In de aangifte personenbelasting heeft elk type inkomen zijn plaats in een specifiek vak. Vak 4 (of vak IV) omvat de beroepsinkomsten uit een activiteit als werknemer, alsook de vervangingsinkomsten. Hieronder lees je hoe je dit vak correct invult, rubriek per rubriek.

Samenvatting
  • Vak 4 beroepsinkomsten is bestemd voor werknemers, bijverdienende zelfstandigen en ontvangers van vervangingsinkomsten;
  • Het maakt deel uit van deel 1 van de aangifte en is grotendeels vooraf ingevuld via fiscale fiche 281.10;
  • Zelfstandigen in hoofdberoep geven hun beroepsinkomsten aan in deel 2 (vakken XVI, XVII of XVIII naargelang hun statuut);
  • Beroepskosten zijn aftrekbaar, ofwel via het wettelijk forfait, ofwel op basis van bewezen werkelijke kosten;
  • Bepaalde gegevens vereisen een handmatige controle, omdat ze niet automatisch vooraf worden ingevuld.

 

Wie moet vak 4 van de aangifte PB invullen?

Vak 4 beroepsinkomsten is in de eerste plaats bestemd voor belastingplichtigen die inkomsten ontvangen als werknemer of vervangingsinkomsten. Het geldt ook voor zelfstandigen die daarnaast een activiteit als werknemer uitoefenen, of die werkloosheidsuitkeringen of ziekte-uitkeringen hebben ontvangen.

Concreet omvat vak IV:

  • wedden en lonen (rubriek A);
  • werkloosheidsuitkeringen (rubriek B);
  • wettelijke uitkeringen bij ziekte en invaliditeit (rubriek C);
  • vervangingsinkomsten, zoals een vergoeding bij beroepsziekte (rubriek D);
  • werkloosheidsuitkeringen met bedrijfstoeslag, vroeger brugpensioen (rubriek E).
Goed om te weten
Ben je zelfstandige in hoofdberoep (vrij beroep, handelaar, freelancer), dan komen je beroepsinkomsten niet in vak IV terecht. Die horen thuis in deel 2 van de aangifte. Meer bepaald: vak XVI voor bedrijfsleiders, vak XVII voor handelswinsten, vak XVIII voor winsten uit vrije beroepen.

 

Wat staat er op fiche 281.10?

Om vak 4 beroepsinkomsten in te vullen, bezorgt je werkgever je elk jaar een fiscale fiche 281.10. Deze fiche bevat alle aan te geven gegevens, met de bijbehorende codes.

Ze omvat onder meer:

  • het brutobedrag van je jaarloon, na inhouding van sociale bijdragen;
  • de ingehouden bedrijfsvoorheffing aan de bron;
  • de terugbetaalde verplaatsingskosten;
  • de bijzondere sociale zekerheidsbijdrage;
  • de voordelen van alle aard (bedrijfswagen, maaltijdcheques, enz.).

Op Tax-on-web worden de meeste van deze gegevens automatisch vooraf ingevuld. Je werkgever stuurt ze rechtstreeks door naar de fiscale administratie. Controleer toch of de bedragen overeenstemmen met je fiche.

Voorbeeld

Thomas werkt als werknemer bij een Brusselse kmo. In maart ontvangt hij zijn fiche 281.10. Op Tax-on-web stelt hij vast dat zijn brutoloon (code 1250) en de bedrijfsvoorheffing (code 1286) al zijn ingevuld. Een uitzonderlijke premie die in december werd uitbetaald, staat echter niet vermeld. Hij controleert dit op zijn fiche en voegt het bedrag handmatig toe in rubriek A van vak IV.

 

Goed om te weten

Als je een bedrag invult bij code 1250, moet je verplicht ook code 1286 invullen. Tax-on-web blokkeert de indiening van de aangifte als dit veld leeg blijft. Heb je uitsluitend buitenlandse inkomsten ontvangen en werd er geen Belgische bedrijfsvoorheffing ingehouden aan de bron, vul dan 0 in bij code 1286.

Beroepskosten: forfait of werkelijke kosten?

In vak 4 beroepsinkomsten kun je je beroepskosten op twee manieren aftrekken. Deze keuze maak je elk jaar opnieuw en heeft een rechtstreekse invloed op je belastbare grondslag.

 

Het wettelijk forfait

Standaard past de administratie een wettelijk forfait toe van 30% van het belastbaar brutoloon, begrensd tot 5.930 € voor aanslagjaar 2026 (inkomsten 2025). Je hoeft niets te verantwoorden en niets in te vullen in je aangifte: het bedrag wordt automatisch berekend en afgetrokken.

 

Bewezen werkelijke kosten

Als je werkelijke kosten hoger liggen dan het forfait, kan het voordeliger zijn om ze aan te geven. In dat geval moet je ze kunnen staven met bewijsstukken. De meest voorkomende aftrekbare kosten zijn:

  • verplaatsingskosten woning-werkplaats. Er bestaat een forfait: 0,15 € / km voor verplaatsingen met de auto, en 0,36 € / km voor verplaatsingen met de fiets (0,37 € / km vanaf inkomsten 2026);
  • thuiskantoorkosten, als je een afzonderlijke werkruimte hebt;
  • specifieke beroepskleding;
  • opleidingen die rechtstreeks verband houden met je activiteit.
Tip
Kies voor werkelijke kosten alleen als je alle bewijsstukken hebt bewaard. Bij een fiscale controle kan de administratie het bewijs van elke kostenpost opvragen. Zonder documenten kan de aftrek worden geweigerd.

 

Vervangingsinkomsten: waar geef je ze aan?

Vervangingsinkomsten maken ook deel uit van vak 4 “beroepsinkomsten”. Ze vervangen tijdelijk een arbeidsinkomen en zijn belastbaar in de personenbelasting, zij het vaak aan verlaagde tarieven.

Onder de in vak IV aan te geven vervangingsinkomsten vallen:

  • ziekte- en invaliditeitsuitkeringen (rubriek C);
  • werkloosheidsuitkeringen (rubriek B);
  • de overbruggingsuitkering voor zelfstandigen (code 1271);
  • aanvullende vergoedingen betaald door een vroegere werkgever.

Deze bedragen staan doorgaans op fiscale fiches die worden bezorgd door je ziekenfonds, je vakbond of je sociaal verzekeringsfonds. Ze zijn dan ook vooraf ingevuld op Tax-on-web.

Voorbeeld

Sophie, bijverdienend zelfstandige verpleegkundige, raakt drie maanden arbeidsongeschikt. Haar ziekenfonds betaalt haar wettelijke ziekte- en invaliditeitsuitkeringen. Begin het volgende jaar ontvangt ze een fiscale fiche van haar ziekenfonds. Ze neemt dit bedrag over in rubriek C van vak IV van haar aangifte deel 1.

 

Bijverdienende zelfstandigen: let op het dubbele vak

Bijverdienende zelfstandigen bevinden zich in een bijzondere situatie. Zij vullen zowel deel 1 als deel 2 van hun aangifte personenbelasting in.

In deel 1 bevat vak 4 hun inkomsten als werknemer (of andere vervangingsinkomsten). In deel 2 geven ze hun inkomsten uit hun zelfstandige activiteit aan. Beide soorten inkomsten worden vervolgens samengevoegd om de totale belasting te berekenen.

Type inkomenVakDeel
Loon als werknemerVak IV (rubriek A)Deel 1
WerkloosheidsuitkeringenVak IV (rubriek B)Deel 1
Ziekte-uitkeringenVak IV (rubriek C)Deel 1
Inkomsten uit zelfstandige activiteitVakken XVI, XVII of XVIIIDeel 2

Deze globalisatie kan de toepasselijke belastingschijf verhogen. Het is dan ook zinvol om de bijkomende belasting die de nevenactiviteit genereert op voorhand in te schatten, onder meer via voorafbetalingen.

 

Beroepsinkomsten uit het buitenland: aangifteplicht

Als Belgisch rijksinwoner moet je al je wereldwijde inkomsten aangeven, inclusief inkomsten uit het buitenland. Deze regel geldt zelfs als die inkomsten al belast zijn in een ander land. De FOD Financiën stelt de toepassing MOTIV ter beschikking om je te helpen bepalen hoe je je inkomsten aangeeft per betrokken land.

 

Landen met een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting

België heeft verdragen ter voorkoming van dubbele belasting (DBV) gesloten met tal van landen, waaronder Frankrijk, Nederland, Luxemburg en Duitsland. In dat geval zijn je buitenlandse beroepsinkomsten in principe vrijgesteld van belasting in België. Ze moeten echter toch worden aangegeven, omdat ze het belastingtarief beïnvloeden dat op je overige Belgische inkomsten wordt toegepast. Dit noemt men het progressievoorbehoud.

Concreet worden deze inkomsten belast aan een hoger fictief tarief, wat de belasting op je Belgische inkomsten verhoogt. Het effect is dus allesbehalve neutraal.

 

Landen zonder verdrag ter voorkoming van dubbele belasting

Als je inkomen afkomstig is uit een land waarmee België geen verdrag heeft gesloten, is het belastbaar in België. Je hebt echter recht op een belastingvermindering van 50% op het gedeelte dat al in het buitenland werd belast.

 

Hoe geef je ze aan in vak IV?

Buitenlandse beroepsinkomsten geef je aan in rubriek O van vak IV. De procedure hangt af van de situatie:

  • Vrijgestelde inkomsten met progressievoorbehoud (landen met DBV): vermeld het bedrag bij de gebruikelijke code (bijvoorbeeld 1250 voor lonen) en geef het ook aan in rubriek O, punt 2, met vermelding van het land en de gebruikte code;
  • Inkomsten die recht geven op een belastingvermindering van de helft (landen zonder DBV): vermeld ze eveneens in rubriek O, punt 2.

⚠️ Belangrijk: deze gegevens worden nooit vooraf ingevuld op Tax-on-web. Je moet ze handmatig toevoegen, met de buitenlandse fiscale fiches als staving.

Goed om te weten
Het progressievoorbehoud kan een concreet effect hebben op je definitieve belasting, ook al zijn je buitenlandse inkomsten vrijgesteld. Een voorafgaande berekening met je boekhouder helpt onaangename verrassingen bij ontvangst van het aanslagbiljet te vermijden.

 

Vak 4 beroepsinkomsten correct invullen betekent aangiftefouten vermijden en je fiscale situatie veiligstellen. Onze experts staan voor je klaar om samen de codes te overlopen die op jou van toepassing zijn en je aangifte te optimaliseren.

Maak een gratis afspraak met onze experts, ze helpen je graag verder 💬