Boekhouding
| Vennootschap
- Wat is de boekhoudkundige balans?
- Actief en passief: het evenwichtsbeginsel
- Het actief: de aanwendingen van je onderneming
- Het passief: de middelen van je onderneming
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenJaarrekeningen: inzicht in en analyse van uw balans
Wanneer je een vennootschap beheert in België, sluit je het boekjaar af met het opstellen van de jaarrekeningen. De balans is het eerste onderdeel daarvan. Ze geeft een nauwkeurige momentopname van je financiële situatie op een bepaalde datum. Dit artikel leidt je door de structuur van de boekhoudkundige balans, de belangrijkste onderdelen en de financiële kerncijfers die je in de gaten moet houden.
- De balans is een momentopname van je financiële situatie op de afsluitingsdatum;
- Ze bestaat uit twee delen: het actief (je aanwendingen) en het passief (je middelen);
- Het totaal van het actief is altijd gelijk aan het totaal van het passief: dit is het evenwichtsbeginsel;
- Verschillende financiële kernindicatoren worden berekend op basis van de balans;
- De balans maakt deel uit van de jaarrekeningen die je elk jaar moet neerleggen.
Wat is de boekhoudkundige balans?
De balans is het eerste document van de jaarrekeningen. Ze geeft op een welbepaalde datum weer wat je onderneming bezit en hoe ze haar vermogen financiert.
Dankzij de balans kun je de financiële gezondheid van je vennootschap beoordelen. Banken, investeerders en leveranciers raadplegen ze ook om je financiële soliditeit te analyseren.
Goed om te weten
De balans wordt afgesloten op de sluitingsdatum van je boekjaar. Voor de meeste vennootschappen is dat 31 december. Maar andere afsluitingsdata zijn mogelijk afhankelijk van je statuten.
Actief en passief: het evenwichtsbeginsel
De balans bestaat uit twee delen: het actief en het passief.
Het actief groepeert de aanwendingen, dat wil zeggen alles wat je onderneming bezit: haar goederen, rechten en liquiditeiten. Het passief geeft de middelen weer, met andere woorden waar het gebruikte geld vandaan komt (aandeelhouders, banken, leveranciers, enz.).
Een fundamenteel beginsel bepaalt de balans: totaal actief = totaal passief. Deze gelijkheid betekent dat elke geïnvesteerde euro in de onderneming een geïdentificeerde financieringsbron heeft.
Het actief: de aanwendingen van je onderneming
Het actief bestaat uit twee grote categorieën: de vaste activa en de vlottende activa.
De vaste activa
De vaste activa zijn de duurzame goederen van de onderneming. Je gebruikt ze gedurende meerdere jaren.
Er zijn drie subcategorieën:
- de immateriële vaste activa (octrooien, handelsfonds, software);
- de materiële vaste activa (gebouwen, voertuigen, materiaal);
- de financiële vaste activa (deelnemingen, betaalde borgtochten).
De vlottende activa
De vlottende activa zijn elementen op korte termijn. Ze vernieuwen zich in de normale bedrijfscyclus.
Daartoe behoren voorraden, klantvorderingen, geldbeleggingen en beschikbare middelen (je geld op de bank en in kas).
Voorbeeld
Een kinesitherapiepraktijk beschikt over een bedrijfsvoertuig (materieel vast actief), een software voor afspraakbeheer (immaterieel vast actief) en een banksaldo van 8.000 € (vlottend actief). Klanten zijn haar 2.000 € verschuldigd (vlottend actief).
Het passief: de middelen van je onderneming
Het passief geeft aan hoe je onderneming haar activa financiert. Het bestaat uit twee blokken: het eigen vermogen en de schulden.
Het eigen vermogen
Het eigen vermogen vertegenwoordigt het aandeel van de aandeelhouders in de financiering van de vennootschap. Het omvat onder meer:
- het kapitaal ingebracht bij de oprichting;
- de reserves opgebouwd over de jaren heen;
- het resultaat van het lopende boekjaar.
De schulden
De schulden omvatten alle financiële verplichtingen van de onderneming tegenover derden. Men maakt een onderscheid tussen schulden op lange termijn (bankleningen) en schulden op korte termijn (leveranciers, belastingen, te betalen btw).
Goed om te weten
Hoe hoger het eigen vermogen ten opzichte van het totaal van het passief, hoe financieel solider je onderneming is. Een passief dat hoofdzakelijk uit schulden op korte termijn bestaat, kan wijzen op kwetsbaarheid van de liquiditeitspositie.
Voorbeeld van een vereenvoudigde balans
| Actief | Bedrag | Passief | Bedrag |
|---|---|---|---|
| Vaste activa | 175 000 | Eigen vermogen | 122 000 |
| Vlottende activa | 37 500 | Schulden | 90 500 |
| Totaal actief | 212 500 | Totaal passief | 212 500 |
Welke indicatoren haal je uit de boekhoudkundige balans?
De balans dient niet alleen om het jaar af te sluiten. Ze laat ook toe om financiële kerncijfers te berekenen die essentieel zijn voor je bedrijfsbeheer.
De solvabiliteit: is je onderneming financieel solide?
De solvabiliteit meet de capaciteit van je vennootschap om haar schulden terug te betalen bij een stopzetting van de activiteiten. Ze wordt berekend door het eigen vermogen te vergelijken met het totaal van het passief.
Een hoge solvabiliteit stelt je bankiers en partners gerust. Ze verbetert ook je toegang tot financiering.
Het netto-actief: een drempel om goed in het oog te houden
Het netto-actief is het verschil tussen het totaal van de activa en het totaal van de schulden. Het weerspiegelt de netto-waarde van je onderneming.
Deze indicator is bijzonder belangrijk om te analyseren vóór elke dividenduitkering. De Belgische wet verplicht bv’s immers om ervoor te zorgen dat het netto-actief na uitkering niet negatief wordt.
⚠️ Belangrijk
Als het netto-actief van je bv negatief wordt of dreigt te worden, moet je een buitengewone algemene vergadering bijeenroepen. Je moet dan de ontbinding van de vennootschap bespreken of de te nemen herstelmaatregelen vastleggen.
De liquiditeit: je vermogen om schulden op korte termijn te voldoen
De liquiditeit meet of je over voldoende liquide middelen beschikt om je schulden op korte termijn terug te betalen.
Deze ratio moet je goed in de gaten houden. Immers, het niet terugbetalen van je schuldeisers is een risicofactor voor faillissement.
Samengevat: drie essentiële indicatoren op basis van de balans
| Indicator | Formule | Interpretatie |
|---|---|---|
| Solvabiliteit | Eigen vermogen / Totaal passiva | Hoe hoger de ratio, hoe beter |
| Liquiditeit | Vlottende activa / Kortlopende schulden | Een ratio > 1 wijst op een goede financiële gezondheid |
| Netto actief | Totaal activa – Totaal schulden | Moet positief blijven |
Balans en jaarrekeningen: wat is het verband?
De balans maakt integraal deel uit van de jaarrekeningen die je elk jaar moet neerleggen bij de Nationale Bank van België. Ze gaat vergezeld van de resultatenrekening en de toelichting.
Deze drie documenten vormen een cohereel geheel. De balans geeft de vermogenstoestand weer. De resultatenrekening legt uit hoe deze toestand is geëvolueerd. De toelichting verschaft de nodige verduidelijkingen voor een goed begrip van de cijfers.
💡 Tip
Een balans die het hele jaar door goed wordt bijgehouden, vereenvoudigt de boekhoudkundige afsluiting aanzienlijk. Een regelmatige boekhouding vermijdt fouten op het laatste moment.
Een goed begrip van je jaarrekeningen stelt je in staat betere beheerbeslissingen te nemen, moeilijkheden te anticiperen en efficiënter te communiceren met je bankier of accountant.
Wil je je balans analyseren met een professional? Maak een afspraak (gratis) met onze experts, zij helpen je jouw cijfers te lezen en er de juiste conclusies uit te trekken 💬
