Overweeg je om een eigen zaak te starten of een bestaand project te herstructureren? Voor je start, is er één stap die je niet kunt overslaan: een businessplan opstellen. Dit document helpt je om je idee in concrete cijfers te vertalen en te controleren of je project levensvatbaar is. Om te begrijpen hoe je een goed businessplan opstelt, is het belangrijk om het in een bredere context te plaatsen: de opstart en het beheer van je activiteit. Het is je eerste leidraad.

Samenvatting

Een sterk businessplan is gebaseerd op 5 essentiële stappen:

  • Je commerciële strategie en doelstellingen bepalen;
  • Je operationele organisatie beschrijven;
  • Je project in cijfers omzetten met een financieel plan;
  • Je financieringsbehoeften in kaart brengen;
  • Je volledige project samenvatten.

 

Het businessplan: waar dient het écht voor?

Een businessplan is veel meer dan een administratieve formaliteit. Als levend document begeleidt het je zowel vóór als na de lancering van je activiteit. Je structureert er je denkoefening mee, anticipeert risico’s en bepaalt realistische doelstellingen maar ook de globale samenhang van je project kun je er op voorhand mee toetsen, voordat je tijd en geld investeert. Daarnaast is het onmisbaar als je een externe partij moet overtuigen. Een bank, een investeerder of een begeleidingsorganisme zal dit document altijd opvragen voordat ze je ondersteunen.

 

Stap 1: bepaal je commerciële strategie

De eerste stap om een businessplan op te stellen is je visie verduidelijken. Wie zijn je klanten? Welke diensten of producten bied je aan? Hoe ga je die verkopen?

Om deze vragen te beantwoorden, is een marktonderzoek een solide vertrekpunt. Het stelt je in staat om je omgeving te analyseren, de concurrentie in kaart te brengen en de verwachtingen van je toekomstige klanten te begrijpen.

Dit strategische onderdeel moet het volgende beschrijven:

  • je doelgroep en haar behoeften;
  • je diensten- of productenaanbod;
  • je verkoop- en communicatiekanalen;
  • je omzetramingen.

 

Tips

Wees realistisch in je prognoses. Te optimistische cijfers schaden je geloofwaardigheid bij banken en investeerders. Baseer je op concrete gegevens uit je marktonderzoek of op je ervaring in de sector.

 

Stap 2: beschrijf je operationele organisatie

Eens je strategie is uitgewerkt, moet je uitleggen hoe je die dag na dag in de praktijk zult omzetten. Dat noemen we het operationeel plan.

Het beschrijft de interne processen van je activiteit: aankopen, productie, dienstverlening, administratief beheer. Vermeld ook je noden op het vlak van uitrusting en, indien van toepassing, personeel.

Deze stap wordt vaak onderschat. Toch is ze rechtstreeks gekoppeld aan de volgende stap: je project in cijfers zetten. Een volledige lijst van je operationele behoeften stelt je in staat om een nauwkeurig en geloofwaardig financieel plan op te stellen.

 

Voorbeeld 

Je start een activiteit als zelfstandige kinesitherapeut. Je operationeel plan vermeldt de praktijkruimte (huur of aankoop), het benodigde materiaal, de software voor afsprakenbeheer en de eventuele kosten voor bijscholing.

 

Stap 3: vertaal je project naar cijfers met een financieel plan

Het financieel plan is de cijfermatige vertaling van je project. Dit is vaak het onderdeel dat het meest afschrikt, maar het is onmisbaar om na te gaan of je activiteit rendabel zal zijn.

Het omvat onder meer:

  • de opstartinvesteringen;
  • de vaste en variabele kosten;
  • de omzetprognoses;
  • het geraamde resultaat en de break-evenpunt;
  • de geraamde cashflow.

Het break-evenpunt verdient bijzondere aandacht. Die komt overeen met het minimumbedrag aan verkopen dat nodig is om je kosten te dekken. Onder die drempel genereert je activiteit verlies. Daarboven behaalt ze winst.

💡 Tip: als je activiteit complex is (personeel, goederen, openstaande klantenfacturen), laat je dit onderdeel best begeleiden door een boekhouder. Een fout in het financieel plan kan grote gevolgen hebben, zeker bij een vennootschap.

 

Over hoeveel jaar projecteer je je financieel plan?

Over welke periode je je financieel plan maakt, hangt af van je situatie. Voor de oprichting van een bv verplicht de wet een financieel plan van minstens twee jaar. Voor een eenmanszaak of een aanvraag voor bankfinanciering wordt doorgaans een projectie over drie jaar verwacht.

 

Stap 4: breng je financieringsbehoeften in kaart

Je financieel plan laat je toe om een geraamde cashflow op te stellen. Als die op bepaalde momenten negatief is, betekent dit dat je inkomsten je uitgaven niet dekken. Dan moet je een financiering zoeken om dit tekort te overbruggen.

Het is nuttig om je behoeften te onderscheiden op basis van hun looptijd. Dit onderscheid zal je aanpak bij banken of ondersteuningsorganisaties vergemakkelijken.

 

Voorbeelden van financieringsbehoeften

  • Kortetermijnbehoeften: aanleg van een voorraad, betalingstermijnen toegekend aan klanten;
  • Langetermijnbehoeften: aankoop van een bedrijfsvoertuig, uitrusting of een bedrijfsruimte.

 

Er bestaan financieringsoplossingen voor zelfstandigen: professioneel bankkrediet, microkredieten, gewestelijke steunmaatregelen of eigen vermogen. Je boekhouder kan je helpen om de meest geschikte opties voor jouw profiel en sector te identificeren.

 

Stap 5: vat je businessplan samen

De laatste stap bestaat erin een heldere samenvatting van je project op te stellen. Deze wordt soms een executive summary genoemd. Ze vat de essentiële punten samen: je activiteit, je kerncijfers, je financieringsbehoeften en je verwachte rentabiliteit.

Deze samenvatting wordt door je gesprekspartners vaak als eerste gelezen. Ze moet dus overtuigend zijn en aanzetten om verder te lezen. Schrijf ze als laatste, zodra alle andere onderdelen zijn afgerond.

Een goed businessplan is niet in steen gebeiteld. Werk het regelmatig bij om het aan te passen aan de evolutie van je activiteit en je markt.

 

Hulp nodig bij het opstellen van je businessplan of financieel plan? Maak een (gratis) afspraak met onze experts, zij begeleiden je stap voor stap. 💬