Wil je een onderneming starten? Dan is het opstellen van je businessplan een van de eerste stappen die je moet zetten. Daarin beschrijf je je activiteit, je noden en de manier waarop je die wilt financieren. Het businessplan bevat een financieel luik: het financieel plan. Dat plan is een schatting van je uitgaven en inkomsten voor de komende jaren. Het gaat er in feite om je activiteit in cijfers te vatten, zodat je kunt controleren of je project financieel haalbaar is. In je financieel plan neem je onder meer een prognosebalans op, een momentopname van de financiële gezondheid van je onderneming.

Samenvatting
  • Balans: momentopname van de financiële situatie van je onderneming op een bepaald moment
  • Opgesplitst in twee delen: de activa en de passiva
  • Activa: de bezittingen (voertuig, voorraden, vorderingen, …)
  • Passiva: de financieringsbronnen (inbreng van aandeelhouders, leveranciersschulden, …)
  • Prognosebalans = schatting van een toekomstige balans, opgenomen in het financieel plan dat bij de notaris wordt neergelegd bij de oprichting van je vennootschap

 

De balans: een overzicht van je bezittingen en schulden

De balans van je onderneming is een momentopname van haar financiële situatie op een bepaald moment. Concreet toont die foto wat de onderneming bezit en haar schulden.

De balans is opgesplitst in twee delen: de activa en de passiva.

ActivaPassiva
BezittingenFinancieringsbronnen
Hoe de onderneming haar financieringsbronnen aanwendtFinancieringsbronnen die door aandeelhouders of derden ter beschikking worden gesteld van de onderneming

 

Al je bezittingen moeten gefinancierd worden door financieringsbronnen. Daarom moet er in de balans altijd een evenwicht zijn tussen de activa en de passiva.

 

De activa: je bezittingen gerangschikt naar toenemende liquiditeit

De activa omvatten al je bezittingen: gebouwen en andere eigendommen die je bezit, je goederenvoorraden, de vorderingen van de onderneming en het geld dat ze op een bankrekening of in kas heeft.

Al deze elementen zijn gerangschikt naar toenemende liquiditeit: hoe verder naar beneden in de activa, hoe gemakkelijker de elementen in geld kunnen worden omgezet.

Vaste activa
Immateriële vaste activaOctrooien, licenties en andere immateriële elementen
Materiële vaste activaTerreinen, gebouwen, machines, rollend materieel, meubilair
Financiële vaste activaVorderingen of deelnemingen in verbonden ondernemingen
Vlottende activa
VoorradenHandelsgoederen, grondstoffen, afgewerkte producten
VorderingenKlantenvorderingen of vorderingen op andere personen
GeldbeleggingenTermijnrekeningen, kasbons en andere beleggingen met winstoogmerk
Liquide middelenBankrekeningen-courant en kassen

 

De vaste activa omvatten alle elementen die je onderneming nodig heeft om haar activiteit uit te voeren. Dit zijn elementen die de onderneming op lange termijn gebruikt: je werkinstrumenten.

Voorbeeld

Je bent actief in de bouw en bezit een magazijn, een bestelwagen en verschillende machines. Wanneer je in deze elementen investeert, ben je van plan ze meerdere jaren te bewaren. Hun waarde wordt dan ook opgenomen onder je vaste activa.

 

De vlottende activa daarentegen zijn voortdurend in omloop. Anders dan de vaste activa zijn deze elementen bestemd om slechts kort in de onderneming te blijven, doorgaans minder dan een jaar.

Voorbeeld

Als aannemer koop je bouwmaterialen aan die snel op je werven worden gebruikt. Het is dan ook weinig waarschijnlijk dat ze langer dan een jaar in je magazijn blijven. Bijgevolg behoren ze tot je vlottende activa.

 

De passiva: je financieringsbronnen gerangschikt naar toenemende opeisbaarheid

De passiva omvatten al je schulden en verbintenissen, gerangschikt naar toenemende opeisbaarheid: hoe verder naar beneden in de passiva, hoe sneller de schulden terugbetaald moeten worden.

Kapitaal of inbrengFinancieringsbronnen die door de aandeelhouders ter beschikking worden gesteld van de vennootschap
Reserves en overgedragen winstNiet-uitgekeerde winsten aan aandeelhouders, gecumuleerd doorheen de jaren
Schulden
Schulden op meer dan één jaarSchulden terugbetaalbaar op meer dan één jaar (langetermijnkredieten)
Financiële schulden op minder dan één jaarKrediet terugbetaalbaar binnen het jaar
HandelsschuldenLeveranciersschulden
Fiscale, sociale en loonschuldenTe betalen lonen, bedrijfsvoorheffing, RSZ-bijdragen, …
Overige schuldenSchulden ten aanzien van aandeelhouders of andere personen

 

Het eigen vermogen omvat de financieringsbronnen die duurzaam ter beschikking van de onderneming worden gesteld. Die middelen zijn afkomstig van de aandeelhouders (inbreng) en van interne financiering (resultaten die de activiteit heeft gegenereerd en die worden overgedragen of in reserves geplaatst).

Daarnaast zijn er de schulden: de bedragen die aan derden terugbetaald moeten worden. Dit wordt ook wel vreemd vermogen genoemd.

 

De prognosebalans: een beeld van je toekomstige financiële situatie

In tegenstelling tot een gewone balans, die een situatie uit het verleden weergeeft, is de prognosebalans een schatting van je toekomstige balans. Het gaat er dus om vooruit te kijken naar het einde van het jaar, of zelfs van meerdere jaren.

Voorbeeld

De prognosebalans maakt het onder meer mogelijk om te berekenen:

  • je toekomstige cashflow
  • je schulden en vorderingen op een latere datum

 

Goed om te weten
Een prognosebalans is gebaseerd op aannames. Die zullen in de praktijk echter niet altijd worden gerealiseerd. De prognose is bijgevolg slechts een schatting en kan soms afwijken van de werkelijk gerealiseerde cijfers. Ze moet dus met de nodige voorzichtigheid worden gebruikt.

 

Bij de oprichting van je vennootschap: wettelijke verplichting

Wanneer je een vennootschap opricht, moet je aantonen dat je onderneming over voldoende middelen beschikt om haar voortbestaan gedurende minstens 2 jaar te waarborgen. Daarvoor dien je bij je notaris, samen met de oprichtingsakte, een financieel plan in te dienen.

Het financieel plan bevat onder meer een prognosebalans op het einde van het eerste boekjaar en een tweede, afgesloten na 2 jaar activiteit.

 

Tijdens de verdere werking van je vennootschap: niet verplicht, maar essentieel

Daarna ben je wettelijk niet meer verplicht om prognosebalansen op te stellen. Toch biedt een prognosebalans een echte meerwaarde: ze stelt je in staat om weloverwogen beslissingen te nemen die gebaseerd zijn op cijfers. Dankzij de prognoses visualiseer je bovendien de financiële impact van je keuzes.

Tot slot, als je bij een bank of investeerders financiering wilt aanvragen, zullen zij je vrijwel zeker vragen om een financieel overzicht met toekomstverwachtingen.

 

Hoe stel je een prognosebalans op?

Voordat je je onderneming opricht, is het essentieel om een prognosebalans op te stellen om na te gaan of je project financieel haalbaar is. Volg daarvoor de onderstaande stappen:

  1. Maak een lijst van al je noden (materiaal, gebouwen, voorraden, cashflow, …)
  2. Vertaal deze noden in cijfers door bijvoorbeeld offertes op te vragen bij leveranciers
  3. Tel je noden op: je hebt nu je activa!
  4. Zoek vervolgens de financieringsbronnen om deze noden te dekken: eigen middelen, bankleningen, betalingstermijnen, …
  5. Tel je financieringsbronnen op: je hebt nu ook je passiva!
  6. Controleer ten slotte of al je financieringsbronnen al je noden volledig dekken (activa = passiva).

 

Voorbeeld van een gestructureerde prognosebalans:

ActifMontantPassifMontant
Actifs immobilisés52.000Fonds propres31.750
Immobilisations incorporelles1.500Apport25.000
Immobilisations corporelles50.500Résultat reporté6.750
Mobilier5.500
Voiture45.000
Actifs circulants30.000Dettes50.250
Stock marchandises15.000Dettes à plus d’un an32.000
Créances clients2.800Dettes à moins d’un an8.000
Compte courant bancaire12.200Dettes commerciales10.250
Total de l’actif82.000Total du passif82.000

 

Je kunt je balans zelf opstellen, bijvoorbeeld met een Excel-bestand. De hulp van een accountant is echter doorgaans een meerwaarde, zeker bij de oprichting van je vennootschap.

Hulp nodig bij het opstellen van je prognosebalans? Maak een (gratis) afspraak met onze experts