Belastingen
- Wat is een progressieve belasting met schijven?
- Het PB-tarief 2026: de vier belastingschijven
- Hoe bereken je de belasting per schijf?
- De belastingvrije som: een automatisch vrijgesteld gedeelte
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenBelastingschijven PB 2026 in België
Als zelfstandige is het belangrijk om de belastingschijven van de personenbelasting te kennen, zodat je je belastingdruk kunt inschatten en onaangename verrassingen vermijdt. De personenbelasting werkt op basis van een progressief stelsel: hoe hoger je inkomen, hoe hoger het toegepaste tarief, schijf per schijf. Dit artikel legt de belastingschijven in België voor 2026 uit, evenals de belastingvrije som die je belasting automatisch verlaagt.
- De PB bestaat uit vier belastingschijven, van 25 % tot 50 %;
- Elke schijf is alleen van toepassing op het inkomensgedeelte dat erin valt, niet op het volledige inkomen;
- Een belastingvrije som verlaagt automatisch de belasting van elke belastingplichtige;
- Deze som stijgt naargelang het aantal kinderen of personen ten laste;
- De schijven worden jaarlijks geïndexeerd: de drempels voor 2026 (inkomsten 2025) verschillen van die voor 2027 (inkomsten 2026).
Wat is een progressieve belasting met schijven?
De personenbelasting wordt niet tegen een vast tarief op al je inkomsten berekend. Ze werkt met cumulatieve schijven: elk inkomensgedeelte wordt belast tegen het tarief van de bijbehorende schijf, en enkel dat tarief.
Concreet betekenen dat als je in de schijf van 50 % valt, niet al je inkomsten aan 50 % worden belast. Alleen het gedeelte dat boven de drempel van die schijf uitkomt, valt daaronder. De lagere gedeelten blijven belast tegen hun eigen tarief.
Goed om te weten
Het marginaal tarief is het tarief dat van toepassing is op de laatste bereikte schijf. Het gemiddeld tarief is de verhouding tussen de totaal berekende belasting en al je belastbare inkomsten. Deze twee begrippen worden vaak door elkaar gehaald, maar ze geven een heel verschillend beeld van je werkelijke fiscale situatie.
Het PB-tarief 2026: de vier belastingschijven
De onderstaande tabel geeft de schijven weer die van toepassing zijn voor de twee komende aanslagjaren. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.
| Schijven | Belastingtarief | Inkomsten 2025 (AJ 2026) | Inkomsten 2026 (AJ 2027) |
|---|---|---|---|
| Schijf 1 | 25% | 0 € - 16 320 € | 0 tot 16 720 € |
| Schijf 2 | 40% | 16 320 € - 28 800 € | 16 720 - 29 510 € |
| Schijf 3 | 45% | 28 800 € - 49 840 € | 29 510 - 51 070 € |
| Schijf 4 | 50% | > 49 840 € | > 51 070 € |
Deze drempels gelden voor Belgische rijksinwoners. Niet-inwoners vallen onder hetzelfde federale tarief, maar enkel op hun inkomsten uit Belgische bron.
Hoe bereken je de belasting per schijf?
De berekening verloopt door je belastbaar inkomen op te splitsen in de nodige schijven. Vervolgens pas je het tarief toe dat bij elk gedeelte hoort en tel je de resultaten op.
Voorbeeld
Thomas is zelfstandig consultant. Voor aanslagjaar 2026 (inkomsten 2025) bedraagt zijn netto belastbaar inkomen 42 000 €.
Zo wordt zijn brutobelasting berekend:
| Schijf | Betrokken inkomen | Berekening | Belasting |
|---|---|---|---|
| 25 % | 16 320 € | 16 320 × 25 % | 4 080 € |
| 40 % | 12 480 € (van 16 320 € tot 28 800 €) | 12 480 × 40 % | 4 992 € |
| 45 % | 13 200 € (van 28 800 € tot 42 000 €) | 13 200 × 45 % | 5 940 € |
| 50 % | 0 € | / | 0 € |
| Bruto totaal | 15 012 € |
Zijn gemiddeld brutotarief bedraagt ongeveer 35,7 %. Zijn marginaal tarief is echter 45 %, omdat de laatste bereikte schijf die van 45 % is.
Voor de definitieve belasting moet de belastingvrije som nog worden afgetrokken en, indien van toepassing, belastingverminderingen. Deze stappen worden uitgelegd in ons artikel over de berekening van de PB.
De belastingvrije som: een automatisch vrijgesteld gedeelte
Elke belastingplichtige die onderworpen is aan de personenbelasting heeft recht op een belastingvrije som. Dat is een deel van het inkomen waarop geen belasting wordt geheven. Ze verlaagt de brutobelasting die op basis van de schijven is berekend.
Het basisbedrag is als volgt:
- 10 910 € voor inkomsten 2025 (aanslagjaar 2026);
- 11 180 € voor inkomsten 2026 (aanslagjaar 2027).
Technisch gezien werkt de belastingvrije som niet als een aftrek op het belastbaar inkomen. Ze vertaalt zich in een belastingvermindering berekend tegen het tarief van de eerste schijf (25 %). Voor inkomsten 2025 levert dit een besparing op van 2 727,50 € op de brutobelasting (25 % × 10 910 €).
Wist je dat?
Als je belastbaar inkomen lager is dan de belastingvrije som, ben je geen federale belasting verschuldigd. Dat is bijvoorbeeld het geval voor studentenjobbers, wiens jaarinkomen deze drempel zelden overschrijdt. Dit doet zich ook voor in het eerste activiteitsjaar, dat vaak onvolledig is, of in een jaar met lage inkomsten.
Stijgt de belastingvrije som met kinderen ten laste?
Ja. Kinderen ten laste verhogen de basis belastingvrije som. Hoe meer kinderen, hoe groter de verhoging. Je definitieve belasting daalt dus evenredig.
| Kinderen ten laste | Verhoging 2026 (inkomsten 2025) |
|---|---|
| 1 kind | 1 980 € |
| 2 kinderen | 5 110 € |
| 3 kinderen | 11 440 € |
| 4 kinderen | 18 510 € |
| 5 kinderen en meer | 18 510 € + 7 070 € per bijkomend kind |
Een kind met een erkende handicap telt dubbel in deze berekening.
Ook andere personen kunnen als persoon ten laste worden beschouwd, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Zo geeft een ascendant (ouder, grootouder), broer of zus van 65 jaar of ouder die in een situatie van afhankelijkheid leeft, recht op een verhoging van 5 950 € (inkomsten 2025). Voor andere personen ten laste die bij je inwonen, bedraagt de verhoging 1 980 €.
Voorbeeld
Caroline is zelfstandig architect. Voor aanslagjaar 2026 (inkomsten 2025) bedraagt haar netto belastbaar inkomen 50 000 €. Ze heeft twee kinderen ten laste.
Haar totale belastingvrije som bedraagt 16 020 € (10 910 € + 5 110 €).
De bijbehorende belastingvermindering is 4 005 € (25 % × 16 020 €), tegenover 2 727,50 € zonder kinderen ten laste. Dankzij haar gezinssituatie bespaart ze dus 1 277,50 € extra belasting.
Marginaal tarief en gemiddeld tarief: waarom het onderscheid belangrijk is
Veel zelfstandigen overschatten hun belasting omdat ze redeneren vanuit het marginaal tarief. Maar je effectief gemiddeld tarief is altijd lager dan je marginaal tarief, soms aanzienlijk.
Neem een inkomen van 55 000 €. Het marginaal tarief is 50 %. Maar alleen het gedeelte boven 49 840 € (dus 5 160 €) draagt dit tarief. De onderliggende 49 840 € worden belast aan 25 %, 40 % en 45 %. Het gemiddeld brutotarief schommelt daardoor rond de 38 %, ruim onder het marginaal tarief.
Dit onderscheid helpt je om de fiscale impact van een inkomensverhoging of een extra investering correct in te schatten.
Belangrijk
Je inkomen verhogen boven de drempel van een nieuwe schijf is nooit nadelig: je betaalt weliswaar meer belasting op dat extra gedeelte, maar het netto-inkomen na belasting blijft altijd positief. De progressieve PB brengt geen enkel “fiscaal sprong” op globaal niveau mee.
De gemeentelijke opcentiemen: een vaak vergeten parameter
De op basis van de schijven berekende belasting is echter nog niet je definitieve belasting. De gemeentelijke opcentiemen worden als percentage van de basisbelasting toegevoegd. Het tarief varieert naargelang je woongemeente, van 0 % tot meer dan 9 %.
Bijvoorbeeld: bij een basisbelasting van 12 000 € en een gemeentelijk tarief van 7 % bedragen de opcentiemen 840 €. Dit element beïnvloedt soms de keuze van woonplaats voor zelfstandigen met hoge inkomsten.
Om je totale belastingdruk te ramen, biedt de tool Tax-Calc van de FOD Financiën een anonieme simulatie waarbij je gemeente en persoonlijke situatie in rekening worden gebracht.
Wil je je fiscale planning verfijnen of weten hoe je je belastbaar inkomen kunt optimaliseren? Maak een (gratis) afspraak met onze experten, zij analyseren jouw concrete situatie. 💬
