Oprichting
- Je activiteit starten als natuurlijke persoon: de verschillende statuten
- Zelfstandige in hoofdberoep: je activiteit als enige bron van inkomsten
- Zelfstandige in bijberoep: loondienst en zelfstandige activiteit combineren
- Actieve gepensioneerde: blijven werken na de pensionering
BILLY, de nummer 1 alles-in-één oplossing voor zelfstandigen
Afspraak makenKeuze van het sociaal statuut als natuurlijke persoon: welk profiel past bij welk statuut?
Voordat je je activiteit opstart, moet je een fundamentele beslissing nemen in de eerste stappen van het oprichten van een onderneming: werken als natuurlijke persoon of via een vennootschap. Kies je voor een activiteit als natuurlijke persoon, dan moet je vervolgens een sociaal statuut kiezen. Er zijn vijf statuten, elk afgestemd op specifieke professionele en persoonlijke situaties. Door de kenmerken van elk statuut goed te begrijpen, maak je de beste keuze.
- Er zijn vijf sociale statuten als natuurlijke persoon: hoofdberoep, bijberoep, actieve gepensioneerde, student-zelfstandige en meewerkende echtgenoot;
- Elk statuut komt overeen met een specifiek profiel, met andere rechten en verplichtingen;
- Het statuut als hoofdberoep biedt de meest volledige sociale bescherming, maar ook de hoogste lasten;
- De statuten bijberoep, actieve gepensioneerde en student genieten onder voorwaarden van een verlicht regime;
- De meewerkende echtgenoot heeft twee opties, afhankelijk van leeftijd en gewenst beschermingsniveau.
Je activiteit starten als natuurlijke persoon: de verschillende statuten
Je hebt beslist om je professionele activiteit uit te oefenen als natuurlijke persoon, zonder een vennootschap op te richten. Je kunt dit doen onder verschillende statuten:
- zelfstandige in hoofdberoep
- zelfstandige in bijberoep
- actieve gepensioneerde
- student-zelfstandige
- meewerkende echtgenoot
Er is dus altijd een statuut dat bij jouw situatie past.
Zelfstandige in hoofdberoep: je activiteit als enige bron van inkomsten
De zelfstandige in hoofdberoep is iemand wiens zelfstandige activiteit de enige bron van beroepsinkomsten vormt. Dit is het referentiestatuut, het eerste waaraan men denkt bij het woord zelfstandige.
Het biedt de meest volledige sociale bescherming: gezondheidszorg, pensioen, arbeidsongeschiktheid, kinderbijslag en overbruggingsrecht. Als tegenprestatie zijn er minimale sociale bijdragen verschuldigd, ook als de inkomsten onvoldoende zijn.
Dit is het statuut dat je kiest wanneer je voltijds van start gaat, zonder andere parallelle beroepsactiviteit.
Zelfstandige in bijberoep: loondienst en zelfstandige activiteit combineren
Voor wie is dit statuut bedoeld?
Het statuut bijberoep richt zich tot personen die al een hoofdactiviteit als werknemer of ambtenaar uitoefenen, minstens halftijds. Hun sociale bescherming is al gegarandeerd via die hoofdactiviteit. De zelfstandige activiteit komt er als aanvulling bij, zonder die bestaande bescherming te vervangen.
Dit profiel past vooral bij werknemers die een activiteit uitproberen, freelancers die een vaste job als vangnet houden of consultants die hun klantenbestand geleidelijk uitbouwen.
Wat zijn de belangrijkste kenmerken?
De sociale bijdragen zijn lager, met name voor kleine inkomsten. Bij onvoldoende inkomsten zijn er geen bijdragen verschuldigd. Dit statuut genereert geen eigen nieuwe sociale rechten, omdat die al worden opgebouwd via de hoofdactiviteit.
Voorbeeld:
Sophie werkt voltijds als verpleegkundige in een kliniek. Daarnaast start ze een activiteit als trainer in de zorg. Omdat ze minstens halftijds in loondienst blijft, schrijft ze zich in als zelfstandige in bijberoep. Ze betaalt verminderde bijdragen op haar opleidingsinkomsten en behoudt haar sociale bescherming via haar werkgever.
⚠️ Belangrijk
De bijkomende inkomsten worden bij de beroepsinkomsten opgeteld voor de berekening van de personenbelasting. Het marginale tarief kan snel oplopen. Houd rekening met deze fiscale impact voordat je van start gaat.
Actieve gepensioneerde: blijven werken na de pensionering
De actieve gepensioneerde is een zelfstandige die een activiteit verderzet of hervat nadat de wettelijke pensioenleeftijd bereikt is. Hij of zij geniet van een verlaagd bijdragepercentage ten opzichte van het hoofdberoepstatuut, wat de last verlicht en tegelijk toelaat professioneel actief te blijven.
Dit statuut past bij mensen die na hun pensioen actief willen blijven, om financiële redenen, uit passie voor hun vak of om hun expertise over te dragen. Het laat toe sociale rechten verder op te bouwen.
Student-zelfstandige: een activiteit uitproberen tijdens de studies
De student-zelfstandige is een jongere die ingeschreven is in een erkende onderwijsinstelling en daarnaast een professionele activiteit uitoefent. Dit statuut stelt hem of haar in staat te starten zonder de lasten van een klassieke zelfstandige te dragen, dankzij een bijdrageregeling afgestemd op de situatie.
Zolang de inkomsten onder bepaalde drempels blijven, valt de student nog onder de mutualiteit van de ouders. Het is dus een uitstekende springplank om een idee uit te testen, een eerste portfolio op te bouwen of aanvullende inkomsten te genereren zonder het beschermende kader van de studies te verlaten.
Dit statuut past bij jongeren die een activiteit ontwikkelen terwijl ze hun studies verderzetten.
Tips
Het statuut van student-zelfstandige eindigt zodra de studies stoppen. Het is belangrijk om de overstap naar een ander statuut (hoofdberoep of bijberoep) tijdig voor te bereiden, vóór het einde van het academiejaar, om elke onderbreking in de sociale bescherming te vermijden.
Meewerkende echtgenoot: twee regelingen op basis van leeftijd en gewenste bescherming
Voor wie geldt dit?
De meewerkende echtgenoot is de gehuwde of wettelijk samenwonende partner van een zelfstandige, die hem of haar regelmatig bijstaat in de activiteit zonder gebonden te zijn door een arbeidscontract. Dit profiel valt ook onder de keuze van het sociaal statuut als natuurlijke persoon, met twee afzonderlijke regelingen.
Mini-statuut of maxi-statuut?
Het mini-statuut geldt voor partners geboren vóór 1 januari 1956. De bijdragen zijn zeer beperkt, maar de sociale bescherming ook. Dit regime is momenteel op weg om van nature uit te sterven.
Het maxi-statuut is van toepassing op partners geboren vanaf 1 januari 1956. Het biedt een volledige sociale bescherming, gelijkwaardig aan die van een zelfstandige in hoofdberoep. De bijdragen worden berekend op de fiscaal aan de meewerkende echtgenoot toegekende vergoeding.
Welk statuut past bij jouw profiel?
Ter samenvatting vind je hier een beknopt overzicht van de keuze van het sociaal statuut op basis van jouw situatie:
| Profiel | Geschikt statuut |
|---|---|
| Je start voltijds, zonder andere tewerkstelling | Hoofdberoep |
| Je bent minstens halftijds werknemer en start een nevenactiviteit | Bijberoep |
| Je hebt de wettelijke pensioenleeftijd bereikt en blijft werken | Actieve gepensioneerde |
| Je bent student en oefent een zelfstandige activiteit uit | Student-zelfstandige |
| Je helpt je zelfstandige partner zonder arbeidsovereenkomst | Meewerkende echtgenoot |
Conclusie
De juiste keuze van het sociaal statuut hangt in de eerste plaats af van jouw persoonlijke situatie en professionele ambities. Elk statuut heeft zijn voordelen en specifieke kenmerken die het de moeite waard zijn om in detail te bekijken voordat je een beslissing neemt.
Heb je een vraag over jouw specifieke situatie? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij helpen je het meest geschikte statuut voor jouw project te kiezen 💬
