet de werkelijke waarde van de creatie weerspiegelen, doorgaans tussen 5 en 30 % van de brutovergoeding;
  • Er geldt een geïndexeerd jaarlijks plafond van 77.220 €, waarboven inkomsten hun voordelige kwalificatie verliezen;
  • Een grondige documentatie blijft onmisbaar bij een controle door de fiscale administratie.

 

De terugkeer van IT-auteursrechten in het Belgische fiscale landschap

Sinds 2023 waren computerprogramma’s uitgesloten van het fiscale stelsel van auteursrechten. Deze hervorming werd breed bekritiseerd door de digitale sector. Die uitsluiting creëerde een moeilijk te rechtvaardigen verschil in behandeling. Andere creatieve digitale beroepen, zoals webdesigners, bleven wél in aanmerking komen.

De hervorming van de personenbelasting die in 2026 werd gestemd, corrigeert deze situatie. Inkomsten uitbetaald vanaf 1 januari 2026 kunnen opnieuw als auteursrechten worden gekwalificeerd, onder strikte voorwaarden. Ze worden dan belast als roerende inkomsten. De roerende voorheffing bedraagt 15 %, zonder sociale bijdragen op dit deel van de vergoeding.

Belangrijk
Een programmawet van 30 mei 2026 heeft de forfaitaire kostenaftrek op auteursrechten afgeschaft, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026. Alleen houders van een attest van de Kunstwerkcommissie behouden dit forfait. Voor de anderen, waaronder IT-consultants, stijgt de effectieve belasting dus van 7,5 % naar 15 % van het brutobedrag.

 

Alleen originele creaties geven recht op IT-auteursrechten

IT-ontwikkeling geeft niet automatisch toegang tot auteursrechten IT. Alleen werkelijk originele werken komen in aanmerking. Ze moeten beschermd zijn door het Wetboek van Economisch Recht en overgedragen worden aan een derde.

Verschillende activiteiten komen doorgaans in aanmerking:

  • het ontwerp van originele software of herbruikbare modules;
  • de ontwikkeling van innovatieve softwarearchitecturen;
  • het creëren van algoritmen of dataverwerking modellen;
  • het ontwerp van originele gebruikersinterfaces;
  • het schrijven van technische documentatie met een werkelijk creatieve inhoud.

Omgekeerd vallen bepaalde opdrachten onder klassieke dienstverlening en rechtvaardigen ze geen vergoeding als IT-auteursrechten:

  • standaard correctief of evolutief onderhoud;
  • gebruikersondersteuning en technische assistentie;
  • configuratie van bestaande tools;
  • projectbeheer of teamcoördinatie;
  • functionele tests en acceptatiebeoordeling.

Dit onderscheid bepaalt de verdere aanpak. Zonder identificeerbare originele creatie kan geen enkel deel van de vergoeding legitiem worden omgezet naar IT-auteursrechten.

 

De overeenkomst tot overdracht van auteursrechten is onmisbaar

De bescherming van je creaties ontstaat automatisch, maar de overdracht van je vermogensrechten moet schriftelijk worden vastgelegd om het fiscale voordeel te rechtvaardigen.

Deze overeenkomst wordt gesloten tussen jou als auteur en je vennootschap. Ze moet onder meer het volgende vermelden:

  • de vergoeding voor de auteursrechten, duidelijk onderscheiden van de vergoeding voor de prestaties;
  • de overgedragen rechten en de exploitatiewijzen, zoals reproductie of mededeling aan het publiek;
  • de duur van de overdracht en de geografische reikwijdte ervan.

Een aparte overeenkomst met je eindklant is niet vereist. Op de factuur aan de klant volstaat het om het aandeel van de IT-auteursrechten duidelijk te vermelden.

 

Het percentage IT-auteursrechten hangt af van het creatieve werk

Een veelgemaakte fout is hetzelfde percentage toepassen op alle opdrachten, ongeacht de werkelijke inhoud. De fiscale administratie verwacht echter een concrete economische rechtvaardiging, specifiek voor elke situatie. Hieronder vind je een tabel met de gebruikelijk gehanteerde percentages naargelang de aard van de opdracht:

Aard van de opdrachtDoorgaans aanvaард aandeel auteursrechten (% van de beloning van de bestuurder)
Ontwikkeling van eigen softwareproduct (SaaS, platform)20 tot 30 %
Gemengde ontwikkeling (creatie en onderhoud)10 tot 20 %
Overwegend technische of gestandaardiseerde ontwikkeling5 tot 10 %
Support, exploitatie, projectbeheerdicht bij 0 %

Deze bandbreedtes vormen geen officieel tarief, maar zijn enkel de percentages die doorgaans worden gehanteerd. Daarnaast geldt een wettelijke beperking: het aandeel auteursrechten mag niet meer bedragen dan 30 % van de totale vergoeding die de vennootschap aan haar bestuurder uitbetaalt. Het meerdere wordt geherkwalificeerd als klassiek beroepsinkomen. Bovendien geldt een absoluut geïndexeerd plafond van 77.220 € per jaar.

 

Het percentage geldt op de vergoeding van de bestuurder, niet op de omzet

Dit percentage is niet van toepassing op de omzet die aan de klant wordt gefactureerd. Het is van toepassing op de vergoeding die de vennootschap aan haar bestuurder uitbetaalt, inclusief voordelen van alle aard. Deze twee bedragen vallen niet noodzakelijk samen. Een vennootschap kan haar klanten ruim factureren en toch slechts een deel van die omzet aan haar bestuurder uitkeren. De rest dekt kosten of vloeit later naar dividenden.

Voorbeelden

Een vennootschap factureert 10.000 € per maand aan haar klant en betaalt een brutovergoeding van 2.000 € aan haar bestuurder, inclusief voordelen van alle aard.

Hypothese 1: opdracht met technisch profiel
De creativiteit is beperkt voor deze opdracht, we hanteren dus 5 % auteursrechten. De vennootschap voegt 105 € auteursrechten toe, waardoor de totale vergoeding (inclusief auteursrechten) op 2.105 € komt.

Hypothese 2: creatievere opdracht
De consultant ontwikkelt een nieuw platform, waarbij hij veel vrijheid heeft in het ontwerp. We hanteren dan 25 % auteursrechten. De vennootschap voegt 667 € auteursrechten toe, waardoor de totale vergoeding op 2.667 € komt.

Hypothese 3: mix van ontwikkeling en onderhoud
Dezelfde consultant heeft het nieuwe platform afgewerkt. Hij doet nu voornamelijk onderhoud, maar blijft ook nieuwe functionaliteiten ontwikkelen. Het percentage daalt dan naar 15 %. De vennootschap betaalt hem 353 € auteursrechten, waardoor de totale vergoeding op 2.353 € komt.

In alle gevallen wordt de wettelijke grens van 30 % gerespecteerd, en de 8.000 € die de vennootschap behoudt, telt nooit mee in deze berekening.

 

Elk dossier moet dus gebaseerd zijn op een analyse die specifiek is aan de opdracht. Een percentage dat uit gewoonte wordt toegepast, of dat gebaseerd is op de omzet van de vennootschap, volstaat niet.

Goed om te weten
Om risico’s te beperken, kies je best voor de lage kant van de hierboven vermelde percentages. Als jouw situatie de hoge kant of meer rechtvaardigt, is de ondersteuning van een gespecialiseerde fiscalist sterk aan te raden. Die volgt de rechtspraak op de voet en kan je dossier verdedigen bij een controle.

 

Hoe werkt de toekenning van IT-auteursrechten in de praktijk?

In de praktijk factureert je vennootschap de klant voor de volledige opdracht, diensten en creaties samen. Een deel van deze factuur wordt vervolgens afgesplitst en gekwalificeerd als auteursrechten, op basis van het werkelijk geleverde creatieve werk. De rest blijft een klassieke dienstprestatie, onderworpen aan het gebruikelijke fiscale en sociale regime.

Goed om te weten
De overdracht van auteursrechten geniet normaal gezien een verlaagd btw-tarief van 6 %. Computerprogramma’s zijn hier echter van uitgesloten: de facturatie van IT-auteursrechten blijft dus onderworpen aan het normale tarief van 21 %, net als de rest van de prestatie.

Je vennootschap betaalt dit bedrag vervolgens aan haar bestuurder, auteur van de creaties, als een afzonderlijke royalty naast het loon. Ze houdt de roerende voorheffing van 15 % in aan de bron en stort die door aan de fiscale administratie. Jij ontvangt het nettosaldo, dat in principe bevrijdend is voor de personenbelasting, zolang de wettelijke plafonds worden gerespecteerd.

Voorbeeld
Neem het voorbeeld van de vennootschap die 10.000 € per maand factureert, met 353 € extra als auteursrechten voor een opdracht die 15 % rechtvaardigt. Op die 353 € houdt de vennootschap de roerende voorheffing van 15 % in, of 53 €, die zij doorstort aan de fiscale administratie. De bestuurder ontvangt dus 300 € netto op dit deel, bovenop zijn klassieke vergoeding van 2.000 €.

 

Documentatie beschermt je dossier IT-auteursrechten

De beste bescherming bij een controle schuilt niet alleen in de ondertekende overeenkomst met je vennootschap. Ze schuilt vooral in je vermogen om het bestaan van originele werken aan te tonen.

Bewaar onder meer:

  • nauwkeurige beschrijvingen van de gerealiseerde creaties;
  • de versiegeschiedenis of code-commits;
  • de deliverables die effectief aan de klant zijn overgemaakt;
  • urenstaten die creatieve activiteiten onderscheiden van technische prestaties of ondersteuning.
Tip
Werk je urenstaten bij naarmate de opdracht vordert, niet op het einde van de maand. Zo vermijd je schattingen die je dossier verzwakken bij een controle.

 

Aandachtspunten en opvolging in de tijd

Het ontbreken van sociale bijdragen op auteursrechten is een voordeel van het stelsel, maar heeft ook een keerzijde: deze inkomsten genereren geen pensioenrechten. Zorg dus voor een voldoende klassieke vergoeding, temeer omdat de wettelijke grens van 30 % dit sowieso vereist.

Bovendien evolueren je opdrachten in de loop van de tijd. Een ontwikkelaar kan bijvoorbeeld een jaar lang aan de creatie van een nieuw product werken. Het jaar daarna schakelt hij misschien over naar voornamelijk technische opdrachten. Het gehanteerde percentage moet dus regelmatig worden herzien, bij voorkeur bij elke significante wijziging van opdracht.

 

Overweeg je IT-auteursrechten op te nemen in je verloning als consultant? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij analyseren je situatie samen met jou 💬